119 Ja”/oND+aR lub Ja”/oN+Dar J/Z”a”/oNDzi, czyli Je”D+RNe Ja”/oND+Ra JiNDRy, czyli PRa-SL”oW+iaN’+SKie+Go Je”/eND+RuSia 07

Dar / DaR Trzeba / TR”eBa Dać / DaC’

Oto kolejna część tego samego wpisu dotyczącego wywiedzenia znaczenia źródłosłowu Pra-Słowiańskiego słowa Jantar / Ja”/oN+DaR. Jak to zwykle bywa, kiedy tylko poskrobie się jakiś Pra-Słowiański rdzeń, czy słowo na nim oparte, to od razu zapada się po szyję, czy jeszcze głębiej w studnię bez dna, czyli z taką niezmierzoną otchłań zagadnień i znaczeń.

Nie inaczej jest z ilością słów związanych z Dawaniem / DaW+aNieM, czyli Darowaniem / DaR+oWaNieM. W j. polskim jest ich „dziwnie” baaardzo baaardzo dużo, „dziwnie” wielokrotnie więcej, niż w jakimkolwiek innym z porównywanych tu języków, patrz np. j. angielski, czy inne tzw. germańskie, itd. Piję tu do tego, co wg Mię jest naukową podstawą słowiańskiego językoznawstwa.


Zamiast jakoś tam sobie odtfaszać zapis, tego jak ktoś niby rzekomo gdzieś tam kiedyś mówił,.. ja porównuję już istniejące dane,.. a do tego dochodzi także statystyka. Wystarczy bowiem policzyć rdzenie  i słowa na nich zbudowane, aby jasno i wyraźnie wykazać, że PIE=PS (Proto-Slavic / Pra-Słowiański).


Tylko tego z oczywistych względów dla wielu nie jest ani wygodnie, ani poprawnie politycznie dostrzegać… No cóż allo-allo przeciw-logiczne i przeciw-słowiańskie ślepaki, kij wam w oczi i wasz bul… 🙂

Zwracam uwagę, na powiązanie Dawania i Dążenia, patrz Podążać / Po+Da”/oNZ”/R”+aC’, Udać / o”+DaC‚, Drug / DRo”G, Droga / DRoGa, Drogo / DRoGo, itp.

Zwracam także uwagę, że postać słowo Datek / DaT+eK zgodnie z ofitzjalną logiką powinno brzmieć jak Dać / DaC’, czyli Daciek / DaC’+(i)eK… Piję tu do tzw. palatalizacji słowiańskich, co to niby zaszły gdzieś jakoś w średniowieczu, tyle że jakoś nie zawsze, patrz np. Ciec / CieC, Ciecz / CieC” i Ciek / CieK,.. itp.

O i znów materiał na 2 kolejne wpisy sam trafił się… Kurcze tego normalnie nie daje się skończyć!!! 🙂

Zwracam też uwagę, że Dać / DaC’, Dąć / Da”/oNC’, Doć / DoC’, Doić / DoiC’, czy Duch / Do”H, itp, to jeden i ten sam rdzeń… D+… i będzie o tym w następnych wpisach…


Wygląda na to, że tradycja darowania, dawania, itp, jest baaardzo, baaardzo stara i pierwotna. Zachowała się ona nie tylko w naszym wspaniałym wysokoenergetycznym języku, ale także w naszych prastarych słowiańskich obyczajach, sposobie widzenia rzeczywistości, myślenia, odczuwania, itp.

Wyraźnie różni to Nas Słowian, (wg Mię potomków Łowców z Północy i Wyznawców Tradycji Północy, Tradycji Pra-Słowiańskiej),.. od wyznawców jej zniekształconej i zdeformowanej pokracznej postaci, czyli tzw. tradycji pustynnej, patrz wszystko w dół od tzw. Zaratusztry, itp.

Różnica polega na tym, że My Słowianie Dajemy, zgodnie z Prastarą Tradycja Naszych Pra-Słowiańskich Przodków,.. a oni TYLKO BIORĄ,.. zgodnie z ich niewolniczą tradycją, jej niewolniczą logika i przykazaniami, jak np.  „czyńcie sobie ziemię poddaną„, itp…


UWAGA! Jeśli ktoś uważa, że jest inaczej niż twierdzę, to przypominam, że to na nim ciąży udowodnienie, że gdzieś mylę się… Samo nadymanie się nie wystarcza…

I znów słów powiązanych z pojęciem Dać / DaC’, (tzw. postać dokonana / pojedyncza / jednorazowa), czy też z Dawać / DaWaC’, (postać tzw. niedokonana / podwójna / wielokrotna) jest tyle, że muszę także i ten wpis podzielić na dwa lub trzy kolejne…

Dać / DaC’ – Postać dokonana / pojedyncza / jednorazowa

daćdam z *dadm, dadzą (zdwojone, jak grec. didōmi, ind. dadāti, lit. duodu); imiesłowy: dany  (dańdannik, ‘płacący haracz’) i *daty (datekdodatekpodatekdaca na Pomorzu, wydatek, zadatekprzydatekdodatni, przydatnywydatny obok wydajny); częstotliwe dawaćdawam i  dajaćdaję (dziś: dawać, daję, w biblji zawsze dawam); w licznych złożeniach nieraz o cale odmiennych znaczeniach: przedajsprzedajsprzedajny  (niegdyś wyłącznie niemal używane, dziś zastąpione przez sprzedaż, urobioną wedle rzeczowników na , jak  kradzież), jako termin pierwotnego handlu wymiennego; wydać (za mąż, jak greck, ekdidōmi; »panna na wydaniu«, por. czes. oddawki, ‘ślub’); dziś, jak w niem., o ‘wydawaniu książek’, wydawcawydawnictwoudać sięudały, jak rus. udałoj, ‘dzielny’, Walcerz Udały w powieści 14. w. (nie »Walgierz Wdały«, jak mylnie odczytywano)nadawaćnadawcaoddawaćoddawca; »zdawać się na sąd czyjś«, zdaje  (wydaje) mi  się; zdaniezdaniowydawcadawkaprzedawczykpoddanypoddaństwozadawać (w kartach), zadanie, por. niem. Aufgabe. Pierwotny rozkaźnik od zdwojonego pnia brzmiał dadz (później daj); ocalał w imieniu Daćbog  (zamiast Dadzbog), od głównego bóstwa Słowian, słońca, na ludzi przenoszonem. P. dar. — Z języków pokrewnych:  dawać — łotew. dawāt, lit. dawiau, ‘dałem’, dowana, ‘dar’; przedaj — prus. dāja, ‘dar’; dany — łac. donum, ‘dar’ (stąd donacjapardon); *daty — lit. duotasduotina, ‘co ją wydają’, niby ‘datna, zdatna’, prus. dāts, łac. datus (stąd datumdatadatować), grec. dotosdosis  (stąd  dozadozys), awest. dāiti-, ‘dar’. Wyliczanie odpowiedników słowiańskich zbędne; wszędzie się powtarzają, np.  dawatidawam, cerk. dajati (razdajati), dają (dajati dziś zaginęło niemal ogólnie); rusk.  prodaża  (z *prodadja) inne niż nasza przedaż.

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/da%C4%87

dać (język polski)

żołnierz dał (1.1) coścywilom

wymowa:
IPA[daʨ̑]AS[dać] wymowa ?/i
znaczenia:

czasownik przechodni dokonany (ndk.dawać)

(1.1) wręczyćofiarować coś (także przenośniekomuś
(1.2) pozwolićumożliwić coś

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk.dawać)

(2.1) pot.o kobiecie:umożliwić odbycie sobą stosunku seksualnegopor. dać dupy

czasownik zwrotny dokonany dać się (ndk.dawać się)

(3.1) umożliwić komuś pokonanie się lub oszukanie
(3.2) być możliwym do wykonania
odmiana:
koniugacja I

przykłady:
(1.1) Tata dał mi na urodziny kolejkę elektryczną.
(1.2) Poszedłem do urzęduale nie dali mi nic powiedziećtylko od razu wysłali do innego biura.
(2.1) Wszyscy we wsi wiedząże Czesia chętnie da każdemu.
(3.1) Było ciężkoale nie daliśmy się.
(3.2) Zobaczęco się da z tym zrobić.
składnia:
(1.1–2) dać + B. + C. • nie dać + D. + C.
(2.1) dać + C.
kolokacje:
(1.1) dać prezent / kwiaty / długopis / samochód / posadę komuś • dać córkę za żonę komuś
(1.2) dać komuś coś zrobić
synonimy:
(1.1) wręczyćdarowaćużyczyćprzekazaćobdarować
(1.2) pozwolićzezwolićumożliwić
(2.1) puścić się
antonimy:
(1.1) oddaćzabrać
wyrazy pokrewne:
rzecz. podanie ndanie ndawanie ndawca mdawczyni fwydawka fpodawanie nrozdanie n
czas. dawaćzdawaćdodać dk.dodawać ndk.oddaćdk.oddawać ndk.podać dk.podawać ndk.
przym. podawczy
związki frazeologiczne:
ciemno, choć w pysk daj • dać arbuza • dać ciała • dać dyla • wulg.dać dupy • dać drapaka • dać szkołę • dać kosza / dać czarną polewkę • dać plamę • dać po garach • dać po hamulcach • dać spokój / dać sobie spokój • dać sobie siana / dać se siana • dać w łapę • dać wolną rękę • dać wyraz czemuś • dać znać • osiołkowi w żłoby dano • pies nie weźmie, jak suka nie da
tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/da%C4%87

dać

Polish

Etymology

From Proto-Slavic*dati, from Proto-Balto-Slavic*dōˀtei, from Proto-Indo-European*dédeh₃ti (to be giving), from *deh₃- (to give). Cognates include Lithuanian dúoti, Latin dō (I give), Ancient Greek δίδωμι (dídōmiI give, I grant), Avestan (daδāiti), Sanskrit ददाति (dádātiand Persian دادن‎ (dâdanto give).


UWAGA! Powyższe słowa będą omówione dokładnie w następnych częściach tego wpisu, poświęconych wywodzeniu znaczenia różnych słów Od-Pra-Słowiańskich!. 

Wiki w j. polskim nie daje żadnych wywiedzeń, do postaci tzw. Pra-Słowiańskich, czy tzw. PIE, a w wersji anglojęzycznej nie łączy znaczeń słów Dar / DaR, Darować / DaR+oWaC’, Podarować / Po+DaR+oWaC’, itp., z Dać / DaC’, Dodać / Do+DaC’, Dawać / DaWaC’, Dodawać / Do+DaWaC’, itp!

Myślicie, że uny som takie niemondre, czy raczy robiom, to co robiom celowo…? Tak se pytam…

A tak przy okazji, ktoś gdzieś widział niby te rzekome dowody na tzw. słowiańską palatalizację, czyli zmiękczenie rzekomo pierwotnego dźwięku zapisywanego znakiem T, który rzekomo w średniowieczu jakoś przeszedł w dżwięk zapisywany znakiem C?

Dlaczego, np. w j. polskim ciągle istnieją obie postacie tego rdzenia, patrz DC / Dać / DaC’ i DT / Datek / DaT+eK,.. a nie ma Daćka / DaC’+C/S/Z/Ja,.. hm? 


Pronunciation

Verb

daćpf (imperfective dawać)

  1. (transitive) to give
    Dałeś dzieciom obiad?

    Did you give lunch to the children?
  2. to let; to allow; to permit
    Daj mi posłuchać.

    Let me listen.
  3. (intransitive, vulgar) to put out; to consent to sex (used mainly of women)
    Jak było u niego? Dałaś mu?

    How was it at his place? Did you put out?

Conjugation

Derived terms

Related terms

Further reading

  • dać in Polish dictionaries at PWN

UWAGA! Proszę porównać ilość słów pokrewnych ciągle używanych np. w j. polskim / lechickim / zachodniosłowiańskim w zestawieniu z ilością podobnych słów odnajdywanych np. w tzw. j. łacińskim, tzw. grece, czy sanskrycie, j. irańskich, czy innych, jak tzw. języki germańskie…


…..

https://pl.wikipedia.org/wiki/Da%C5%BCb%C3%B3g

M. Priesniakow. Dażbóg. 1998

DażbógDadźbógDabóg – bóstwo Słowian wschodnich. Często określany jako syn Swaroga. Według części badaczy Swarożyc i Dadźbóg to jeden i ten sam bóg, a różnica miała wynikać z regionalnych różnic kultu. Nie brak też opinii utożsamiających Dadźboga z samym Swarogiem, gdyż w źródłach ruskich Dadźbóg często utożsamiany jest ze słońcem, zaś w Powieści minionych lat w katalogu bóstw czczonych przez Włodzimierza Wielkiego widnieje Dadźbóg, a nie Swaróg. Według Słowa o wyprawie Igora książęta ruscy uważali się za „wnuków Dażboga”.

Dadźboga uważa się za bóstwo dostatku, na podstawie teonimu wywodzonego od dati-, „dać”. Drugi człon teonimu, bog, może tutaj odnosić się nie do słowa „bóg”, ale do bogactwa.

W późniejszym folklorze serbskim występuje będący prawdopodobnie reminiscencją ruskiego bóstwa Dabóg, władca ziemi i bóg zła[1].

Według hipotezy R. Jakobsona przekształceniem Dażboga było wzmiankowane przez Helmolda połabskie bóstwo Podaga.

Etymologia

Od prasłowiańskiego Dad’ьbogъ (Dad’ьboga), południowosłowiańskie Dabogъ (Daboga).

Wprowadzenie chrześcijaństwa zdegradowało pierwotną nazwę bóstwa i stąd serbochorwackie (z mitologii ludowej) Dȃbōg (Dȃbog), też Dȃjbog i Dȃjbōg oraz hipotetyczne DabaDabo, rzadko  Dàžbog „zły duch panujący nad ziemią, szatan (silan kao Gospod Bog na nebesima); bóstwo np. wilków, drobnego bydła, duch opiekuńczy kopalni”.

Nazwa osobowa Dadzbog notowana od XIII wieku (według Brücknera do XVII w.), nazwa miejscowa: Daćbogi istnieje do dzisiaj, w XVI wieku Dzadźbogi na BiałostocczyźnieStaropolskie  (XV wiek) patronimicum: Dabogowięta i staroukraińskie (z XIV wieku) Дажбоговичъ.


Morfologia oraz semantyka przemawia za pierwotną formą Da-bogъ, gdzie człon pierwszy to część czasownika dati, człon drugi to bogъ „bogactwo, szczęście, dola„. Pierwotnym znaczeniem byłoby więc „dający szczęście, dolę, bogactwo, divitias dans, deus dator”[2].


Dażbóg w źródłach

Wspomnienie o Dażbogu zachowało się w glosach do słowiańskiego przekładu kroniki Jana Malali z X lub XI wieku. Pod koniec księgi pierwszej opowiada tam tłumacz, jak po potopie i rozproszeniu ludów panował w Egipcie najpierw Mestrom , po nim Jeremija (Hermes) następnie Feosta (Hefajstos), którego Egipcjanie nazywali bogiem, a następnie w początku księgi drugiej tłumacz interpolował nazwy: Dażbóg i Swaróg prawdopodobnie, by przybliżyć znaczenie słowiańskiemu czytelnikowi:

Tekst s-c-s (transliteracja):
Po umr-tvii že Feostově, egož i
Svaroga naričit’ [zam. naričut’] i carstvova Egiptjanom-
syn- ego Solnce imenem-, egož- naričjut’
Daž’bog-. Solnce že car’
syn- Svarogov- eže est’ Dažd’bog-
bě muž’ silen…
chotja Svarože otca svoego zakona rassypati.
Jakož- reče Omir- tvorec’ o
nem-, aky Daž’bog- reče obliči Afroditu
bludjašču s- Ariem-.
Po umertviiž- Daž’bož’i, syna Svarogova,
carstvova Egiptjanom…
Polskie tłumaczenie:
Po śmierci Hefajstosa, którego i
Swarogiem zowią, panował Egipcjanom
syn jego Słońce (Helios), którego nazywają
i Dażbogiem… Słońce zaś car,
syn Swarogów, który jest Dażbóg
był silny mąż…
nie chciał naruszyć zakonu swego ojca Swaroga…
Jakoż powiedział Homer poeta o
nim, że Dażbóg oskarżył Afrodytę
o cudzołóstwo z Aresem
Po śmierci zaś Dażboga
syna Swarogowego panował
Egipcjanom Sosis[3].

Nazwa Dażboga dwukrotnie występuje w Słowie o wyprawie Igora podczas reminiscencji. Jeden z fragmentów brzmi następująco:

Tekst staroruski

Были вечи Трояни, минула лета Ярославля;
были полци Олговы, Ольга Святославличя.
Той бо Олег мечем крамолу коваше и стрелы по земли сеяше;
ступает в злат стремень в граде Тьмуторокане,
– той же звон слыша давный великый Ярославль сын Всеволод,
а Владимир по вся утра уши закладаше в Чернигове.
Бориса же Вячеславлича слава на суд приведе
и на ковыле зелену паполому постла
за обиду Олгову, – -храбра и млада князя.
С тоя же Каялы Святополкь полелея отца своего
междю угорьскими иноходьцы ко святей Софии к Киеву.
Тогда при Олзе Гориславличи сеяшется и растяшеть усобицами,
погибашеть жизнь Даждьбожа внука,
в княжих крамолах веци человекомь скратишась.
Тогда по Руской земли ретко ратаеве кикахуть,
но часто врани граяхуть, трупиа себе деляче,
а галици свою речь гозоряхуть, хотять полетети на уедие.
То было в ты рати и в ты полкы, а сицеи рати не слышано.

Przekład rosyjski

Были века Трояновы, прошли лета Ярославовы;
были походы Олеговы, Олега Святославича
Тот ведь Олег мечом крамолу ковал и стрелы по земле сеял;
ступит в золотое стремя в городе Тмутаракани
– звон тот слышит старый великий Ярославов сын Всеволод,
а Владимир каждое утро уши себе закладывает в Чернигове.
Бориса же Вячеславича похвальба на суд привела
и на ковыль-траве покров смертный зеленый постлала
за обиду Олегову – храброго и юного князя.
С той же Каялы Святополк прилелеял отца своего
между угорскими иноходцами ко святой Софии к Киеву.
Тогда при Олеге Гориславиче засевалась и росла усобицами,
погибала отчина Даждьбожьего внука
в крамолах княжих век человечий сокращался.
Тогда по Русской земле редко пахари покрикивали,
но часто вороны граяли, трупы себе деля,
а галки свою речь говорили, лететь собираясь на поживу.
То было в те рати и в те походы, а такой рати не слыхано.[4]

Przekład polski Juliana Tuwima

Były boje trojańskie, minęły dni Jarosława
Były wojny Olega, Olega Swiatosławica.
Kuł on mieczem niezgodę, strzały po ziemi rozsiewał.
W złote strzemię wstępował w tmutorokańskimgrodziszczu
W tenże dźwięk się wsłuchiwał wielki Jarosław przed laty,
Uszy przed nim zatykał Włodzimierz, kniaź w Czernichowie,
Śmiercią chwalbę okupił Borys Wiaczesławowic:
Padł[a], bo skrzywdził Olega, dorodnego wiciądza,
Pościeliła mu sława gzło śmiertelne na łące,
I z tej łąki zielonej na węgierskich rumakach
Wiózł Światopełk rodzica do Świętej Zofii w Kijowie.
Oleg waśnie zasiewał – i zbierał plon, Biadosławic[b]
Bo marnęło, ginęło dobro wnuków Dadźboga[c]
I w książęcych rozterkach wiek się skracał człowieczy.
Rzadko wtedy na Rusi wołali w polu rataje,
Ale kruki żarłoczne często na trupach krakały
Po wroniemu skrzeczały wrony, węszące padlinę.
Tak to ongi bywało, za dawnych bitew i wojen[5].

Zobacz też

Bibliografia

  • Gieysztor A., Mitologia Słowian, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2006. ​ISBN 83-235-0234-X
  • Strzelczyk J., Mity, podania i wierzenia dawnych Słowian, Wydawnictwo Rebis, Poznań 2007. ​ISBN 978-83-7301-973-7

Linki zewnętrzne

Uwagi

  1. Skocz do góry Bitwa na Niżatinej Niwie/Битва на Нежатиной Ниве w 1078
  2. Skocz do góry W oryginale Гориславич/Gorisławic, przydomek Olega od „приносящий горе/przynoszący nieszczęście”, Tuwim zastąpił oryginalną grę słów taką, która byłaby zrozumiała dla polskiego czytelnika.
  3. Skocz do góry W oryginale w liczbie pojedynczej: погибала отчина Даждьбожьего внука/ginęła ojcowizna Dażbożego wnuka. Staroruskie отчина („dobro dziedziczne”), zobacz: Samuel Bogumił Lindejẹzyka polskiego, Tom I, Warszawa 1807, s. 588

Przypisy

  1. Skocz do góry Александар Лома, Неке српске паралеле источнословенском Вију (tłum. Niektóre serbskie paralele wschodniosłowiańskiego WijaGogola/Waju) [w:] „Balcanica” nr XXXII-XXXIII 2001-2002, s.123, (serb.)
  2. Skocz do góry Franciszek Sławski (pod red.), Słownik prasłowiański, Tom II C-D, Warszawa 1976, s. 327
  3. Skocz do góry Henryk ŁowmiańskiReligia Słowian i jej upadek, Warszawa 1986, s. 92, ​ISBN 83-01-000-33-3​.
  4. Skocz do góry Pełny tekst i przekład na współczesny rosyjski: Слово о полку Игореве, Игоря сына Святославля, внука Ольгова (ros.)
  5. Skocz do góry Julian Tuwim, Tłumaczenia poetyckie, Wrocław 2006, s. 42, ​ISBN 83-0404489-7​.

…..

https://en.wikipedia.org/wiki/Da%C5%BEbog

Dažbog (Proto-Slavic*dadjьbogъ,[1] Serbo-CroatianDabogDaždbogDajbogBelarusianUkraininan and  BulgarianДаждбогPolishDadźbógRussianДаж(д)ьбог), alternatively  Daždźboh (BelarusianДаждзьбог), DazhbogDajbogDazhdbog, or Dadzbóg, was one of the major gods of Slavic mythology, most likely a solar deity and possibly a cultural hero. He is one of several authentic Slavic gods, mentioned by a number of medieval manuscripts, and one of the few Slavic gods for which evidence of worship can be found in all Slavic nations.

Sources

Dažbog (or Dažboh) is mentioned in the Primary Chronicle, a history of early Kievan Rus’ as one of seven gods whose statues Prince Vladimir the Great erected in front of his palace in Kiev in 980, when he came to the throne. The name is also mentioned in the Hypatian Codex, as well as in the medieval Russian epic The Tale of Igor’s Campaign.

Etymology

The Proto-Slavic reconstruction is *dadjьbogъ,[1] and is composed of *dadjь, imperative of the verb *dati „to give„, and the noun *bogъ „god„. The original meaning of Dažbog would thus, according to Dubenskij, Ognovskij and Niderle, be „giving god„, „god-giver, „god-donor„.

Morphologically this word is an old compound, that is particularly interesting because it retains the old meaning of the Proto-Slavic *bogъearthly wealth/well-being; fortune„, with a semantic shift to „dispenser of wealth/fortune” and finally „god”.[2] Due to the absence of convincing cognates in other Indo-European languages, Proto-Slavic *bogъ is often considered to be an Iranian borrowing, being related to Indo-Iranian words such as Old Persian  baga and Sanskrit bhaga, or at least being semantically influenced by them; in both Slavic and Indo-Iranian cognate forms mean both „deity” and „wealth, share„.[3] Thus, translated literally, Dažbog  would be „dispenser of fortune„. Similar formations such as Belobog and  Chernobog furthermore prove an existence of Iranian dualism in Proto-Slavic mythology.[2]  (…)


UWAGA!

(…) Due to the absence of convincing cognates in other Indo-European languages, Proto-Slavic *bogъ is often considered to be an Iranian borrowing, being related to Indo-Iranian words such as Old Persian  baga and Sanskrit bhaga, or at least being semantically influenced by them; in both Slavic and Indo-Iranian cognate forms mean both „deity” and „wealth, share„. (…)

A dlaczego niby nie może być dokładnie odwrotnie, bo co,.. bo komuś tak wydaje się, wygląda, jest wygodniej, itp?!!


…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/Da%C4%8F%D1%8Cbog%D1%8A

Reconstruction:Proto-Slavic/Daďьbogъ

Proto-Slavic

Etymology

A compound of *daďь, imperative form of *dati (to give), and *bogъ (god).

Proper noun

*Daďьbogъ m

  1. Dažbog

Declension

Descendants

References

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/dati

Reconstruction:Proto-Slavic/dati

Proto-Slavic

Etymology

From Proto-Balto-Slavic *dōˀtei, from Proto-Indo-European *deh₃- (to give). Cognate with Lithuanian dúoti, Latin  (I give), Ancient Greek δῶρον  (dôrongift)δίδωμι (dídōmigive), Sanskrit ददाति (dádāti), Persian دادن (dâdanto give).

Verb

*dati pf (imperfective *davati)

  1. to give

Conjugation

Derived terms

Related terms

Descendants

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/doda%C4%87

dodać (język polski)

wymowa:
IPA[ˈdɔdaʨ̑]AS[dodać] wymowa ?/i
znaczenia:

czasownik przechodni

(1.1) aspekt dokonany od: dodawać

spójnik[1]

(2.1) mat. plus (spójnik łączący dodawane składniki)
odmiana:
(1.1)

przykłady:
(2.1) Dwa dodać dwa równa się cztery.
synonimy:
(2.1) plus
antonimy:
(2.1) odjąćminus
wyrazy pokrewne:
czas. dodawać ndk.
rzecz. dodatek mrzdodanie n
przym. dodatkowy
przysł. dodatkowo
tłumaczenia:
(1.1) dla języków nierozróżniających aspektów zobacz listę tłumaczeń w haśle: dodawać
źródła:
  1. Skocz do góry Analogicznie do spójnika razypublikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Porada „” w: Poradnia Językowa PWN.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/doda%C4%87

dodać

Polish

Pronunciation

Verb

dodać pf (imperfective dodawać)

  1. (transitive) to add (something to something else)
  2. to add (to take the sum)

Conjugation

Further reading

  • dodać in Polish dictionaries at PWN

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/nada%C4%87

nadać (język polski)

wymowa:
IPA[ˈnadaʨ̑]AS[nadać] wymowa ?/i
znaczenia:

czasownik przechodni

(1.1) aspekt dokonany od: nadawać
odmiana:
(1.1) zob. nadawać
wyrazy pokrewne:
rzecz. nadanie nnadawanie nnadawca mnadawczyni fnadajnik mnadawnictwo nnadawacz m
czas. nadawać ndk.
przym. nadawczy
związki frazeologiczne:
diabli nadali
tłumaczenia:
(1.1) dla języków nierozróżniających aspektów zobacz listę tłumaczeń w haśle: nadawać

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/odda%C4%87

oddać (język polski)

wymowa:
wymowa ?/iIPA[ˈɔdːaʨ̑]AS[o•dać], zjawiska fonetyczne: gemin.
znaczenia:

czasownik przechodni dokonany (ndk. oddawać)

(1.1) dać coś komuś z powrotemzwrócić właścicielowi
(1.2) odzwierciedlićprzedstawić coś w odpowiedni sposób
(1.3) przekazaćdostarczyć coś komuś
(1.4) umieścić coś lub kogoś w jakimś miejscu

czasownik zwrotny oddać się

(2.1) zaangażować się w cośzrobić coś z pełnym zaangażowaniem
(2.2) podporządkować się komuś
(2.3) przen. o kobiecie odbyć stosunek seksualny z kimś
odmiana:
(1.1–4) koniugacja I

(2.1–3) koniugacja I

przykłady:
(1.1) Wczoraj prosiłem ciężebyś oddał mi książkę.
synonimy:
(1.1) zwrócić
wyrazy pokrewne:
rzecz. oddawca moddawczyni foddawiny nmosoddawanie noddanie n
czas. oddawać ndk.
przym. oddany
związki frazeologiczne:
oddać duszę Bogu • oddać honory
tłumaczenia:
dla języków nierozróżniających aspektów zobacz listę tłumaczeń w haśle: oddawać

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/odda%C4%87

oddać

Polish

Etymology

od- +‎ dać

Pronunciation

Verb

oddać pf (imperfective oddawać)

  1. give back
  2. donate
  3. pay back
  4. convey
    Jej słowa doskonale oddały jej stan umysłu.

    Her words perfectly conveyed her state of mind.

Conjugation

Further reading

  • oddać in Polish dictionaries at PWN

…..

UWAGA! Padać / PaD+aC’, Napadać / Na+PaD+aC’, Odpadać / oD+PaD+aC’, Upadać / o”+PaD+aC’, Rozpadać / RoZ+PaD+aC’, Zapadać / Za+PaD+aC’, itp, bo Padł / Pa+DL”, Padół / Pa+Do”L”, itp, patrz: 

https://pl.wiktionary.org/wiki/pada%C4%87

https://en.wiktionary.org/wiki/pada%C4%87

padać

Polish

Etymology

paść +‎ -adać

Pronunciation

Verb

padać impf (perfective paść)

  1. to fall (move downwards under the effect of gravity)
  2. to fall, to be defeated
  3. to rain
    Dziś będzie padało.

    It will rain today.
  4. to be mentioned, to be brought up, to be asked
  5. (chiefly of animals) to die
  6. (hyperbolic, informal) to be very tired
  7. (colloquial) to break (stop fuctionning)

Conjugation

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/poda%C4%87

podać (język polski)

wymowa:
IPA[ˈpɔdaʨ̑]AS[podać]
znaczenia:

czasownik przechodni dokonany (ndk. podawać)

(1.1) przekazać coś komuś do rąk
(1.2) przekazać informacje
(1.3) kulin. postawić jedzenie na stole
(1.4) sport. przekazać piłkę innemu graczowi

czasownik zwrotny dokonany podać się (ndk. podawać się)

(2.1) przedstawić się jako ktoś
(2.2) gw. gór.[1] reg. częst. przejąć czyjeś cechybyć do kogoś podobnymwdać się w kogoś
odmiana:
(1–2) koniugacja I

przykłady:
(1.1) Czy możesz podać mi młotek?
(1.2) Radio podało wyniki totolotka.
(1.3) Za chwilę podamy do stołu.
(1.4) Zawodnik podał piłkę do kolegi po drugiej stronie boiskapo czym ten strzelił bramkę.
(2.1) Ten człowiek podał się za dziennikarza i wypytywał się o ciebie.
(2.2) On podał się do ojca.
składnia:
(1) podać + B. (coś) • podać + C. (komuś)
(2.1) podać za + B.
(2.2) podać do + D.[1]
synonimy:
(1.1) przekazaćwręczyćdać
(1.2) przekazaćoznajmić
(1.3) zaserwować
(2.2) wdać się
wyrazy pokrewne:
forma niedokonana podawać
rzecz. podaniepodawanie
czas. dać dk.dawać ndk.
tłumaczenia:
źródła:
  1. ↑ Skocz do:1,0 1,1 Hasło podać w: Jan Karłowicz, Słownik gwar polskich, t. IV, s. 164, Kraków, Akademia Umiejętności, 1900.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/poda%C4%87

podać

Polish

Etymology

po- +‎ dać

Pronunciation

Verb

podać pf (imperfective podawać)

  1. (transitive) to pass, to hand
  2. (transitive, soccer, basketball) to pass
  3. (transitive) to serve (bring food to be eaten)
  4. (transitive, tennis, volleyball) to serve
  5. (transitive) to give, to tell (address, conditions, example etc.)

Conjugation

Synonyms

Further reading

  • podać in Polish dictionaries at PWN

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/poddanie#pl

poddanie (język polski)

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzecz. odczas. od: poddać
odmiana:
(1.1) blm,

antonimy:
(1.1) niepoddanie
wyrazy pokrewne:
czas. poddaćpoddawać
rzecz. poddawanie npoddany m

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/poddany#pl

poddany (język polski)

znaczenia:

czasownik, forma fleksyjna

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: poddać

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba urodzona lub osiadła na terenie należącym do władcy
(2.2) daw. chłop pańszczyźniany
odmiana:
(2.1–2)

przykłady:
(1.1) Konsekwencją tegokto ma być poddany badaniom przesiewowymjest właściwa proceduratesty i pytania.[1]
synonimy:
(2.1) pejzanpodwładny
antonimy:
(2.1) monarchawładcakról
wyrazy pokrewne:
rzecz. poddanie npoddawanie n

forma żeńska poddana f
czas. poddać dk.poddawać ndk.
związki frazeologiczne:
gdy króla skóra świerzbi, to poddani się drapią
tłumaczenia:
źródła:
  1. Skocz do góry Klemens Budzowski, Bezpieczeństwo. Teoria i praktyka 2013/1, str. 23.

…..

https://sjp.pl/podda%C4%87

poddać

1. uznać kogoś lub coś za pokonanego; oddać pod czyjeś panowanie; podporządkować komuś;
2. podpowiedzieć, podsunąć;
3. zrealizować na czymś jakiś proces (np.: obróbki, uszlachetniania, oceny); wykonać na kimś lub na czymś jakieś działanie (np.: zabieg, kurację itp.)

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/podda%C4%87

poddać (język polski)

wymowa:
IPA[ˈpɔdːaʨ̑]AS[po•dać], zjawiska fonetyczne: gemin. wymowa ?/i
znaczenia:

czasownik przechodni dokonany (ndk. poddawać)

(1.1) uznać kogoś lub coś za pokonanego
(1.2) podpowiedziećzaproponowaćpodsunąć
(1.3) zrealizować na czymś jakiś proces

czasownik zwrotny dokonany poddać się (ndk. poddawać się)

(2.1) uznać swoją porażkę wobec drugiej strony
(2.2) podporządkować się czemuśpozwolić dokonać coś na sobie
odmiana:
koniugacja I

składnia:
(1.1–3) poddać + B. + C.
(2.1–2) poddać się + C.
kolokacje:
(1.3) poddać obróbce, poddać krytyce
(2.2) poddać się badaniom / operacji
synonimy:
(2.1) skapitulowaćdać za wygraną
wyrazy pokrewne:
rzecz. poddany mpoddanka fpoddaństwo npoddawanie npoddanie n
przym. poddańczy
tłumaczenia:
źródła:
Hasło poddać w: SJP.pl.

…..

https://sjp.pwn.pl/doroszewski/przedac;5483044.html

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/perdati

Reconstruction:Proto-Slavic/perdati

Proto-Slavic

Etymology

From *per- (over, through) +‎ *dati (to give)

Verb

*perdati?

  1. to hand over

Conjugation

This verb needs an inflection-table template.

Descendants

References

  • Sreznevskij, I. I. (1902), “передати”, in Materialy dlja slovarja drevne-russkago jazyka po pisʹmennym pamjatnikam [Materials for the Dictionary of the Old Russian Language According to Written Monuments] (in Russian), volume 2, Saint Petersburg: Imperial Academy of Sciences, page 903

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/sprzeda%C5%BC

sprzedaż (język polski)

sprzedaż (1.1)
wymowa:
IPA[ˈspʃɛdaʃ]AS[spšedaš], zjawiska fonetyczne: utr. dźw.• wygł. wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. zbycie towaru lub usługi w zamian za pieniądze lub inny towar
odmiana:
(1.1)

antonimy:
(1.1) kupnozakup
wyrazy pokrewne:
rzecz.sprzedawcamsprzedawczynifsprzedawczykmsprzedaniensprzedawaniensprzedajnośćfwyprzedażf
czas.sprzedawaćsprzedać
przym.sprzedażnysprzedajny
związki frazeologiczne:
wszystko jest na sprzedaż
tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/sprzeda%C5%BC

sprzedaż

Polish

Pronunciation

Noun

sprzedażf

  1. (usually in singular)sale (exchange of goods or services for currency or credit)

Declension

Antonyms

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/sprzeda%C4%87

sprzedać (język polski)

wymowa:
IPA[ˈspʃɛdaʨ̑]AS[spšedać], zjawiska fonetyczne: utr. dźw.
znaczenia:

czasownik przechodni dokonany (ndk. sprzedawać)

(1.1) zob. sprzedawać
odmiana:
(1.1) koniugacja I

przykłady:
(1.1) Sprzedawałem te fałszywki dwa miesiąceale w końcu wszystkie sprzedałem.
antonimy:
(1.1) kupićnabyć
wyrazy pokrewne:
rzecz.sprzedawaniensprzedażfsprzedawcamsprzedawczynifsprzedawczykmsprzedaniensprzedajnośćfwyprzedażf
czas.sprzedawać
przym.sprzedajnysprzedażny
związki frazeologiczne:
drogo sprzedać swoją skórę • nie sprzedać tanio swojej skóry • sprzedać spod lady
etymologia:
zob. sprzedawać
tłumaczenia:
(1.1) dla języków nierozróżniających aspektówzobacz listę tłumaczeń w haśle:sprzedawać

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/sprzeda%C4%87

sprzedać

Polish

Pronunciation

  • IPA(key)/ˈspʂɛ.dat͡ɕ/

Verb

sprzedaćpf (imperfective sprzedawać)

  1. (transitive) to sell

Conjugation

Related terms

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/przyda%C4%87_si%C4%99

przydać się (język polski)

wymowa:
IPA[ˈpʃɨdaʨ̑‿ɕɛ]AS[pšydać‿śe], zjawiska fonetyczne: zmięk.• utr. dźw.• denazal.• zestr. akc.
znaczenia:

czasownik (ndk. przydawać się)

(1.1) okazać się przydatnymużytecznym
(1.2) st.pol. zdarzyć się
(1.3) reg. śl. przydarzyć się[1]
przykłady:
(1.1) Informacja o intrygach Abwehry i próbach nawiązania kontaktu z Amerykanami przyda się centrali[2].
wyrazy pokrewne:
rzecz. przydatność
przym. przydatny
tłumaczenia:
źródła:
  1. Skocz do góry Barbara Bartnicka, Język i my. 4, WSiP, Warszawa 1994, s. 43.
  2. Skocz do góry Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan), Stawka większa niż życie, 2000, Narodowy Korpus Języka Polskiego.

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/rozda%C4%87#pl

rozdać (język polski)

znaczenia:

czasownik przechodni

(1.1) aspekt dokonany od: rozdawać
wyrazy pokrewne:
rzecz. rozdanie n
czas. rozdawać
tłumaczenia:
(1.1) dla języków nierozróżniających aspektów zobacz listę tłumaczeń w haśle: rozdawać

…..

https://sjp.pwn.pl/slowniki/uda%C4%87.html

udać

udać udam, udadzą; udaj•cie
udały (jaki?)
udanie (jak?)
1. «postąpić, zachować się nieszczerze, inaczej, niż się myśli lub czuje»
2. «postarać się wyglądać i zachowywać jak ktoś inny, żeby być za niego uważanym»
3. udawać «wyglądać jak coś innego»

• udawacz • udawaczka

1. «odbyć się lub zakończyć zgodnie z oczekiwaniami lub być takim, jak oczekiwano»
2. «pójść lub pojechać do kogoś lub dokądś»
3. pot. «o roślinach, owocach: dobrze wyrosnąć, wydać duży plon»
4. pot. «zwykle o dzieciach: wyrosnąć na człowieka zyskującego akceptację otoczenia»
udany «taki, który się udał»
• udanie

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/uda%C4%87

udać (język polski)

wymowa:
IPA[ˈudaʨ̑]AS[udać] wymowa ?/i
znaczenia:

czasownik przechodni dokonany

(1.1) aspekt dokonany od: udawać

czasownik zwrotny dokonany udać się

(2.1) aspekt dokonany od: udawać się
odmiana:
(1.1) koniugacja I

(2.1) koniugacja I

wyrazy pokrewne:
rzecz. udanie nudawaczudawaczka
tłumaczenia:
(1.1) dla języków nierozróżniających aspektów zobacz listę tłumaczeń w haśle: udawać

…..

https://sjp.pl/wda%C4%87

wdać

1. szyjąc, przymarszczyć dłuższą część tkaniny w celu równego zszycia jej z drugą częścią;
2. wdać się:
a) wziąć w czymś udział, przyłączyć się do czegoś;
b) wmieszać się do czegoś;
c) zająć się czymś przez dłuższy okres;
d) być podobnym do kogoś, odziedziczyć po kimś jakieś cechy; wrodzić się;
e) o czymś niepożądanym, np. zjawisku: zaistnieć

…..

https://sjp.pl/wyda%C4%87

wydać

1. zapłacić
2. zaopatrzyć
3. zdradzić kogoś
4. uchwalić, powiadomić o czymś
5. ogłosić drukiem

POWIĄZANE HASŁA:

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/wyda%C4%87

wydać (język polski)

wymowa:
IPA[ˈvɨdaʨ̑]AS[vydać] wymowa ?/i
znaczenia:

czasownik przechodni

(1.1) aspekt dokonany od: wydawać
wyrazy pokrewne:
rzecz. wydanie nwydatek mwydawanie nwydawka fwydawnictwo n
czas. wydatkowaćwydawać
związki frazeologiczne:
wydać na świat
uwagi:
nie mylić z widać i wydąć
tłumaczenia:
(1.1) dla języków nierozróżniających aspektów zobacz listę tłumaczeń w haśle: wydawać

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/wyda%C4%87

wydać

Polish

Etymology

wy- +‎ dać

Pronunciation

Verb

wydać pf (imperfective wydawać)

  1. to spend
    Wydałam na ten samochód połowę oszczędności.

    have spent half of my savings on this car.
  2. to release, to publish
    Książkę wydano w 2005.

    The book has been published in 2005.
  3. to hand over (fulfilling a request)
    Sprzedawca wydał mi resztę.

    The shop assistant gave me my change.
    Podejrzany został wydany władzom Szwecji.

    The suspect has been handed over to Swedish authorities.
  4. to betray

Conjugation

Further reading

  • wydać in Polish dictionaries at PWN

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/zda%C4%87

zdać (język polski)

wymowa:
IPA[zdaʨ̑]AS[zdać]
znaczenia:

czasownik przechodni

(1.1) aspekt dokonany od: zdawać
(1.2) st.pol. potępić
odmiana:
(1.1)

wyrazy pokrewne:
czas. zdawać
związki frazeologiczne:
kto zdaje się na łaskę bałwanów, utonąć musi
tłumaczenia:
dla języków nierozróżniających aspektów zobacz listę tłumaczeń w haśle: zdawać

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/zada%C4%87

zadać (język polski)

wymowa:
IPA[ˈzadaʨ̑]AS[zadać] wymowa ?/i
znaczenia:

czasownik przechodni

(1.1) aspekt dokonany od: zadawać
odmiana:
(1.1) koniugacja I

wyrazy pokrewne:
czas. zadawać ndk.
rzecz. zadanie nzadanko n
związki frazeologiczne:
zadać bobu • zadać chleba • zadać kłam • zadać sobie trud
tłumaczenia:
(1.1) dla języków nierozróżniających aspektów zobacz listę tłumaczeń w haśle: zadawać

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/zada%C4%87

zadać

Polish

Pronunciation

Verb

zadać pf (imperfective zadawać)

  1. to give
  2. (mathematics) to fix, to set (to assign a particular fixed value)

Usage notes

  • The „give” sense is predominantly used in set expressions like zadać pytanie (to raise a question)zadać cios (to punch) or zadać pracę domową (to give homework).

Conjugation

Further reading

  • zadać in Polish dictionaries at PWN

…..

UWAGA! Żądać / Z”/R”a”/oND+aC’ a nie Z”/R”a”/oN+DaC’. 

Następna część słów będzie Dana / DaNa jako Dodatek / Do+DaT+eK w następnym wpisie…

 

 

 

Reklamy

5 uwag do wpisu “119 Ja”/oND+aR lub Ja”/oN+Dar J/Z”a”/oNDzi, czyli Je”D+RNe Ja”/oND+Ra JiNDRy, czyli PRa-SL”oW+iaN’+SKie+Go Je”/eND+RuSia 07

  1. Pingback: 128 Giermański Drag / DRaG i jego pierwotne Pra-Słowiańskie źródłosłowy i znaczenia, czyli tragiczne targnięcie się na najświętsze świętości ofitzjalnego jęsykosnaftzfa 01 | SKRBH

  2. Pingback: 736 SKRBH: 128 Giermański Drag / DRaG i jego pierwotne Pra-Słowiańskie źródłosłowy i znaczenia, czyli tragiczne targnięcie się na najświętsze świętości ofitzjalnego jęsykosnaftzfa 01-04 | Białczyński

Odpowiedz na Stefan Urynowicz Anuluj pisanie odpowiedzi

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.