135 Shield / SHieLD, jako Target / TaRG+eT – Giermański Drag / DRaG i jego pierwotne Pra-Słowiańskie źródłosłowy i znaczenia, czyli tragiczne targnięcie się na najświętsze świętości ofitzjalnego jęsykosnaftzfa 06


A Grammar of Modern Indo-European, Second Edition By Carlos Quiles

…..

https://en.wikipedia.org/wiki/Winter%27s_law

Winter’s law, named after Werner Winter, who postulated it in 1978, is a proposed sound law  operating on Balto-Slavic short vowels */e/, */o/, */a/ (< PIE *h₂e), */i/ and */u/ according to which they lengthen before unaspirated voiced stops, and that syllable gains rising, acute accent.

Compare;

  • PIE *sed- „to sit” (which also gave Latin sedeō, Sanskrit sīdati, Ancient Greek hézomai and English sit) > Proto-Balto-Slavic *sēstej (*sēd-tej) > Lithuanian sė́stiOCS sěsti (with regular *dt > *st dissimilation; OCS and Common Slavic yat /ě/ is a regular reflex of PIE/PBSl. */ē/).
  • PIE *h₂ebl- „apple” (that also gave English apple) > Proto-Balto-Slavic *ābl- > standard Lithuanian obuolỹs (accusative óbuolį) and also dialectal forms of óbuolas and Samogitian  óbulas, OCS ablъko, modern Serbian/Croatian jȁbuka, Slovene jábolko etc.

Winter’s law is supposed to show the difference between the reflexes of PIE */b/, */d/, */g/, */gʷ/ in Balto-Slavic (in front of which Winter’s law operates in closed syllable) and PIE */bʰ/, */dʰ/, */gʰ/, */gʷʰ/ (before which there is no effect of Winter’s law). That shows that in relative chronology, Winter’s law operated before PIE aspirated stops */bʰ/, */dʰ/, */gʰ/ merged with PIE plain voiced stops */b/, */d/, */g/ in Balto-Slavic.

Secondarily, Winter’s law is also supposed to show the difference between the reflexes of PIE *h₂e > */a/ and PIE */o/ which otherwise merged to */a/ in Balto-Slavic. When those vowels lengthen in accordance with Winter’s law, old */a/ (< PIE *h₂e) has lengthened into Balto-Slavic */ā/ (which later gave Lithuanian /o/, Latvian /ā/, OCS /a/), and old */o/ has lengthened into Balto-Slavic */ō/ (which later gave Lithuanian and Latvian uo, but OCS /a/). In later development, which represented Common Slavic innovation, the reflexes of Balto-Slavic */ā/ and */ō/ were merged, and they both result in OCS /a/. This also shows that Winter’s law operated prior to the common Balto-Slavic change */o/ > */a/.

The original formulation of Winter’s law stated that the vowels regularly lengthened in front of PIE voiced stops in all environments. As much as there were numerous examples that supported this formulation, there were also many counterexamples, such as OCS stogъ „stack” < PIE *stógos, OCS voda „water” < PIE *wodṓr (collective noun formed from PIE *wódr̥). An adjustment of Winter’s law, with the conclusion that it operates only on closed syllables, was proposed by Matasović in 1994. Matasović’s revision of Winter’s law has been used in the Lexikon der indogermanischen Verben. Other variations of the blocking mechanism for Winter’s law have been proposed by Kortlandt, Shintani, RasmussenDyboand Holst.


Criticism

Not all specialists in Balto-Slavic historical linguistics accept Winter’s law. A study of counterexamples led Patri (2006) to conclude that there is no law at all. According to him, exceptions to the law create a too heterogeneous and voluminous set of data to allow any phonological generalization.


See also

References

https://core.ac.uk/download/pdf/14514756.pdf

Winter’s Law again in Accent Matters Author: Frederik Kortlandt


Wiecie już po co, to powyżej zamieściłem? Niekumatym niniejszym wyjaśniam:

Nie wierzcie we wszystko, co wmawiają Wam ofitzjalni jęsykosnaftzy,.. czy np. ja,.. ale wszystko sami sprawdzajcie! Miłej zabawy! 🙂


W tej części kończę z tym Szcz / S”C”… itp, brzmiącym podobnie jak Szczyt / S”C”yT,.. przynajmniej spróbuję to zrobić,.. bo zobaczymy jak wyjdzie… 🙂

A i pamiętajcie to tym, co napisałem w części pierwszej tego wpisu, a szczególnie o tzw. wtórnych ubezdźwięcznieniach, czyli wtórnej utracie dźwięczności, czyli wtórnej tzw. kentumizacji, czyli tzw. rough breathing, czyli pierwotności dźwięku zapisywanego znakiem S, patrz: S>H… choć nie tylko o tym…

…..

http://staropolska.pl/slownik/?nr=390&litera=S&id=2251

szczycić

bronić, ochraniać.

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/szczyci%C4%87

szczycić (język polski)

wymowa:
[uwaga 1] IPA[ˈʃʧ̑ɨʨ̑iʨ̑]AS[ščyćić], zjawiska fonetyczne: zmięk.
znaczenia:

czasownik niedokonany

(1.1) st.pol. bronićchronić[1]
wyrazy pokrewne:
rzecz. szczytzaszczytciel
czas. szczycić sięzaszczycić
uwagi:
  1. Skocz do góry jeśli nie zaznaczono inaczej, jest to wersja odpowiadająca współczesnym standardom języka ogólnopolskiego
tłumaczenia:
zobacz listę tłumaczeń w haśle: bronić
źródła:
  1. Skocz do góry Jan Miodek, Rozmyślajcie nad mową!, Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, s. 40.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/zaszczyt

zaszczyt (język polski)

wymowa:
IPA[ˈzaʃʧ̑ɨt]AS[zaščyt]
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cośco jest powodem do dumywyróżnieniedocenienie
(1.2) w lm zaszczyty: wysokie stanowiska zawodoweodznaczeniahonory wraz ze związanymi z nimi przywilejami[1]
odmiana:
(1.1)

(1.2)

wyrazy pokrewne:
rzecz. zaszczycenie nzaszczycenie nzaszczycik mrz
czas. zaszczycać ndk.zaszczycić dk.
przym. zaszczytny
przysł. zaszczytnie
tłumaczenia:
źródła:
  1. Skocz do góry publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło zaszczyty w: Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/zaszczyt

zaszczyt

Polish

Pronunciation

  • IPA(key)/ˈzaʂ.t͡ʂɨt/

Noun

zaszczyt minan

  1. honor
  2. privilege

Declension

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/czy%C5%9Bci%C4%87

czyścić (język polski)

marynarze czyszczą (1.1) pokład

ptak czyści (1.1) pióra
wymowa:
IPA[ˈʧ̑ɨɕʨ̑iʨ̑]ASyśćić], zjawiska fonetyczne: zmięk. wymowa?/i
znaczenia:

czasownik niedokonany

(1.1) powodowaćże coś jest czysteusuwając brudzanieczyszczenia
(1.2) zbierać na wymioty
(1.3) daw. kastrować
odmiana:
(1.1) koniugacja VIa

przykłady:
(1.1) Teklaprzy pomocy Jewdokii szorowałasprzętkuchennygarnkirondleczyściłasamowary, „prymusy” iukładaławszystkostaranniewworkachzgrubegopłótna[1].
synonimy:
(1.1) oczyszczaćmyćuporządkowywaćpucowaćodświeżać
(1.3) trzebić
antonimy:
(1.1) brudzić
wyrazy pokrewne:
rzecz. czystość żczyściec mczyszczenie nczyściciel mczyścicielka żczystka żczyszczacz mwyczystka żczyścik mrzczyścioch mosczyściocha żczyścioszek mosczyścioszka żoczyszczenie n
czas. oczyszczaćoczyścićwyczyścićprzeczyścić
przym. czystywyczystnyczystościowyczyśćcowy
przysł. czysto
tłumaczenia:
źródła:
  1. Skocz do góry Jan Brzechwa, Gdy owoc dojrzewa, 1958, Narodowy Korpus Języka Polskiego.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/czy%C5%9Bci%C4%87

czyścić

Polish

Etymology

From Proto-Slavic *čistiti.

Pronunciation

  • IPA(key)/ˈt͡ʂɨɕ.t͡ɕit͡ɕ/

Verb

czyścić impf (perfective wyczyścić)

  1. (transitive) to clean

Conjugation

Related terms

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Slavic/%C4%8Distiti&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Slavic/čistiti.


UWAGA!

Czy to nie dziwne, że ofitzjalne odtfaszanie nie odtfasza tego C”iST+iTi, jako TiST+iTi, hm?

Skąd wziął się ten dźwięk zapisywany znakiem Cz / C”, hm?

Dlaczego ofitzjalnie już dawno temu, czyli przed tzw. średniowieczem i tymi rzekomymi tzw. słowiańskimi palatelizacjami w ogóle istniał? 🙂


…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/czysto%C5%9B%C4%87

czystość (język polski)

czystość (1.1) w kuchni
wymowa:
IPA[ˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑]ASystość] wymowa?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tegoco jest czyste (oczyszczonewyczyszczone), nie jest brudne
(1.2) przen. cecha tegoco jest czysteniewinneprawidłoweporządne
(1.3) wstrzemięźliwośćpowściągliwość seksualna
odmiana:
(1.1–3) blm,

przykłady:
(1.1) Staram sięutrzymywaćkuchnięiłazienkęwczystości.
kolokacje:
(1.1) czystość prania • dbać o czystość
(1.2) czystość intencji • czystość języka • obyczajów
synonimy:
(1.1) st.pol. czystota
(1.3) niewinnośćcnota
antonimy:
(1.1) brud
(1.2) nieczystość
(1.3) nieczystośćrozwiązłość
wyrazy pokrewne:
rzecz. czyszczacz mos/mrzczyszczenie noczyszczanie noczyszczenie
czas. czyścićwyczyścićoczyścićsczyścićoczyszczać
przym. czystyczystościowy
przysł. czysto
tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/czysto%C5%9B%C4%87

czystość

Polish

Etymology

From Proto-Slavic *čistostь.

Pronunciation

  • IPA(key)/ˈt͡ʂɨ.stɔɕt͡ɕ/

Noun

czystość f

  1. purity
  2. cleanness
  3. chastity

Declension

Related terms

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/%C4%8Distost%D1%8C

Reconstruction:Proto-Slavic/čistostь

Proto-Slavic

Etymology

From *čistъ (clean, pure) +‎ *-ostь (-ness)

Noun

*čistostь f

  1. cleannesscleanliness
  2. purity

Declension

Synonyms

Descendants

References

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/czysty

czysty (język polski)

czysta (1.1) podłoga

czysta (1.2) woda

czyste (1.4) niebo

czyste (1.8) strony

czysta (1.9) pozycja do strzału
wymowa:
czysty?/iczysta?/iIPA[ˈʧ̑ɨstɨ]ASysty]
znaczenia:

przymiotnik

(1.1) pozbawiony brudu
(1.2) przejrzystyklarowny
(1.3) zupełny
(1.4) bez dodatkówdomieszek
(1.5) legalnie przeprowadzony
(1.6) moralnie bez skazy
(1.7) prawnie bez winy
(1.8) niezapisany
(1.9) bez przeszkód
odmiana:
(1.1–9)

lub z innym wariantem stopniowania regularnego

przykłady:
(1.1) Włóżczystąmarynarkęnadzisiejszyegzamin.
(1.1) Tenpokójniejestzbytczysty.
(1.2) Nadnamitylkopięknesłońceiczysteniebo.
(1.3) Toczysteszaleństwo.
(1.4) Najdroższenalicytacjiarabyczystejkrwi.
(1.5) Dlanastoczystyzysk.
(1.6) Mojeintencjeczyste.
(1.8) MożeszmipożyczyćczystąkartkęZapomniałemdziśzeszytu.
synonimy:
(1.6) moralnyporządnycnotliwy
(1.7) niewinny
antonimy:
(1.1) brudny
(1.4) skażonyzamglony
(1.5) nielegalny
(1.6) nieczystygrzesznyskompromitowany
(1.7) winny
(1.8) zapisany
wyrazy pokrewne:
rzecz. czystość żoczyszczenie n
czas. czyścić (wyczyścićoczyścićprzeczyścić)
przysł. czysto
związki frazeologiczne:
czysta sztuka • czysty rozum • być czystym • mieć czyste ręce • mieć czyste konto • mieć czyste sumienie • reg. pozn. mieć czystą bieliznęczysty kintop • czysta forma • Czysty Poniedziałek
tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/czysty

czysty

Polish

Etymology

From Proto-Slavic *čistъ

Pronunciation

Adjective

czysty m (comparative czystszysuperlative najczystszyadverb czysto)
czysty m (comparative czyściejszysuperlative najczyściejszyadverb czysto)

  1. cleantidy
  2. pure (without contaminants)
  3. neat (without solvent)
  4. pure (honest, free of wrongdoing)
  5. (religion,not comparable) ritually clean
  6. (colloquial,not comparable) abstaining from drugs

Declension

Antonyms

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/%C4%8Dist%D1%8A

Reconstruction:Proto-Slavic/čistъ

Proto-Slavic

Etymology

From Proto-Balto-Slavic *skīstas*skaistas, from Proto-Indo-European *skidtos (by Winter’s law),  *skoydtos, form *(s)keyd-. Cognate with Lithuanian skýstas (thin) and/or skáistas (beautiful, pretty), Latvian šķîsts (thin, clear, clean) and Old Prussian skijstan (pure).

Adjective

*čistъ

  1. cleanpure
    čistъ [otъ] (with genitive) ― free from something
    čistъ grěxa, čistъ otъ grěxa ― free from guilt
    do čista ― completely, utterly
    čista voda ― clear, transparent, uncontaminated water
    čisto nebo ― clear sky, sunny, without clouds
    čisto zolto ― pure gold
    čisto sьrebro ― pure silver
    čista pravьda ― evident, obvious truth
    čisto sьrdьce ― pure heart, innocent heart
    čisto polje ― open field
    čistъ pǫtь ― clear path

Declension

Derived terms

Related terms

Descendants

References

  • Vasmer, Max (1964–1973), “чистый”, in Etimologičeskij slovarʹ russkovo jazyka [Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), translated from German and supplemented by Trubačev O. N., Moscow: Progress
  • Derksen, Rick (2008) Etymological Dictionary of the Slavic Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 4), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 90
  • Trubačev O. N., editor (1977), “*čistъ”, in Etimologičeskij slovarʹ slavjanskix jazykov [Etymological dictionary of Slavic languages] (in Russian), volume 04, Moscow: Nauka, page 120
  • Sławski, Franciszek, editor (1976) Słownik prasłowiański (in Polish), volume 2, Wrocław: Polska Akademia Nauk, page 204f
  • skystas in Lietuvių kalbos etimologinio žodyno duomenų bazė

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Balto-Slavic/sk%C4%ABstas&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Balto-Slavic/skīstas.

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Balto-Slavic/skaistas&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Balto-Slavic/skaistas.

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Indo-European/skidtos&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Indo-European/skidtos.

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Indo-European/skoydtos&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Indo-European/skoydtos.

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Indo-European/(s)keyd-&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Indo-European/(s)keyd-.


UWAGA!

O Czesać / C”eS+aC’ będzie we wpisie o Cezarze… a tymczasem, coś z zupełnie innej beczki,.. sami zobaczcie z jakiej…


…..

https://en.wiktionary.org/wiki/sheer

sheer

English

Pronunciation

Etymology 1

From Middle English sherescheereschereskere, from Old English *scǣre; merged with Middle English schyreschireshireshir, from Old English scīr (clear, bright; brilliant, gleaming, shining, splendid, resplendent; pure) and Middle English skyr, from Old Norse skírr (pure, bright, clear)[1], both from Proto-Germanic *skīriz (pure, sheer) and *skairiz, from Proto-Indo-European *sḱēy- (luster, gloss, shadow). Cognate with Danish skærGerman schier  (sheer)Dutchschier (almost)Gothic 𐍃𐌺𐌴𐌹𐍂𐍃 (skeirsclear, lucid). Outside Germanic, cognate to  Albanian hir(grace, beauty; goodwill).

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Indo-European/s%E1%B8%B1%C4%93y-&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Indo-European/sḱēy-.

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/chaste#en

chaste (język angielski)

wymowa:
enPR: chāstIPA/tʃeɪst/X-SAMPA/tSeIst/
wymowa amerykańska?/i
homofon: chased
znaczenia:

przymiotnik

(1.1) czystycnotliwyniewinnynieskalanydziewiczy
(1.2) bez ornamentówprostyskromny
wyrazy pokrewne:
rzecz. chastity
przysł. chastely
przym. unchaste

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/chaste

chaste

English

Etymology

Borrowed from Old French chaste (morally pure), from Latin castus (pure).

Pronunciation

Adjective

chaste (comparative chastersuperlative chastest)

  1. Abstaining from sexual intercoursecelibate.
  2. Virginalinnocent, having had no sexual experience.
  3. Austeresimpleundecorative.
    chaste style in composition or art
  4. Decentmodestmorally pure.
    chaste mind;  chaste eyes

Usage notes

Married couples are often exhorted to have “chaste sex” – compare the Vatican encyclical Casti Connubii (Of Chaste Wedlock).

Hyponyms

Derived terms

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/castus#Latin

castus

Latin

Etymology

Verbal adjective from Proto-Indo-European *ḱes- (to cut), the same root of careō (I lack).

Pronunciation

Adjective

castus (feminine castaneuter castum); first/second declension

  1. morally pureguiltless
  2. purechastefree from barbarisms
  3. religiouspious

Inflection

First/second declension.

Number Singular Plural
Case / Gender Masculine Feminine Neuter Masculine Feminine Neuter
nominative castus casta castum castī castae casta
genitive castī castae castī castōrum castārum castōrum
dative castō castō castīs
accusative castum castam castum castōs castās casta
ablative castō castā castō castīs
vocative caste casta castum castī castae casta

Derived terms

Descendants

Noun

castus m (genitive castūs); fourth declension

  1. (ante-Classical, post-classical) an abstinence from sensual enjoyments on religious grounds

Inflection

Fourth declension.

Case Singular Plural
nominative castus castūs
genitive castūs castuum
dative castuī castibus
accusative castum castūs
ablative castū castibus
vocative castus castūs

Synonyms

Derived terms

References

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Indo-European/%E1%B8%B1es-&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Indo-European/ḱes-.


UWAGA! 

Czy już widać kto od kogo i co zapożyczał? Dalej będzie tego więcej…

Zwracam uwagę, że w j. słowiańskim nadal występują obie postacie i tzw. satem i tzw. kentum, patrz powyżej i poniżej…

Pod koniec tego wpisu podam źródłosłów dla tego odtfoszonego tzw. PIE *k’es-… Sławomir nie będzie zachwycony… hehehe


…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/cze%C5%9B%C4%87

cześć (język polski)

wymowa:
wymowa?/iIPA[ʧ̑ɛɕʨ̑]AS[čeść]
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poważanie
(1.2) st.pol. stan cywilny

wykrzyknik

(2.1) pot. pozdrowienie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych
odmiana:
(1.1)

(2.1) nieodm.
przykłady:
(1.1) Prezydentoddałcześćpoległymżołnierzom.
(1.2) Zakonnicy to usłyszawszy, a temu sie – iż ta rzecz, acz dobrego umysłu, wszakże niesłychana i zakonowi Mojżeszowemu przeciwna była – zumiawszy, to sobie umyślili, iżby sie Pana Boga – przyprawiwszy sie na to czujnościami, postami i modlitwami – poradzili i jego sie wolej, ktorą by sobie cześć obrać miała, dowiedzieli.[1]
(2.1) Cześćdruhu!
kolokacje:
(1.1) składać cześć • oddać cześć
synonimy:
(1.1) szacunekhonorhołd
(2.1) neutr. dzień dobryśrod. młodz. hejslang. siemkasiemasz
antonimy:
(1.1) bezecność
(2.1) żegnajdo zobaczenia
wyrazy pokrewne:
czas. czcić ndk.
rzecz. czczenie n
tłumaczenia:
źródła:
  1. Skocz do góry fragment „Historyji o chwalebnym zmartwychwstaniu Pańskim” Mikołaja z Wilkowiecka, 1577

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/cze%C5%9B%C4%87

cześć

Polish

Etymology

From Proto-Slavic *čьstь (honour), from Proto-Indo-European *(s)kʷit-tis. Cognate with Sanskrit  चित्ति (cittithinking, understanding) and Avestan (cisti-consciousness). Compare Czech  čestUkrainian and Russian честь (čestʹ)Serbo-Croatian and Slovene častBelarusian чэсць  (čescʹ)Slovak česťBulgarian чест (čest).

Pronunciation

Interjection

cześć

  1. (informal) hihello
    Cześć, chcesz coś zjeść?

    Hi, do you want to eat something?
  2. (informal) bye

Synonyms

Noun

cześć f

  1. reverencehonour

Declension

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/%C4%8D%D1%8Cst%D1%8C

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Indo-European/(s)k%CA%B7it-tis&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Indo-European/(s)kʷit-tis.

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BF&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have an entry for चित्ति.

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/te%C5%9B%C4%87

teść (język polski)

wymowa:
IPA[tɛɕʨ̑]AS[teść] wymowa?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. ojciec żony
(1.2) ojciec żony lub męża

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) reg. teściowa[1]
odmiana:
(1.1–2)

(2.1)

przykłady:
(1.1) […] takdawniejjakidzisiajuluduktórytejnazwywwielustronachużywaświekierświokierświekraświokraświekruchaoznaczatylkorodzicówmężaateśćiteścia – rodzicówżony.[2]
(1.2) Mieszkałzteściem.
(1.2) Teśćwpadałczasemnaobiad.
(1.2) TeśćAnnybyłświetnymarystokratą.
synonimy:
(1.1) st.pol. cieść
antonimy:
(1.1–2) zięć
hiperonimy:
(1.1–2) powinowaty
wyrazy pokrewne:
rzecz. teściostwo n

zdrobn. teściunio m
forma żeńska teściowa żteścina żteściunia ż
przym. teściowy
uwagi:
(1.1) por. świekier
tłumaczenia:
źródła:
  1. Skocz do góry publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytaćSłownik języka polskiego, red. Jan Karłowicz, Adam Kryński, Władysław Niedźwiedzki, t. VII, s. 54, Warszawa 1900–1927.
  2. Skocz do góry Z. Gloger: Encyklopedia staropolska

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/cie%C5%9B%C4%87#pl

cieść (język polski)

wymowa:
[uwaga 1] IPA[ʨ̑ɛ̇ɕʨ̑]AS[ćėść], zjawiska fonetyczne: zmięk.• podw. art.
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. ojciec żony[1]
(1.2) daw. ojciec męża[2]

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) daw. synowa[3]
odmiana:
(1.1) lp D. cieścia[3] albo ćcia[2]lm M. cieście
(2.1) lp D. cieści[2]lm M. cieście[2]
przykłady:
(1.1) Cieśćtojestżonymojejojciec […][1]
synonimy:
(1.1) teść
(1.2) świekier
(2.1) daw. niewiastka[3]daw. sneszka[3]
wyrazy pokrewne:
rzecz. cieścia
uwagi:
  • Skocz do góry jeśli nie zaznaczono inaczej, jest to wersja odpowiadająca współczesnym standardom języka ogólnopolskiego
tłumaczenia:
(1.1) zobacz listę tłumaczeń w haśle: teść
(1.2) zobacz listę tłumaczeń w haśle: świekier
(2.1) zobacz listę tłumaczeń w haśle: synowa
źródła:
  1. ↑ Skocz do:1,01,1 Hasło Pokrewieństwa w: Zygmunt Gloger, Encyklopedia staropolska, 1900–1903.
  2. ↑ Skocz do:2,02,12,22,3 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło cieść w: Słownik języka polskiego, red. Jan Karłowicz, Adam Kryński, Władysław Niedźwiedzki, t. 1, s. 333, Warszawa 1900–1927.
  3. ↑ Skocz do:3,03,13,23,3 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło ciesc w: Samuel Bogumił Linde, Słownik języka polskiego, s. 304, Warszawa, Drukarnia XX. Piiarów, 1807–1814.

UWAGA! 

Skoro postać Cieść / CieS’C’ była pierwotna wobec postaci Teść / TeS’C’, no to nie jest to przekonywujący dowód na tzw. słowiańskie palatalizacje, nieprawdaż?

No i gdzie jest tu nastąpiła tzw. słowiańska palatelizacja, hm? 🙂


…..

https://en.wiktionary.org/wiki/te%C5%9B%C4%87

teść

Polish

Etymology

From Proto-Slavic *tьstь.

Pronunciation

Noun

teść mpers (feminine teściowa)

  1. father-in-law

Declension

Derived terms

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Slavic/t%D1%8Cst%D1%8C&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Slavic/tьstь.

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B6%E0%A5%81%E0%A4%B0#sa

श्वशुर (sanskryt)

transliteracja:
IASTśvaśura
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) teść[1]
wyrazy pokrewne:
rzecz. श्वशुरक m
uwagi:
(1.1) zobacz też: Indeks:Sanskryt – Rodzina
źródła:
  1. Skocz do góry hasło श्वशुरः [w:] Digital Dictionaries of South Asia.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B6%E0%A5%81%E0%A4%B0

श्वशुर

Sanskrit

Etymology

From Proto-Indo-Aryan *swáśuras, from Proto-Indo-Iranian *swáĉuras, from Proto-Indo-European  *swéḱuros. Cognates include Ancient Greek ἑκυρός (hekurós)Latin socerOld English sweor.

Pronunciation

Noun

श्वशुर  (śváśuram

  1. father-in-law (either the husband’s or the wife’s father)

Declension

Masculine a-stem declension of श्वशुर (śváśura)
Singular Dual Plural
Nominative श्वशुरः
śváśuraḥ
श्वशुरौ
śváśurau
श्वशुराः / श्वशुरासः¹
śváśurāḥ / śváśurāsaḥ¹
Vocative श्वशुर
śváśura
श्वशुरौ
śváśurau
श्वशुराः / श्वशुरासः¹
śváśurāḥ / śváśurāsaḥ¹
Accusative श्वशुरम्
śváśuram
श्वशुरौ
śváśurau
श्वशुरान्
śváśurān
Instrumental श्वशुरेण
śváśureṇa
श्वशुराभ्याम्
śváśurābhyām
श्वशुरैः / श्वशुरेभिः¹
śváśuraiḥ / śváśurebhiḥ¹
Dative श्वशुराय
śváśurāya
श्वशुराभ्याम्
śváśurābhyām
श्वशुरेभ्यः
śváśurebhyaḥ
Ablative श्वशुरात्
śváśurāt
श्वशुराभ्याम्
śváśurābhyām
श्वशुरेभ्यः
śváśurebhyaḥ
Genitive श्वशुरस्य
śváśurasya
श्वशुरयोः
śváśurayoḥ
श्वशुराणाम्
śváśurāṇām
Locative श्वशुरे
śváśure
श्वशुरयोः
śváśurayoḥ
श्वशुरेषु
śváśureṣu
Notes
  • ¹Vedic

Usage Notes

It can indicate both the husband’s or the wife’s father. In the oldest language however it only denotes the husband’s father.

Descendants

References

Sir Monier Monier-Williams (1898) A Sanskrit-English dictionary etymologically and philologically arranged with special reference to cognate Indo-European languages, Oxford: Clarendon Press, page 1105/3

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/%E1%BC%91%CE%BA%CF%85%CF%81%CF%8C%CF%82#Ancient_Greek

?ἑκυρός

Ancient Greek

Etymology

From Proto-Indo-European *swéḱuros. Cognates include Sanskrit श्वशुर (śvaśura)Old Armenian  սկեսուր (skesur)Latin socerAlbanian vjehërrRussian свёкор (svjókor)Old English sweor.

Pronunciation

Noun

ἑκῠρός  (hekurósm (genitive ἑκῠροῦ); second declension

  1. father-in-law

Inflection

Synonyms

Related terms

Further reading


UWAGA!

Postać tzw. satem, czyli dźwięk wysokoenergetyczny zapisywane znakiem S był pierwotny wobec wtórnego ubezdźwięcznienia zapisywanego tzw. niemym H, czyli tzw. rough breathing, patrz: *swéḱuros, hekyrós, (h)ɛkyˈrosekyˈros…

Ma ktoś jakieś pytania, co było pierwsze ubezdźwięcznione tzw. kentum, czy dźwięczne tzw. satem, hm? 🙂


…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Indo-European/sw%C3%A9%E1%B8%B1uros

Reconstruction:Proto-Indo-European/swéḱuros

Proto-Indo-European

Noun

*swéḱuros m (non-ablauting)

  1. father-in-law

Inflection

Thematic
singular dual plural
nominative *swéḱuros *swéḱuroh₁ *swéḱuroes
vocative *swéḱure *swéḱuroh₁ *swéḱuroes
accusative *swéḱurom *swéḱuroh₁ *swéḱuroms
genitive *swéḱurosyo *? *swéḱurooHom
ablative *swéḱuread *? *swéḱuromos
dative *swéḱuroey *? *swéḱuromos
locative *swéḱurey*swéḱuroy *? *swéḱuroysu
instrumental *swéḱuroh₁ *? *swéḱurōys

Related terms

Descendants

References

  • De Vaan, Michiel (2008), “socer”, in Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 7), Leiden, Boston: Brill, page 569
  • Beekes, Robert S. P. (2010) Etymological Dictionary of Greek (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 10), with the assistance of Lucien van Beek, Leiden, Boston: Brill
  • Martirosyan, Hrach (2010) Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden, Boston: Brill, page 581

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/cz%C4%85stka#pl

cząstka (język polski)

wymowa:
IPA[ˈʧ̑ɔ̃w̃stka]ASõũ̯stka], zjawiska fonetyczne: nazal.• asynch. ą  wymowa?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: część
(1.2) fiz. fragment materii niewidoczny dla okazob. też cząstka (fizyka) w Wikipedii
(1.3) kawałek obranego cytrusa
przykłady:
(1.1) Każdyznasuniósłzagóryzarzekicząstkęojczyznywsercuwświatdaleki.[1]
(1.2) Jakpłomieńgazowyktórydlaoczunaszychtrwamimożeskładają sięnańcorazinnecząstkiwęglaztlenemsięłączące![2]
kolokacje:
(1.2) cząstka alfa / beta / ciężka / dziwna / elementarna / lekka / materialna / naładowana / nietrwała / padająca / pochłonięta / relatywistyczna / trwała / wirtualna / wypromieniowana / wysokoenergetyczna
synonimy:
(1.1) fragmentelementczęść
antonimy:
(1.1) całość
wyrazy pokrewne:
rzecz. część żcząsteczka ż
przym. cząstkowycząsteczkowyczęściowy
przysł. cząstkowocząsteczkowoczęściowo
uwagi:
zob. też cząstka w Wikipedii
tłumaczenia:
(1.1) dla języków nierozróżniających zdrobnień zobacz listę tłumaczeń w haśle: część
źródła:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/cz%C4%85stka

cząstka

Polish

Pronunciation

  • IPA(key)/ˈt͡ʂɔ̃.stka/

Noun

cząstka f

  1. particle

Declension

Related terms

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/cz%C4%99%C5%9B%C4%87

część (język polski)

części (1.1) telefonu
wymowa:
wymowa?/iIPA[ʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑]AS[čẽũ̯ść], zjawiska fonetyczne: nazal.• asynch. ę 
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fragment jakiejś całości
(1.2) urządzenie elektryczne lub mechanicznedziałające w określony sposóbprzeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim
odmiana:
(1.1–2)

przykłady:
(1.1) Paniedyrektorzeczęśćdziecinieprzyszładziśdoszkoły!
(1.2) Niestetyniemamyczęścidopanasamochodu.
składnia:
(1.1) część + D.
(1.2) część do / dla + D.
kolokacje:
(1.1) część mowy
(1.2) część zamienna
synonimy:
(1.1) fragmentelementcząstka
(1.2) składnikkomponent
antonimy:
(1.1) całość
wyrazy pokrewne:
rzecz.

zdrobn. cząstka ż
przym. częściowy
przysł. częściowo
związki frazeologiczne:
lwia część
tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/cz%C4%99%C5%9B%C4%87

część

Polish

Etymology

From Proto-Slavic *čęstь (piece).

Pronunciation

  • IPA(key)/t͡ʂɛɲɕt͡ɕ/

Noun

część f

  1. partpieceshare

Declension

Further reading

  • część in Polish dictionaries at PWN

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/%C4%8D%C4%99st%D1%8C

Reconstruction:Proto-Slavic/čęstь 

Proto-Slavic

Etymology

EB1911 - Volume 01 - Page 001 - 1.svg

This reconstruction page lacks etymological information.

Noun

*čę̑stь f

  1. part

Declension

This noun needs an inflection-table template.

Descendants

  • South Slavic:
    • Old Church Slavonic: чѩсть (čjęstĭ)
    • Macedonian: [Term?]
    • Serbo-Croatian:
      Cyrillic: [Term?] (чѐстица secondary)
      Latin: [Term?] (čèstica secondary)
    • Slovene: [Term?]

References

  • Vasmer, Max (1964–1973), “часть”, in Etimologičeskij slovarʹ russkovo jazyka [Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), translated from German and supplemented by Trubačev O. N., Moscow: Progress
  • Derksen, Rick (2008), “*čęstь”, in Etymological Dictionary of the Slavic Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 4), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 88

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/cz%C4%99sty

częsty (język polski)

wymowa:
wymowa?/iIPA[ˈʧ̑ɛ̃w̃stɨ]ASũ̯sty], zjawiska fonetyczne: nazal.• asynch. ę 
znaczenia:

przymiotnik

(1.1) odbywający się lub zdarzający się wiele razyz krótkimi przerwami pomiędzy kolejnymi wydarzeniami
odmiana:
(1.1)

przykłady:
(1.1) Sąsiadjestunasczęstymgościem.
antonimy:
(1.1) rzadki
wyrazy pokrewne:
rzecz. częstość żczęstotliwość ż
przysł. często
tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/cz%C4%99sty

częsty

Polish

Etymology

From Proto-Slavic *čęstъ

Pronunciation

  • IPA(key)/ˈt͡ʂɛ̃.stɨ/

Adjective

częsty m (comparative częstszysuperlative najczęstszyadverb często)

  1. frequent

Declension

Antonyms

Further reading

  • częsty in Polish dictionaries at PWN

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/%C4%8D%C4%99st%D1%8A

Reconstruction:Proto-Slavic/čęstъ

Proto-Slavic

Etymology

EB1911 - Volume 01 - Page 001 - 1.svg

This reconstruction page lacks etymological information.

Adjective

*čęstъ (comparative *čęsťьjь)

  1. frequent

Declension

Descendants

References

  • Vasmer, Max (1964–1973), “частый”, in Etimologičeskij slovarʹ russkovo jazyka [Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), translated from German and supplemented by Trubačev O. N., Moscow: Progress
  • Derksen, Rick (2008), “čęstъ”, in Etymological Dictionary of the Slavic Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 4), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 88

UWAGA!

O słowie Gęsty / Ge”STy, itp, będę pisał przy okazji giermańskiego słowa Gusty, a tymczasem podaję źródłosłów dla tego odtfoszonego *k’es-…


…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/k%C4%99s

kęs (język polski)

wymowa:
IPA[kɛ̃w̃s]AS[kẽũ̯s], zjawiska fonetyczne: nazal.• asynch. ę 
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tyle jedzeniaile zmieści się w ustach
wyrazy pokrewne:
czas. kąsać
rzecz. ukąszenie n
związki frazeologiczne:
chcąc zbyt wielki kęs połknąć, można się udławić
tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/k%C4%99s

kęs

Polish

Etymology

From Proto-Slavic *kǫ̑sъ.

Pronunciation

IPA(key)/kɛ̃s/

Noun

kęs m inan (diminutive kąsek)

  1. bitemouthfulmorselpiece
  2. (metallurgy) billet

Declension

Related terms

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Slavic/k%C7%ABs%D1%8A&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Slavic/kǫsъ.

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/k%C4%85sa%C4%87

kąsać (język polski)

kąsać (1.1)
wymowa:
IPA[ˈkɔ̃w̃saʨ̑]AS[kõũ̯sać], zjawiska fonetyczne: nazal.• asynch. ą  wymowa ?/i
znaczenia:

czasownik

(1.1) kaleczyć ostrymi zębami lub żądłem
(1.2) przen. dokuczać
(1.3) przen. powodować uczucie zimnaodczuwania szczypiącego mrozu
odmiana:
(1.1–3) koniugacja I

przykłady:
(1.1) Ależ dzisiaj te owady kąsają!
wyrazy pokrewne:
rzecz. kęskęsekkąsekkąsaczzakąskakąsanieukąszenie
czas. pokąsaćukąsić
przym. kąśliwykąsanypokąsanykąsający
przysł. kąśliwie
tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/k%C4%85sa%C4%87#Polish

kąsać

Polish

Etymology

From Proto-Slavic *kǫsati.

Pronunciation

  • IPA(key)/ˈkɔ̃.sat͡ɕ/

Verb

kąsać impf (perfective ukąsić or pokąsać)

  1. (transitive) to bite
  2. (transitive) to sting

Conjugation

Synonyms

Related terms

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/k%C7%ABsati

Reconstruction:Proto-Slavic/kǫsati

Proto-Slavic

Etymology


Per Vasmer, derived from *kǫ̑sъ (piece); but per Trubachev, the noun is derived from the verb. Cognate with Lithuanian ką́sti (to bite) (1sg. kándu), Latvian kuôst (to bite) (1sg.  kuôžu). Possibly cognate with some or all of Ancient Greekκνώδων (knṓdōnknife, blade, prong)κνώδαλον (knṓdalonwild beast)Old High German hantag (sharp, cutting)Sanskrit खादति (khā́datito chew, to bite)Persian خاییدن (xâyidanto chew)Old Armenian խածանեմ (xacanemto bite). Per Derksen, from Proto-Balto-Slavic *kanˀd-, from which a Proto-Indo-European root such as *k(ʷ)end- or *k(ʷ)enHd(ʰ)- can be constructed.


Verb

*kǫsati impf

  1. to bite

Inflection

Descendants

References

  • Derksen, Rick (2008), “*kǫsati”, in Etymological Dictionary of the Slavic Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 4), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 243
  • Vasmer, Max (1964–1973), “куса́ть”, in Etimologičeskij slovarʹ russkovo jazyka [Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), translated from German and supplemented by Trubačev O. N., Moscow: Progress
  • Vasmer, Max (1964–1973), “кус”, in Etimologičeskij slovarʹ russkovo jazyka [Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), translated from German and supplemented by Trubačev O. N., Moscow: Progress
  • Trubačev O. N., editor (1985), “*kǫsati”, in Etimologičeskij slovarʹ slavjanskix jazykov [Etymological dictionary of Slavic languages] (in Russian), volume 12, Moscow: Nauka, pages 65–66

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/kosi%C4%87

kosić (język polski)

traktor kosi (1.1)
wymowa:
IPA[ˈkɔɕiʨ̑]AS[kośić], zjawiska fonetyczne: zmięk. wymowa ?/i
znaczenia:

czasownik

(1.1) ścinać wysoką trawę lub zboże  kosą lub maszynowo
(1.2) pot. przen. zabijaćzwykle wiele osób lub zwierząt naraz
(1.3) gwara więziennaprzen. kraść
odmiana:
(1.1–3) koniugacja VIa

przykłady:
(1.1) Biedny mąż musi od rana kosić trawnik przed domem.
(1.2) Sierżant kosił serią cały pluton nieprzyjaciela.
(1.3) Chuligan chwalił sięjak kosi kobietom portmonetki.
składnia:
(1.1) kosić + B. • nie kosić + D.
kolokacje:
(1.1) kosić trawę / zboże/pszenicę / …
(1.3) kosić torebkę / portfel / …
synonimy:
(1.1) żąć
(1.2) zob. zabijać
(1.3) zob. kraść
wyrazy pokrewne:
rzecz. koszenie nkosiarka żkosa żkosiarz mkosisko nkośba żpodkaszanie n
czas. zakosićpodkaszaćskosić
związki frazeologiczne:
lot koszący • jeden kosi, drugi nosi
etymologia:
(1.2–3) od (1.1)
tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/kosi%C4%87

kosić

Polish

Etymology

From Proto-Slavic *kositi.

Pronunciation

Verb

kosić impf (perfective skosić)

  1. (transitive) to mow
  2. (transitive) to scythe

Conjugation

Synonyms

Related terms

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Slavic/kositi&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Slavic/kositi.

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/kosa#pl

kosa (język polski)

kosa (1.1)

kosa (1.2)

kosa (1.5)

kosa (1.6)
wymowa:
IPA[ˈkɔsa]AS[kosa] wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) narzędzie do ścinania zbóżtraw itp.ostrze na długim kijuzob. też kosa w Wikipedii
(1.2) gwara więzienna nóż
(1.3) pot. osoba wymagająca w stosunku do innychczęsto o nauczycielach
(1.4) przest. włosygrzywa[1]
(1.5) przest. dziś poet. warkocz[1]
(1.6) geogr. długi i wąski półwysep powstały wskutek naniesienia piasku przez prądy przybrzeżnezob. też kosa (geografia) w Wikipedii

rzeczownik, forma fleksyjna

(2.1) D. B. lp od: kos
odmiana:
(1.1–6)

przykłady:
(1.1) Obecnie kosami tnie się już tylko trawyzboża ścina kombajn.
(1.2) następnie kupuje kosę w brzuch (spływa to po nim jak po kaczce), jednym typem rzuca o siatkędrugiemu wbija pięść w trzewiapodnosi go do góryrzuca (z Internetu)
(1.3) Z naszej nauczycielki biologii to była niezła kosa.
(1.4) Hjena grzywę abo kosę ma na szyi.[2] (sic!)
kolokacje:
(1.1) klepać kosę
(1.4) kosa lwa
synonimy:
(1.1) gwara więzienna kosior; zobacz też: nóż
(1.6) mierzeja
wyrazy pokrewne:
rzecz. kosiarz mkosisko nkośba żkosynier mkoszenie nskoszenie nkosiarka ż
czas. kosić ndk.skosić dk.
przym. kośny
związki frazeologiczne:
trafiła kosa na kamień • sprzedać kosę
etymologia:
(1.4,5) por. косаpor. каса
uwagi:
zob. też kosa (ujednoznaczenienie) w Wikipedii
tłumaczenia:
(1.2) zobacz listę tłumaczeń w haśle: nóż
źródła:
  1. ↑ Skocz do:1,0 1,1 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło kosa w: Słownik języka polskiego, red. Jan Karłowicz, Adam Kryński, Władysław Niedźwiedzki, t. II, s. 487–488, Warszawa 1900–1927.
  2. Skocz do góry Walerian Otwinowski

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/kosa

kosa

Polish

Polish Wikipedia has an article on: kosa

Pronunciation

Etymology 1

From Proto-Slavic *kosa.

Noun

kosa f

  1. scythe
  2. (dated) braid
  3. (geography) spit that extends into the deep sea, instead of closing off a lagoon

Usage notes

Examples of landforms in sense #3 are the Farewell Spit in New Zealand and the Hel Peninsula in Poland.

Declension

Related terms

See also

Etymology 2

Noun

kosa

  1. genitive singular of kos
  2. accusative singular of kos

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/kosa

Reconstruction:Proto-Slavic/kosa

Proto-Slavic

Etymology


From Proto-Indo-European *kes- (to comb, scratch). According to some, the second sense „scythe” is etymologically identical with the first one, while others derive it from Proto-Indo-European *ḱos-o-grade of *ḱes- (to cut), with depalatalization *ḱ → *k.

Baltic cognates include Lithuanian kasa (braid) and Old Prussian kexti (braided hair).

UWAGA!

Ubezdźwięcznienie, to też tzw. depalatelizacja, czyli utwardzenia, czyli utrata zmiękczenia, patrz: depalatalization *ḱ → *k.


Noun

*kosà f

  1. hair
  2. braided hair

Inflection

Descendants

From Early Proto-Slavic *kasā:

Noun

*kosà f

  1. scythe

Declension

Descendants

References

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Indo-European/kes-

Reconstruction:Proto-Indo-European/kes-

Proto-Indo-European

Root

*kes-[1][2]

  1. to scrapecomb

Extensions

  • *ks-dʰh₁-[1]
    • *kés-dʰh₁-eh₂[3]
      • Germanic: *hezdǭ (flax fibers)[3] (see there for further descendants)
    • *kos-dʰh₁-ós[3]
      • Germanic: *hazdaz (hair)[3] (see there for further descendants)

Derived terms

  • *kés-ti ~ *ks-énti (athematic root present)[2][3][4]
    • Anatolian: [Term?]
      • Luwian: (ki-ša-an-da, 3pl.pret.act.)(ki-ša-am-ma /kišama/, part.)
      • Hittite: (ki-iš-zito comb, card, 3sg.pres.act.)
  • *ks-néw-ti ~ *ks-nw-énti (*néw-present)[1][5][6] (see there for further descendants)
  • *kos-éye-ti (*éye-causative)[3]
    • Balto-Slavic: [Term?]
      • Lithuanian: kàsti
      • Slavic: *česàti (to scratch, comb)[7] (see there for further descendants)
  • *kés-r̥ ~ *ks-én-s
  • (possibly) *kes-ró-m
    • Germanic: *hērą (hair) (see there for further descendants)
  • *kés-s ~ *ks-és
    • *kses- (reanalysed root)[1]
      • *ksés-ti (athematic present)[1][10]
        • Hellenic: *kséhō
          • Ancient Greek: ξέω (xéōto shave, carve, smooth, polish)
  • *kés-u-s ~ *ks-éw-s
  • *kos-éh₂[3]
    • Albanian: *kaxā (plaited hair)[11]
      • Albanian: kezë (woman’s head-dress, bonnet, hair-net)
    • Balto-Slavic: *kasā́ˀ[12]
      • Latvian: kasa (braid)
      • Lithuanian: kasà (braid)
      • Old Prussian: kexti (braided hair)
      • Slavic: *kosà (hair, braided hair) (see there for further descendants)
    • *kos-eh₂-yé-ti ~ *kos-eh₂-yónti[2]
  • *kós-mo-s[14]
    • Balto-Slavic: [Term?]
      • Slavic: *kosmъ[14] (see there for further descendants)
  • (possibly)[15] *kos-ó-s
Unsorted formations
  • Celtic: *kīsrā (comb) (possibly < *kēsrā < *kexsrā < *ke-ks-réh₂)[16]

References

  1. ↑ Jump up to:1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 Pokorny, Julius (1959), “kes-”, in Indogermanisches etymologisches Wörterbuch [Indo-European Etymological Dictionary] (in German), volume II, Bern, München: Francke Verlag, page 585
  2. ↑ Jump up to:2.0 2.1 2.2 Rix, Helmut, editor (2001), “*kes-”, in Lexikon der indogermanischen Verben [Lexicon of Indo-European Verbs] (in German), 2nd edition, Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag, →ISBN, pages 357
  3. ↑ Jump up to:3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 Kroonen, Guus (2013), “*hezdōn-”, in Etymological Dictionary of Proto-Germanic (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 11), Leiden, Boston: Brill, page 225
  4. Kloekhorst, Alwin (2008), “kiš-zi”, in Etymological Dictionary of the Hittite Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 5), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, pages 557-558
  5. De Vaan, Michiel (2008), “novācula”, in Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 7), Leiden, Boston: Brill, pages 414-415
  6. Kroonen, Guus (2013), “*snawwa-”, in Etymological Dictionary of Proto-Germanic (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 11), Leiden, Boston: Brill, page 461
  7. Derksen, Rick (2015), “kasti”, in Etymological Dictionary of the Baltic Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 13), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 231
  8. Pokorny, Julius (1959), “ks-en-”, in Indogermanisches etymologisches Wörterbuch [Indo-European Etymological Dictionary] (in German), volume II, Bern, München: Francke Verlag, page 585
  9. Rix, Helmut, editor (2001), “*ksen-”, in Lexikon der indogermanischen Verben [Lexicon of Indo-European Verbs] (in German), 2nd edition, Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag, →ISBN, pages 371
  10. Beekes, Robert S. P. (2010), “ξέω”, in Etymological Dictionary of Greek (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 10), with the assistance of Lucien van Beek, Leiden, Boston: Brill, page 1035
  11. Orel, Vladimir (2000) A Concise Historical Grammar of the Albanian Language, Leiden: Brill, page 61
  12. Derksen, Rick (2015), “kasa”, in Etymological Dictionary of the Baltic Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 13), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, pages 230-231
  13. Derksen, Rick (2015), “kasyti”, in Etymological Dictionary of the Baltic Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 13), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 231
  14. ↑ Jump up to:14.0 14.1 Derksen, Rick (2008), “*kosmъ”, in Etymological Dictionary of the Slavic Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 4), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, pages 238-239
  15. ↑ Jump up to:15.0 15.1 Orel, Vladimir (2000) A Concise Historical Grammar of the Albanian Language, Leiden: Brill, page 61
  16. Matasović, Ranko (2009), “*kīsrā”, in Etymological Dictionary of Proto-Celtic (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 9), Leiden: Brill, →ISBN, page 204

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/kosmyk

kosmyk (język polski)

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niewielki pukiel włosów
(1.2) łow. zajęczy ogon
odmiana:
(1.1–2)

przykłady:
(1.1) Na czole zwisał mu kosmyk włosów.
synonimy:
(1.1) kłaklokkogutpasemko
(1.2) omykosmyk
wyrazy pokrewne:
rzecz. kosmyczek m
przym. kosmaty
tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/kosmyk#Polish

kosmyk

Polish

Etymology

From Proto-Slavic *kosmъ.

Pronunciation

Noun

kosmyk m inan (diminutive kosmyczek)

  1. flock
  2. cowlick

Declension

Related terms

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/kosm%D1%8A

Reconstruction:Proto-Slavic/kosmъ

Proto-Slavic

Etymology

From Proto-Balto-Slavic [Term?], from Proto-Indo-European *kós-mo-s, from *kes- (to scrape, comb).[1]

Noun

*kosmъ m[1]

  1. locktuft of hair

Inflection

Descendants

References

  1. ↑ Jump up to:1.0 1.1 Derksen, Rick (2008), “*kosmъ”, in Etymological Dictionary of the Slavic Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 4), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, pages 238-239

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/kosz

kosz (język polski)

kosz (1.1)

kosze (1.3)

kosz (1.5)

kosz (1.6)

kosz (1.7)

kosz (1.8)

kosz (1.9) jarzyn

kosz (1.10) plażowy

kosz (1.12)

wymowa:
wymowa ?/iIPA[kɔʃ]AS[koš]
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pojemnik pleciony z elastycznego materiału naturalnego lub sztucznego
(1.2) jakikolwiek pojemnik przypominający kosz (1.1)
(1.3) pojemnik na odpady
(1.4) st.pol. obóz Tatarów lub Kozaków
(1.5) obręcz z siatką umieszczona na tablicydo której koszykarze starają się wrzucić piłkę
(1.6) pot. sport. koszykówka
(1.7) pot. sport. trafienie piłką do kosza (1.5)
(1.8) element podnośnikaw którym stoi człowiek
(1.9) zawartość kosza (1.1–3)
(1.10) zob. kosz plażowy
(1.11) st.pol. obóz
(1.12) techn. boczna przyczepa motocykla

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. odmowa nawiązania dalszej znajomości
odmiana:
(1.1–12)

(2.1)

przykłady:
(1.1)