168 Seite, czyli Ściana, czyli Dzieża, czyli Zad, czyli Siad, itd,.. czyli dowody na wtórne ubezdźwięcznienia w tzw. greckich Hedra i Katedra 02


grządka (1.2) sałaty

…..

Allo-allo, mimo że fielko-giermańska Żądza was Zżera nieszczera, to i tak tylko Grzęźniecie głębiej i głębiej w tej waszej ubezdźwięcznionej niewiedzy.

W tym wpisie przedstawię drugą część wywiedzeń znaczeń i źródłosłowów dla giermańskiego słowa Seite / SeiTe., które zacząłem porównywać tu:

https://skrbh.wordpress.com/2019/02/02/167-seite-czyli-sciana-czyli-dzieza-czyli-zad-czyli-siad-itd-czyli-dowody-na-wtorne-ubezdzwiecznienia-w-tzw-greckich-hedra-i-katedra-01/

Tu także piję do braku wiarygodności i logiki ofitzjalnych fyfotzeń i odtfoszeń lub całkowitego ofitzjalnego braku ich źródłosłowów, a szczególnie tych Pra-Słowiańskich. Te ostatnie jednak istnieją i jest ich w bród. I jakoś znów „dziwnym” trafem dokładnie tłumaczą znaczenia tego giermańskiego Seite / SeiTe, itp, itd.

Tradycyjnie już piję także do oczywistego braku wtórnych udźwięcznień, czyli tzw. satemizacji, powstałych jakoś gdzieś w średniowieczu i zwanych ofitzjalnie tzw. palatalizacjami słowiańskimi, patrz;

https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Proto-Slavic#Progressive_palatalization

https://en.wikipedia.org/wiki/Slavic_first_palatalization

Inne tytuły tego wpisu:

168 Źródłosłowy Pra-Słowiańskiego słowa Szczodry / S”C”oDRy, jako dowody na wielokrotne wtórne ubezdźwięcznienie, patrz: Proto-Slavic *ščedrъ, itp. 11

168 Shield / SHieLD, jako Target / TaRG+eT – Giermański Drag / DRaG i jego pierwotne Pra-Słowiańskie źródłosłowy i znaczenia, czyli tragiczne targnięcie się na najświętsze świętości ofitzjalnego jęsykosnaftzfa 32

Z+GoDz+iCie siem chiba se mnom, że cusik tu śtraśliwie podśmierduje, co nie? A co siem mata nie zgodzoć, skoro wy przeciw-logiczne i przeciw-słowiańśkie nieme szfabskie szfargoty, ni mata nic do GoD+aNia… hehehe

A i na koniec znalazłem jeszcze i to:

Widać co było pierwsze? Widać działanie tzw. prawa Brugmanna, gdzie dźwięki tzw. PIE zapisywane znakami o/e wtórnie zniekształcają się w „indo-irański” dźwięk zapisywany znakiem a, hm? Patrz:

obrzęd (język polski) > rosyjski: (1.1) обряд > białoruski: (1.1) абрадm

…..

Z”a”Dza

https://pl.wiktionary.org/wiki/%C5%BC%C4%85dza

żądza (język polski)

wymowa:
IPA[ˈʒɔ̃nʣ̑a]ASõnʒa], zjawiska fonetyczne: nazal.• asynch. ą  wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) silne pragnieniechęć[1]
(1.2) fizyczne pożądanie
odmiana:
(1)

przykłady:
(1.1) Nie mógł powstrzymać swoich materialistycznych żądzyco doprowadziło go do bankructwa.
(1.2) Widział w jej oczach żądzęlecz nie zdobył się na pierwszy krok.
kolokacje:
(1.1) żądza władzy / pieniądza
wyrazy pokrewne:
czas. żądać
przym. żądny
etymologia:
od prasł. *žęžda, od czasownika prasł. *žędati → pragnąć[2]
tłumaczenia:
źródła:
  1.  Hasło żądza w: SJP.pl.
  2.  Jaka jest etymologia wyrazu żądza? w: Poradnia językowa UŚ.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/%C5%BC%C4%85dza#Polish

żądza

Polish

Etymology


From Proto-Slavic *žęďa.


Pronunciation

Noun

żądza f

  1. lustcraving

Declension

Synonyms

Related terms

Further reading

  • żądza in Polish dictionaries at PWN

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/%C5%BE%C4%99%C4%8Fa

Reconstruction:Proto-Slavic/žęďa

Proto-Slavic

Alternative forms

Etymology


From *žędati (to wish, desire) +‎ *-ja.


Noun

*žę́ďa f

  1. thirst
  2. cravingyearningwishdesire
    Synonym: *želja

Declension

See also

Descendants

  • East Slavic:

References

  • Derksen, Rick (2008), “žę́dja”, in Etymological Dictionary of the Slavic Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 4), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 560
  • Vasmer, Max (1964–1973), “жа́жда”, in Etimologičeskij slovarʹ russkovo jazyka [Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), translated from German and supplemented by Trubačóv O. N., Moscow: Progress
  • Černyx, P. Ja. (1999), “жажда”, in Istoriko-etimologičeskij slovarʹ russkovo jazyka [Historical-Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), volume 1, 3rd reprint edition, Moscow: Russkij jazyk, page 290
  • Cejtlin, R.M.; Večerka, R.; Blagova, E., editors (1994), “жѧжда”, in Staroslavjanskij slovarʹ (po rukopisjam X—XI vekov) [Old Church Slavonic Dictionary (Based on 10–11th Century Manuscripts)], Moscow: Russkij jazyk, page 222
  • Sreznevskij, I. I. (1893), “жажа”, in Materialy dlja slovarja drevne-russkago jazyka po pisʹmennym pamjatnikam [Materials for the Dictionary of the Old Russian Language According to Written Monuments] (in Russian), volume 1, Saint Petersburg: Imperial Academy of Sciences, page 840

…..

Z”a”+DaC’

https://pl.wiktionary.org/wiki/%C5%BC%C4%85da%C4%87

żądać (język polski)

wymowa:
IPA[ˈʒɔ̃ndaʨ̑]ASõndać], zjawiska fonetyczne: nazal.• asynch. ą  wymowa?/i
znaczenia:

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) domagać się czegoś kategorycznie
odmiana:
(1.1) koniugacja I

przykłady:
(1.1) Strajkującyżądająpodwyżek.
(1.1) PanJanżądałodszkodowaniaodpracodawcy.
synonimy:
(1.1) domagać się / dopominać siępostulowaćwymagać
wyrazy pokrewne:
rzecz. żądanieżądza
przym. żądny
tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/%C5%BC%C4%85da%C4%87

żądać

Polish

Etymology


From Proto-Slavic *žędati.


Pronunciation

  • IPA(key)/ˈʐɔn.dat͡ɕ/

Verb

żądać impf (perfective zażądać)

  1. to demand

Conjugation

Further reading

  • żądać in Polish dictionaries at PWN

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/%C5%BE%C4%99dati

Reconstruction:Proto-Slavic/žędati

Proto-Slavic

Etymology


From Proto-Balto-Slavic *gend-, from Proto-Indo-European *gʷʰedʰ, with a nasal infix. Cognate with Lithuanian pasigèsti (to miss) (3sg. pasigeñda), gedáuti  (to desire, to yearn) (1sg. gedáuju), gedė́ti (to seek, to yearn) (1sg. gedùgedžiù). Also cognate with Ancient Greek θέσσασθαι (théssasthaito pray for)ποθέω (pothéōto desire)Avestan (jaidiiathe asked)Old Irish guidim (to ask), probably English bid.


Verb

*žę̄dàti ?

  1. to wish, to desire

Inflection

Derived terms

Descendants

  • West Slavic:
    • Czech: žádat (to ask, to demand)
    • Polish: żądać (to demand)
    • Slovak: žiadať (to ask, to demand)
    • Sorbian:
      • Upper Sorbian: žadać (to wish, to desire, to demand)
      • Lower Sorbian: žedaś (to demand)

References

  • Černyx, P. Ja. (1999), “жа́дный”, in Istoriko-etimologičeskij slovarʹ russkovo jazyka [Historical-Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), volume 1, 3rd reprint edition, Moscow: Russkij jazyk, page 290
  • Černyx, P. Ja. (1999), “жа́жда”, in Istoriko-etimologičeskij slovarʹ russkovo jazyka [Historical-Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), volume 1, 3rd reprint edition, Moscow: Russkij jazyk, page 290
  • Derksen, Rick (2008), “*žę̄dàti”, in Etymological Dictionary of the Slavic Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 4), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 560
  • Vasmer, Max (1964–1973), “жада́ть”, in Etimologičeskij slovarʹ russkovo jazyka [Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), translated from German and supplemented by Trubačóv O. N., Moscow: Progress

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Indo-European/g%CA%B7%CA%B0ed%CA%B0-

Reconstruction:Proto-Indo-European/gʷʰedʰ

Proto-Indo-European

Root

*gʷʰedʰ-

  1. to requestprayask for

Derived terms

  • *gʷʰédʰ-ye-ti (ye-present)
  • *gʷʰ-ne-dʰ- ~ *gʷʰ-n̥-dʰ- (nasal-infix present)
  • *gʷʰédʰ-ti-s ~ *gʷʰdʰ-téy-s
    • Celtic: *gʷeddis
      • Brythonic:
      • Old Irish: geiss (curse, taboo)
  • *gʷʰedʰ-eh₂
    • Germanic: *bedō (request, plea) (see there for further descendants)
  • *gʷʰodʰ-yeh₂
    • Celtic:
      • Old Irish guide (prayer)
        • Irish guí (prayer)
  • Unsorted formations:

References


UWAGA!

No ładnie, ładnie,.. ale co z takimi słowami jak Zrzędzić / Z+R”/Z”e”Dz+iC’, Zrzęda / Z+R”/Z”e”Da i Grzęda / G+R’/Z”e”Da, Grzęznąć / G+R”/Z”e”Z+Na”C’, Grządka / G+R”/Z”a”D+Ka, hm?

Dlaczego te ostatnie słowa nie spalatalizowały się w średniowieczu, jak te pierwsze, hm? Dlaczego ich postacie są TAK SAMO UBEZDŹWIĘCZNIONE, jak te ofitzjalnie odtfoszone, hm?

No, a co z Gadać / GaD+aC’, Gadka / GaD+Ka, Zagadać / Za+GaD+aC’, Zagadka / Za+GaD+Ka, itp, hm? I o tych słowach przygotowałem już oddzielne wpisy, także żadnej pustynnej Haggadah, proszę…


…..

Z+R”/Z”e”Dz+iC’

https://pl.wiktionary.org/wiki/zrz%C4%99dzi%C4%87

zrzędzić (język polski)

wymowa:
IPA[ˈzʒɛ̃ɲʥ̑iʨ̑]AS[zžńʒ́ić], zjawiska fonetyczne: zmięk.• nazal.• asynch. ę 
znaczenia:

czasownik nieprzechodni

(1.1) w męczący sposób narzekać lub krytykować[1]
odmiana:
(1.1) koniugacja VIa

synonimy:
(1.1) pot. burczećgderaćmarudzićsuszyć głowętrućbiadolićjęczećgdakaćjojczyćksiążk. utyskiwać
wyrazy pokrewne:
rzecz. zrzęda m/żzrzędliwość żzrzędność żzrzędzenie n
przym. zrzędliwyzrzędny
tłumaczenia:
źródła:
  1.  publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło zrzędzić w: Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.

…..

G+R”/Z”a”D+Ka

https://pl.wiktionary.org/wiki/grz%C4%85dka

grządka (język polski)

grządka (1.2) sałaty
wymowa:
IPA[ˈɡʒɔ̃ntka]AS[gžõntka], zjawiska fonetyczne: utr. dźw.• nazal.• asynch. ą  wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: grzęda
(1.2) wydzielony pasek ziemi uprawnejzwykle w ogrodzie
odmiana:
(1.1–2)

składnia:
(1.2) grządka + D. • grządka z + N.
synonimy:
(1.2) zagonek
wyrazy pokrewne:
rzecz. grzęda żrządek mrzgrządeczka ż
przym. grzędowy
tłumaczenia:

…..

https://pl.wikipedia.org/wiki/Grz%C4%99da

To jest strona ujednoznaczniająca. Poniżej znajdują się różne znaczenia hasła: Grzęda.

…..

G+R”/Z”e”Da

https://pl.wiktionary.org/wiki/grz%C4%99da

grzęda (język polski)

wymowa:
IPA[ˈɡʒɛ̃nda]AS[gžnda], zjawiska fonetyczne: nazal.• asynch. ę  wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poziomy drążek w kurnikuna którym może odpoczywać ptactwo domowe
(1.2) wydzielony pas ziemi uprawnej w ogrodzie
(1.3) forma rzeźby skorupy ziemskiej przypominająca wał
(1.4) w alpinizmiewąska wypukłość na stromym zboczu biegnąca z góry na dół[1]
wyrazy pokrewne:
rzecz. grządka żrządek mrz
przym. grzędowy
etymologia:
źródłosłów dla jid. גרענדע
tłumaczenia:
źródła:
  1.  publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło grzęda w: Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/grz%C4%99da

grzęda

Polish

Etymology


From Proto-Slavic *grędà[1], from Proto-Balto-Slavic *grindáʔ[1], from Proto-Indo-European *r(e)ndʰ[1]. Cognates include Czech hřada (perch)[1]Serbo-Croatian гре́да/gréda (beam)[1]Russian гряда́ (grjadáridge; bed of flowers)[1]Latvian grīda (floor)[1] and Old Icelandic grind   (lattice)[1].


Pronunciation

Noun

grzęda f

  1. (especially for poultry) perchroost
    Kury siedzą na grzędzie.

    Hens sit on the perch.
  2. patchbed (plot in a garden or a field)

Declension

Synonyms

  • (plot in a garden or a field): grządka f

Related terms

Derived terms

Idioms

References

  1. ↑ Jump up to:1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 Derksen, Rick (2008) Etymological Dictionary of the Slavic Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 4), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 187-188. →ISBN

Further reading

  • grzęda in Polish dictionaries at PWN

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/gr%C4%99da

Reconstruction:Proto-Slavic/gręda

Proto-Slavic

Etymology


From Proto-Balto-Slavic *grindā́ˀ, from Proto-Indo-European *rn̥dʰh₂, from *rendʰ (post, beam).[1]


Noun

*grę̄dà f

  1. garden bed
  2. beam

Inflection

Descendants

References

  1. Derksen, Rick (2008), “*grędà”, in Etymological Dictionary of the Slavic Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 4), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, pages 187-188

UWAGA!

Czech: hřadaSlovak: hradaProto-Slavic gręda From Proto-Balto-Slavic *grindā́ˀ, from Proto-Indo-European *rn̥dʰh₂, from *rendʰ (post, beam)

Widać tradycyjne wtórne ubezdźwięcznienie, ale tym razem dokonane z i tak już ubezdźwięcznionego dźwięku zapisywanego znakiem G, do jeszcze bardziej ubezdźwięcznionego dźwięku zapisywanego znakiem H, hm?

Przy okazji zapytam o Żerdź / Z”e+RDz’ i Gród / G+Ro’D… Pisałem już o tym, patrz:

https://skribh.wordpress.com/2016/04/29/291-groouvd-i-jego-rzekomo-nie-slowianski-roouvdoouvwoouvd-i-zrodloslow-czyli-nabijmy-allo-allo-na-zerdzie-czyli-pale-i-wystawmy-na-postrach-przed-palisade-01/

https://skribh.wordpress.com/2016/05/02/292-groouvd-i-jego-rzekomo-nie-slowianski-roouvdoouvwoouvd-i-zrodloslow-czyli-nabijmy-allo-allo-na-zerdzie-czyli-pale-i-wystawmy-na-postrach-przed-palisade-02/

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Indo-European/g%CA%B0r(e)nd%CA%B0-&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Indo-European/r(e)ndʰ-.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Indo-European/g%CA%B0rend%CA%B0-

Reconstruction:Proto-Indo-European/rendʰ

Proto-Indo-European

Root

*gʰrendʰ-[1][2][3][4]

  1. beamplank

Derived terms

  • *gʰrendʰ-is
    • Balto-Slavic:
    • Germanic: *grindiz (see there for further descendants)
      • Germanic: *grindilaz (see there for further descendants)
  • *gʰrondʰ-(e)h₂
  • *gʰrn̥dʰ-éh₂
    • Balto-Slavic: *grindā́ˀ (see there for further descendants)

References

  1. De Vaan, Michiel (2008), “*grunda”, in Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 7), Leiden, Boston: Brill, pages 273-274
  2. Derksen, Rick (2015), “grinda”, in Etymological Dictionary of the Baltic Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 13), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 189
  3. Derksen, Rick (2008), “*grę̄dà”, in Etymological Dictionary of the Slavic Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 4), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, pages 187-188
  4. Kroonen, Guus (2013), “*grindi-”, in Etymological Dictionary of Proto-Germanic (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 11), Leiden, Boston: Brill, page *grindi-
  5. Mažiulis, Vytautas (1988–1997) Prūsų kalbos etimologijos žodynas [Etymology dictionary of the language of the Prussians]‎[1] (in Lithuanian), Vilnius

…..

G+R”/Z”e”Z+Na”C’

https://pl.wiktionary.org/wiki/grz%C4%99zn%C4%85%C4%87

grzęzć (język polski)

wymowa:
IPA[ˈɡʒɛ̃w̃znɔ̃ɲʨ̑]AS[gžũ̯znõńć], zjawiska fonetyczne: nazal.• asynch. ą • asynch. ę 
znaczenia:

czasownik

(1.1) pogrążać sięzagłębiać się w czymś grząskimzapadać się
przykłady:
(1.1) Ciężkie wozy grzęzły po osie w błotnistej mazi.
składnia:
(1.1) grzęznąć w Ms.
kolokacje:
(1.1) grzęznąć w bagnie / trzęsawisku
synonimy:
(1.1) więznąć
wyrazy pokrewne:
rzecz. grzęźnięcie ngrzęzawisko ngrzęzawica żgrzęzidło n
czas. ugrzęznąć dk.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/grz%C4%99zn%C4%85%C4%87

grzęzć

Polish

Etymology


From Proto-Slavic *gzti.


Pronunciation

  • IPA(key)/ˈɡʐɛ̃z.nɔɲt͡ɕ/

Verb

grzęznąć impf (perfective ugrzęznąć)

  1. (intransitive) to sink
  2. (intransitive) to wade
  3. (intransitive) to flounder

Conjugation

Related terms

Related terms

Further reading

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/gr%C4%99zn%C7%ABti

Reconstruction:Proto-Slavic/gzti

Proto-Slavic

Alternative forms

Etymology


From *gzti +‎ *-nǫti.


Verb

*grę̑znǫti impf

  1. to sink
    Synonyms: *gręzti*gręziti

Inflection

  • West Slavic:
    • Old Czech: hřáznuti (to sink, to plunge, to fall)
      • Czech: hřeznout (to sink, to get stuck in)
    • Polish: grzęznąć (to sink, to get stuck in)
    • Slovak: hriaznuť (to sink, to get stuck in)
    • Sorbian:

References

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/gr%C4%99zti

Reconstruction:Proto-Slavic/gzti

Proto-Slavic

Alternative forms

Etymology

From Proto-Balto-Slavic *grimz-. Cognate with Lithuanian grim̃zti (to sink) (3sg. grim̃zta, 3sg. past grim̃zdo), Latvian grim̃t (to sink)grèmdêt (to immerse).

Verb

*gręzti impf

  1. to sink
    Synonyms: *gręznǫti*gręziti

Inflection

Descendants

  • South Slavic: —

References

  • Wiesław Boryś; Hanna Popowska-Taborska (1997), “gřëzc”, in Słownik etymologiczny kaszubszczyzny: D-J (in Polish), volume 2, Slawistyczny Ośrodek Wydaawniczy, page 227
  • Černyx, P. Ja. (1999), “грязь”, in Istoriko-etimologičeskij slovarʹ russkovo jazyka [Historical-Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), volume 1, 3rd reprint edition, Moscow: Russkij jazyk, pages 224–225
  • Derksen, Rick (2008), “*gręzti”, in Etymological Dictionary of the Slavic Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 4), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, pages 188–189
  • Trubačev O. N., editor (1980), “*gręzti”, in Etimologičeskij slovarʹ slavjanskix jazykov [Etymological dictionary of Slavic languages] (in Russian), volume 07, Moscow: Nauka, page 124
  • Vasmer, Max (1964–1973), “гря́знуть”, in Etimologičeskij slovarʹ russkovo jazyka [Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), translated from German and supplemented by Trubačóv O. N., Moscow: Progress
  • грꙗзти”, in Словарь русского языка XI–XVII (Slovarʹ russkovo jazyka XI–XVII) (in Russian), volume 4, Moscow: Nauka, 1977, page 150
  • погрязти”, in Словарь русского языка XI–XVII (Slovarʹ russkovo jazyka XI–XVII) (in Russian), volume 15, Moscow: Nauka, 1989, page 208
  • Sreznevskij, I. I. (1902), “нагрѧзти”, in Materialy dlja slovarja drevne-russkago jazyka po pisʹmennym pamjatnikam [Materials for the Dictionary of the Old Russian Language According to Written Monuments] (in Russian), volume 2, Saint Petersburg: Imperial Academy of Sciences, page 275
  • Sreznevskij, I. I. (1902), “погрѧзти”, in Materialy dlja slovarja drevne-russkago jazyka po pisʹmennym pamjatnikam [Materials for the Dictionary of the Old Russian Language According to Written Monuments] (in Russian), volume 2, Saint Petersburg: Imperial Academy of Sciences, page 1024
  • Sreznevskij, I. I. (1912), “угрѧзнути”, in Materialy dlja slovarja drevne-russkago jazyka po pisʹmennym pamjatnikam [Materials for the Dictionary of the Old Russian Language According to Written Monuments] (in Russian), volume 3, Saint Petersburg: Imperial Academy of Sciences, page 1140

…..

Przy okazji powyższych słów, no to jak to jest z tym Rządem / R”/Z”a”D+eM i Rządzeniem / R”/Z”a”Dz+eNieM, Porządkiem / Po+R”/Z”a”D+KieM, itp, bo coś te ofitzjalne tłumaczenie jakoś tak w kółko som, a i tak nie klejom siem, patrz poniżej?

…..

R”/Z”a”D

https://pl.wiktionary.org/wiki/rz%C4%85d

rząd (język polski)

rząd (1.1) w rzędzie (1.4)

rząd (1.4)

rząd (1.8)

rzędy (1.9) sałaty
wymowa:
IPA[ʒɔ̃nt]AS[žõnt], zjawiska fonetyczne: wygł.• nazal.• asynch. ą  wymowa?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagranicznązob. też rząd w Wikipedii
(1.2) jęz. przypadek deklinacjiw którym znajduje się wyraz będący określeniem danego
(1.3) sprawowanie władzy
(1.4) grupa ludzi lub elementów umieszczona obok siebie jeden za drugim
(1.5) biol. w systematycejednostka obejmująca rodzinyzob. też rząd (biologia) w Wikipedii
(1.6) pot. rząd (1.4) foteli na widowni
(1.7) mat. fiz. pozycja względem przecinka dziesiętnego najstarszej cyfry w zapisie danej liczby
(1.8) jeźdz. kompletny osprzęt do jazdy konnejzob. też rząd koński w Wikipedii
(1.9) roln. ogrod. rośliny uprawne posadzone i rosnące w jednej linii
odmiana:
(1.1–2)

(1.3)

(1.4–8)

przykłady:
(1.1) Wedługpolitologówrządjestczęściąwładzywykonawczej.
(1.2) Rządemczasownika „nienawidzić” jestdopełniacz.
(1.3) Wszyscyzesmutkiemwspominalirządypoprzedniegokróla.
(1.4) Generałwzamyśleniuprzeszedłobokrzędówwyprostowanychżołnierzy.
(1.5) Karpienależądorodzinykarpiowatychzrzędukarpiokształtnych.
(1.6) Mamymiejscawsiódmymrzędzie.
(1.7) Tonapięciejestokilkarzędówmniejszeodtamtego.
(1.8) Wymieniłemostatniokilkaelementówmojegorzędukońskiego.
(1.9) Zwierzętawyjadłymicałyrządkapusty!
składnia:
(1.3) zwykle w liczbie mnogiej
kolokacje:
(1.1) rząd mniejszościowy / większościowy • rząd fachowców / koalicyjny / tymczasowy • rząd Polski / polski / Niemiec / niemiecki / … • zasiadać w rządzie • premier rządu • dymisja / upadek / rekonstrukcja rządu
(1.2) związek rządu
(1.3) rządy dyktatorskie / autorytarne • rządy prawa • system rządów
(1.4) rząd ludzi / żołnierzy / drzew / samochodów / …
(1.5) rząd naczelnych
(1.7) rząd wielkości • rząd macierzy
synonimy:
(1.1) gabinet
(1.2) rekcja
(1.3) władza
(1.4) kolumnawierszszeregreg. śl. raja
antonimy:
(1.1) parlamentsądownictwonierząd
wyrazy pokrewne:
rzecz. porządek mrzurzędnik moszarządca mosnarząd mrz
czas. urzędowaćporządkowaćzrzędzić
(1.1,3) czas. rządzićzarządzać / zarządzić

przym. rządowywewnątrzrządowypodrzędny
zdrobn. rządek
przym. rzędowypodrzędny
przysł. rzędowo
związki frazeologiczne:
z rzędu • konia z rzędem temu • rząd dusz
etymologia:
por. obrzęd
tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/rz%C4%85d

rząd

Polish

rzędy krzyży na cmentarzu [1]

Etymology


From Proto-Slavic *rędъ.


Pronunciation

Noun

rząd minan

  1. row
  2. tack (equipment and accessories worn by horses)
  3. (taxonomy) order
  4. (algebra,logic) order
  5. (linear algebra) rank
  6. (chess) rank

Declension

Noun

rząd minan

  1. (chiefly archaic) governmentmanagementeconomy
    Antonym: nierząd
  2. government as an organ
  3. (politics,informal) cabinetexecutive branch

Declension

Derived terms

Further reading

  • rząd in Polish dictionaries at PWN

…..

oB+R”/Z”e”D

https://pl.wiktionary.org/wiki/obrz%C4%99d#pl

obrzęd (język polski)

obrzęd (1.1)
wymowa:
IPA[ˈɔbʒɛ̃nt]AS[obžẽnt], zjawiska fonetyczne: wygł.• nazal.• asynch. ę 
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) uporządkowany akt o znaczeniu symbolicznymelement uroczystościwynikający z tradycji
odmiana:
(1.1)

przykłady:
(1.1) Poznajciezwyczajeiobrzędyprawosławne.
kolokacje:
(1.1) obrzędy pogrzebowe • obrzęd religijny • obrzęd zaślubin
synonimy:
(1.1) ceremoniaobrządekobyczaj
hiperonimy:
(1.1) zwyczaj
meronimy:
(1.1) rytuał
wyrazy pokrewne:
rzecz. obrzędowość żobrządek mobrzędówka ż
przym. obrzędowyobrządkowy
przysł. obrzędowo
tłumaczenia:

UWAGA!

Widać co było pierwsze? Widać działanie tzw. prawa Brugmanna, gdzie dźwięki tzw. PIE zapisywane znakami o/e wtórnie zniekształcają się w „indo-irański” dźwięk zapisywany znakiem a, hm? Patrz:

obrzęd (język polski) > rosyjski: (1.1) обряд > białoruski: (1.1) абрадm


…..

https://en.wiktionary.org/wiki/obrz%C4%99d

obrzęd

Polish

Etymology

Cognate with Russian обряд (obrjad).

Pronunciation

Noun

obrzęd m inan

  1. rite
  2. ritual

Declension

Further reading

  • obrzęd in Polish dictionaries at PWN

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/%D0%BE%D0%B1%D1%80%D1%8F%D0%B4#Russian

обряд

Bulgarian

Noun

обряд  (obrjadm

  1. ceremony

Russian

Pronunciation

Noun

обря́д  (obrjádm inan (genitive обря́даnominative plural обря́дыgenitive plural обря́дов)

  1. ceremonyrite

Declension

Related terms

See also


UWAGA!

Odtfoszonej postaci tzw. PIE brak!


…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/r%C4%99d%D1%8A

Reconstruction:Proto-Slavic/rędъ

Proto-Slavic

Etymology


From Proto-Balto-Slavic *rind-. Unclear relation with Old Norse rǫð (row)Albanian radhë (row).


Noun

*rę̑dъ m

  1. row

Inflection

Derived terms

Descendants

  • East Slavic:

References

  • Derksen, Rick (2008) Etymological Dictionary of the Slavic Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 4), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 436
  • Vasmer, Max (1964–1973), “ряд”, in Etimologičeskij slovarʹ russkovo jazyka [Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), translated from German and supplemented by Trubačóv O. N., Moscow: Progress

UWAGA!

Odtfoszonej postaci tzw. PIE brak!


…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/rz%C4%85dzi%C4%87

rządzić (język polski)

wymowa:
IPA[ˈʒɔ̃ɲʥ̑iʨ̑]ASõńʒ́ić], zjawiska fonetyczne: zmięk.• nazal.• asynch. ą  wymowa?/i
znaczenia:

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) sprawować władzępanować
(1.2) kierować czymśzarządzać
(1.3) jęz. wiązać z wyrazem określanym jedną z form wyrazu określającego

czasownik zwrotny rządzić się

(2.1) postępować według swojej woliupodobania
(2.2) być rządzonym, władanymkierowanym przez kogoś
(2.3) kierować się w swoim postępowaniu
(2.4) pot. prowadzić interesyzarządzać pieniędzmi lub mieniem
odmiana:
koniugacja VIa

przykłady:
(1.1) Arabią Saudyjskąrządzikról.
(1.1) Chciałabymkiedyśrządzićjakimśkrajem.
(1.2) Naszszefrządzifirmąodpięciulat
(1.3) Czasownikrządziprzypadkiemrzeczownika.
(2.1) Janrządzisiętakjakbybyłwswoimdomu.
(2.2) Grecjarządziłasiębezkrólów.
(2.3) Rządziłsięchęciązysku.
(2.4) Rządziłsięoszczędnie.
składnia:
(1.1, 2, 3) rządzić + N.
(2.3) rządzić się + N.
kolokacje:
(1.1, 2) rządzić krajem / państwem lub w kraju / w państwie • rządzić twardą / silną ręką / samowładnie / wszechwładnie
synonimy:
(1.1) władaćpanować
(1.2) szefowaćzarządzaćadministrowaćdowodzić
(2.3) kierować się
wyrazy pokrewne:
rzecz. rządzenie nrządzarząd
czas. zarządzaćzarządzićwyrządzićprzyrządzićzrządzić
przym. rządowy
związki frazeologiczne:
(1.1) rządzić żelazną ręką
(2.1) rządzić się jak szara gęś
etymologia:

od st.pol.rzędzić, od prasł. *ręditi[1]


tłumaczenia:
źródła:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/rz%C4%85dzi%C4%87

rządzić

Polish

Pronunciation

  • IPA(key)/ˈʐɔɲ.d͡ʑit͡ɕ/

Verb

rządzić impf

  1. to rule
  2. to govern

Conjugation

Further reading

…..

Po+R”/Z”a”D+eK

https://pl.wiktionary.org/wiki/porz%C4%85dek

porządek (język polski)

porządki (1.2)
wymowa:
wymowa?/iIPA[pɔˈʒɔ̃ndɛk]AS[požõndek], zjawiska fonetyczne: nazal.• asynch. ą 
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stanw którym jest czystocoś jest ułożone według jakiegoś planu
(1.2) porządki czynność sprzątaniaporządkowania
(1.3) kolejność czegoś
(1.4) mat. uogólnienie pojęć „mniejszywiększy” na zbiory niekoniecznie złożone z liczbzob. też częściowy porządek w Wikipedii
(1.5) archit. wywodzący się z antyku styl konstrukcyjny i kompozycyjny budowlizob. też porządek architektoniczny w Wikipedii
odmiana:
(1.1)

(1.2)

przykłady:
(1.1) Dobrzeżewtwoimpokojujestporządek.
(1.2) PrzedŚwiętamizawszerobimyporządkiwdomu.
(1.3) Wszystkienazwiskanatejliściewporządkualfabetycznym.
kolokacje:
(1.1) doprowadzać coś/kogoś do porządku; porządek jest/panuje w pokoju/szafie/…; mieć porządek w czymśutrzymywać/zaprowadzić gdzieś porządek
(1.2) robić porządki gdzieś/w czymś
(1.3) porządek alfabetyczny; porządek dniaporządek dzienny
(1.5) porządek dorycki • porządek joński • porządek koryncki • porządek toskański
synonimy:
(1.1) ładczystośćschludność
(1.2) porządkowaniesprzątanie
(1.3) kolejnośćustawienie
antonimy:
(1.1) bałagannieporządek
(1.2) bałaganienieśmiecenie
wyrazy pokrewne:
rzecz. porządność żpodporządkowywanie nporządkowy moszdrobn. porządeczek
czas. porządkować ndk.
przym. porządnyporządkowy
przysł. porządnie
związki frazeologiczne:
(1.1) być w porządku
(1.3) być na porządku dziennym • przechodzić do porządku dziennego/przejść do porządku dziennego • stać na porządku dziennym/znajdować się na porządku dziennym • zdjąć z porządku dziennego • zejść z porządku dziennego
(1.3) częściowy porządek • porządek liniowy • dobry porządek
aby mieć w domu porządek, trzeba mieć w głowie rozsądek
tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/porz%C4%85dek

porządek

Polish

Pronunciation

  • IPA(key)/pɔˈʐɔn.dɛk/

Noun

porządek minan (diminutive porządeczek)

  1. order

Declension

Related terms

Further reading

…..

http://www.poradniajezykowa.us.edu.pl/baza_archiwum.php?WYRAZ=diti&TEMAT=Wszystkie+tematy&AKCJA=SZUKAJ

Etymologia 2015-03-27 Jaka jest etymologia słowa rząd w znaczeniu organu władzy?

Etymologię słowa rząd można by podsumować znanym polskim powiedzeniem „historia kołem się toczy”. Wyraz ten jest rzeczownikiem pochodzącym od czasownika rządzić, który w staropolszczyźnie funkcjonował w postaci rzędzić; w prasłowiańszczyźnie było to zaś *ręditi*redǫ.

Czasownik ten znaczy ‘ustawiać w szeregu, szeregować, porządkować, wprowadzać ład; doglądać czegoś, dbać o coś; kierować czymś, rozporządzać, rządzić, władać’ (W. Boryś „Słownik etymologiczny języka polskiego”). Podstawą dla jego utworzenia stał się z kolei rzeczownik *rędъ, czyli rząd, jednak w znaczeniu ‘szereg’, później także: ‘miejsce w szeregu, kolejność, następstwo’ (internetowy „Wielki słownik języka polskiego”). 

Chcąc uporządkować drogę powstania rzeczownika rząd w znaczeniu organu władzy, można by zapisać następujący ciąg przeobrażeń: rząd (*rędъ) w znaczeniu ‘szereg’ > rządzić (rzędzić, *ręditi) > rząd w znaczeniu ‘organ władzy’. Między czasownikiem a interesującym nas wyrazem rząd nastąpił proces różnicowania znaczeń ‘porządkować’ i ‘rządzić’ (A. Brückner „Słownik etymologiczny języka polskiego”), możliwe więc było utworzenie nowego rzeczownika. Aleksandra Mól

…..

Oto wg Mię tłumaczenie z cyklu, co było pierwsze, jajko, czy kura

Czyli ustawianie w Rząd / R”/Z”a”D, jest źródłosłowem dla Rządu / R”/Z”a”Do’, który Rządząc / R”/Z”a”Dz+a”C ustawiał w Rząd / R”/Z”a”D,.. czyli szereg,.. a nie Żądanie / Z”a”+DaNie czegoś? A czy żeby ustawić kogoś w Rząd / R”/Z”a”D, szereg, no to nie należy tego wcześniej Zażądać / Za+Z”a”D+aC’?

A i przy okazji, czy nie Zrzędzi / Z+R”/Z”e”Dzi się, jak ktoś coś od kogoś Żąda / R”/Z”a”Da, hm?

No a co z Radą / RaDa”, jako Rządem / R”/Z”a”D+eM, hm?

No a co z Rodem / RoD+eM, jako Radą / RaDa”, hm?

Nie za płytko szukacie i odtfaszacie panie i panowie allo-allo, hm? Nie wchodźmy w to jednak, bo utoniemy z tym rdzeniu i jego znaczeniach… Zostawmy to na inną serię wpisów…

…..

A teraz na sam koniec tej części trochę słów i ich znaczeń ofitzjalnie tzw.  uncertain origin… Sami se sprawdźcie, jakie to fszystko ofitzjalnie jest pewne i wiarygodne

…..

https://www.etymonline.com/word/order

order (n.)

early 13c., „body of persons living under a religious discipline,” from Old French ordre „position, estate; rule, regulation; religious order” (11c.), from earlier  ordene, from Latin ordinem (nominative ordo) „row, line, rank; series, pattern, arrangement, routine,” originally „a row of threads in a loom,” from Italic root *ord- „to arrange, arrangement” (source of ordiri „to begin to weave;” compare primordial), which is of uncertain origin but probably from a variant of PIE root *ar- „to fit together.” (…)…..

https://en.wiktionary.org/wiki/order

order

English

Alternative forms

Etymology


From Middle English ordre, from Old French ordreordneordene (order, rank), from Latin ōrdinem, accusative of ōrdō (row, rank, regular arrangement, literally row of threads in a loom), from Proto-Italic *ored-, *oreð- (to arrange), of unknown origin. Related to Latin ōrdior  (begin, literally begin to weave). In sense “request for purchase”, compare bespoke. (…)


…..

https://en.wiktionary.org/wiki/ordo#Latin

ordo

Latin

Etymology


From Proto-Italic *ord-on- (row, order). Maybe from Proto-Indo-European *h₂or-d-, from *h₂er-, whence artus.[1]


Pronunciation

Noun

ōrdō m (genitive ōrdinis); third declension

  1. methodical seriesarrangement, or orderregular linerow, or series
  2. classstationcondition, rank
  3. group (of people) of the same classcastestation, or rank („vir senatorii ordinis”)
  4. (military) A rank or line of soldiersbandtroopcompany
  5. (military) commandcaptaincygeneralship

Inflection

Third declension.

Case Singular Plural
Nominative ōrdō ōrdinēs
Genitive ōrdinis ōrdinum
Dative ōrdinī ōrdinibus
Accusative ōrdinem ōrdinēs
Ablative ōrdine ōrdinibus
Vocative ōrdō ōrdinēs

Derived terms

Related terms

Descendants

References

  1. De Vaan, Michiel (2008) Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 7), Leiden, Boston: Brill

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Indo-European/h%E2%82%82r%CC%A5t%C3%B3s&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Indo-European/h₂r̥tós.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Indo-European/h%E2%82%82er-

Reconstruction:Proto-Indo-European/h₂er-

Proto-Indo-European

Root

*h₂er-

  1. to fit, to fix, to put together

Extensions

*h₂er-dʰ-
  • *h₂or-dʰ-h₃onh₂-
    • Italic: [Term?]
  • *h₂r̥-dʰ-mó-s
  • *h₂ér-dʰ-ro-m

Derived terms

  • *h₂r-éh₁(ye)-ti
  • *h₂ér-ti-s ~ *h₂r̥-téy-s
    • Italic:
  • *h₂r̥-tó-s
  • *h₂ér-tus ~ *h₂r̥-téw-s
  • *h₂r̥-mó-s
    • Hellenic:
    • Italic:
      • Latin: armus marma npl (arms, weapons)
    • → *h₂r̥-mo-d-yéti
  • *h₂r̥-mo-n-ih₂
  • *h₂ér-mn̥ ~ *h₂r̥-mén-s
    • Hellenic:
    • → *h₂er-mn̥-to-
  • *h₂ér-yōs ~ *h₂r̥-is-és
    • → *h₂ér-(h₁)-isō
    • → *h₂ér-is-to-s
    • → *h₂r̥-is-teró-s
  • *h₂er-eh₂-k-sneh₂ (may be with root *(s)neh₁-)
  • Unsorted formations:

References

  • Kloekhorst, Alwin (2008) Etymological Dictionary of the Hittite Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 5), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 198f
  • Beekes, Robert S. P. (2010) Etymological Dictionary of Greek (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 10), volume I, with the assistance of Lucien van Beek, Leiden, Boston: Brill, page 123
  • Pokorny, Julius (1959) Indogermanisches etymologisches Wörterbuch [Indo-European Etymological Dictionary] (in German), volume I, Bern, München: Francke Verlag, page 55

…..

W kolejnej części jeszcze więcej ofitzjalnych wątpliwości i jeszcze więcej wywiedzeń i źródłosłowów i ich znaczeń dla tego giermańskiego Seite / SeiTe

10 uwag do wpisu “168 Seite, czyli Ściana, czyli Dzieża, czyli Zad, czyli Siad, itd,.. czyli dowody na wtórne ubezdźwięcznienia w tzw. greckich Hedra i Katedra 02

  1. S, zmienię temat. Co myślisz o Gotach od „hot”, „gotowac”, „huta”?
    https://pl.wikipedia.org/wiki/Huta
    Sporo. Może Polacy (ci antyczni) tak nazywali hutników? Może Goci byli 1 zwiazkiem zawodowym, który postanowił się zbuntować i wpieprzyć Rzymom. Kilkaset lat zapieprzali w piecach i mieli dość. Co?

    Polubienie

      • Kroniki czytasz? Hoho.
        No to mi wyjaśnij skąd wiesz, że słowo „sklavini” wzięło się od „słowianie” a nie od „Skalowów”. Jakiś podobno Bałtów, z Litwy. Ktoś wie? Wiesz pewnie, że było województwo wendeńskie czy podobnie. Słyszałeś? Na Łotwie.
        Więc skąd pomysł, że Wenedowie, Sklawinowie i Antowie to Słowianie? A nie np. Bałtowie? Albo UFy? Antów/Khantów tam nie brakuje. https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Ostyak.jpg/220px-Ostyak.jpg
        A co znaczy а̄ньт (āńt) w języku mansi? “horn” jak róg. Więc w naszym języku Ruzi? Rogowie? Czy jak można by jeszcze? Róź?

        Polubienie

        • (..) Kroniki czytasz? Hoho. (…)

          A skąd ten wniosek, hm? Pamiętasz, że język wroga należy znać, hm? Proszę nie pytaj Mię o takie coś, bo to nie to miejsce. Podpowiadam, że są takie miejsca, gdzie możesz uzyskać co tam se tylko kcesz, dowolnie fyfotzone. Nazw tych miejsc nie podam, bo je znasz. Wspominałem o nich przy okazji „mini-zdań”, „rdzeniowania”, itp. Jam nie godzien i godzien ich być nie zamierzam. 🙂

          Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.