225 Sport, Port, Precz, Perć, czyli śmierć palatalizacji słowiańskich, tzw. Proto-Germanic i wszystkiego, co ma związek z tym nigdy nie istniejącym czymś

Orla Perć.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Orla_Per%C4%87

https://en.wikipedia.org/wiki/Orla_Per%C4%87

…..

O Pra-Słowiańskim *pьrtь pisałem już wcześniej, ale nie widziałem wtedy tego, co odkryłem ostatnio. Mam tu na myśli dźwięczne i bezdźwięczne, czyli tradycyjnie oboczne i nawet ofitzjalnie tak odtfaszane Pra-Słowiańskie końcówki. Pisałem o nich już w poprzednich wpisach, patrz:

https://skrbh.wordpress.com/2020/01/14/224-ptak-ptach-ptica-ptactwo-ptasi-pioro-feather-czyli-smierc-palatalizacji-slowianskich-i-tzw-proto-germanic-i-wszystkiego-co-ma-zwiazek-z-tym-nigdy-nie-istniejacym-czyms-02/

https://skrbh.wordpress.com/2020/01/01/223-ptak-ptach-ptica-ptactwo-ptasi-pioro-feather-czyli-smierc-palatalizacji-slowianskich-i-tzw-proto-germanic-i-wszystkiego-co-ma-zwiazek-z-tym-nigdy-nie-istniejacym-czyms-01/

W związku z tym ponownie pytam:

Jak to jest ofitzjalnie wytłumaczalne, że w tym Proto-Slavic ofitzjalnie odtfaszane są zarówno dźwięczne i bezdźwięczne końcówki? A gdzie podziały się nagle te tzw. słowiańskie palatalizacje, które miały przecież następować dużo później, nawet i dopiero w tzw. 13w?

Przecież nie może być tak, że raz jakiś proces językowy zaszedł, a innym razem jakoś dziwnie nie zachodził, patrz np. te rzekome wtórne Pra-Słowiańskie palatalizacje, czy np. oboczność Pra-Słowiańskich rdzeni i końcówek?!

Powtórzę, że nie chodzi mi tylko o Pra-Słowiańskie końcówki, ponieważ Pra-Słowiańskie rdzenie zachowują się dokładnie tak samo!

Perć / PeR+C’, czy Precz / PRe+C”, itp., rzekomo powinny były być wcześniej wymawiane coś jak PRe+T, czy PeR+T, czy może Port / PoR+T. Powinny były,.. tyle że istnieje już inne ofitzjalne odtfoszenie, jak np. *pьrtь, które opisuje coś jakby łaźnię, ale nie tylko, ponieważ pochodzi od Pra-Słowiańskiego rdzenia PR+T/C/K/S.

To słowo i jemu podobne jakoś raz rzekomo spalatalizowały się, patrz: прочь, прочий,.. by innym razem jakoś tego nie zrobić, patrz: перетьпрокпрокъ! Ktoś umie to wytłumaczyć? W następnym wpisie będę o tym pisał więcej, na przykładzie końcówek właśnie.

Inne tytuły tego wpisu:

225 Peys, Piasta, Pieścić, Pizda, Pięść, Pięć, Piędź, Pięta, Pętać i inne dowody na pierwotną oboczność Pra-Słowiańskich rdzeni 20

225 Wtórnie ubezdźwięcznione liczebniki indogermańskie i ich wysokoenergetyczne PieRwotne PRa-Słowiańskie rdzenie, PieR+WS”y, PRW, PR 32

…..

Sport / S+PoR+T

https://pl.wiktionary.org/wiki/sport

sport (język polski)

wymowa:
IPA[spɔrt]AS[sport] wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) forma aktywności fizycznej i umysłowejpodejmowanej dla przyjemności lub współzawodnictwazob. też sport w Wikipedii

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) papieros marki „Sport”, później „Popularne
odmiana:
(1.1)

(2.1)

przykłady:
(2.1) Ojciec jeszcze dziś prosi w kiosku o sporty i kioskarka wieo które papierosy mu chodzi.
kolokacje:
(1.1) uprawiać sport • zajmować się / parać się sportem • dyscyplina sportu • sporty letnie / zimowe
(2.1) kopsnąć sporta • sztachnąć się sportem • zaciągnąć się sportem • daj sporta • palić sporty • paczka sportów
synonimy:
(2.1) sporciakszportpopularny
hiperonimy:
(2.1) papieros
wyrazy pokrewne:
rzecz. sportowiec msporcik mrz
przym. sportowywysportowany
przysł. sportowo
związki frazeologiczne:
sport to zdrowie
etymologia:
ang. sport[1]
tłumaczenia:
źródła:
  1.  Maria Nagajowa, Odpowiednie dać rzeczy słowo, wydanie IV, WSiP, s. 78.

sport (język angielski)

wymowa:
IPA/spoʊɹt/ lub /spɔːɹt/ lub /spɔːt/
Tasmania IPA/spɔː/
wymowa amerykańska ?/i
znaczenia:

rzeczownik

(1.1) sport
(1.2) osoba prezentująca określone (dobre lub złezachowania sportowe
(1.3) zabawka udająca coś
(1.4) hazard
(1.5) biol. nietypowy okaz
(1.6) kumpel (zwykle przy zwracaniu się do niego)

przymiotnik

(2.1) sportowy

czasownik

(3.1) bawić sięgrać
(3.2) drażnićbawić się kimś
(3.3) obnosić się z
odmiana:
(1.1) lm sports
przykłady:
(1.1) I like sport. → Lubię sport.
(1.2) He may have wonbut he is a poor sport. → Może i wygrałale nie zachowuje się sportowo.
wyrazy pokrewne:
przym. sportingsporty
rzecz. sportsmansportsmanshipsportswoman
związki frazeologiczne:
good sport • poor sport
etymologia:
st.franc. desporte

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/sport

sport

English

English Wikipedia has an article on: sport
Etymology

From Middle English sporten (verb) and sportspoortsporte (noun)apheretic shortenings of disporten (verb) and disportdisporte (noun). More at disport.

Pronunciation
Noun

sport (countable and uncountableplural sports)

  1. (countable) Any activity that uses physical exertion or skills competitively under a set of rules that is not based on aesthetics.
  2. (countable) Something done for fun, regardless of its design or intended purpose.
    Joe was banned from getting legal help. He seemed to view lawsuits as a sport.
  3. (countable) A person who exhibits either good or bad sportsmanship.
    Jen may have won, but she was sure a poor sport; she laughed at the loser.
    The loser was a good sport, and congratulated Jen on her performance.
  4. (countable) Somebody who behaves or reacts in an admirably good-natured manner, e.g. to being teased or to losing a game; a good sport.
    You’re such a sport! You never get upset when we tease you.
  5. (obsolete) That which diverts, and makes mirth; pastime; amusement.
  6. (obsolete) Mockery, making fun; derision.
  7. (countable) A toy; a plaything; an object of mockery.
  8. (uncountable) Gaming for money as in racing, hunting, fishing.
  9. (biology, botany, zoology, countable) A plant or an animal, or part of a plant or animal, which has some peculiarity not usually seen in the species; an abnormal variety or growth. The term encompasses both mutants and organisms with non-genetic developmental abnormalities such as birth defects.
  10. (slang, countable) A sportsman; a gambler.
  11. (slang, countable) One who consorts with disreputable people, including prostitutes.
  12. (obsolete, uncountable) An amorous dalliance.
    Charlie and Lisa enjoyed a bit of sport after their hike.
  13. (informal, usually singular) A friend or acquaintance (chiefly used when speaking to the friend in question)
  14. (obsolete) Play; idle jingle.
Synonyms
Derived terms
Verb

sport (third-person singular simple present sportspresent participle sportingsimple past and past participle sported)

  1. (intransitive) To amuse oneself, to play.
    children sporting on the green
  2. (intransitive) To mock or tease, treat lightly, toy with.
    Jen sports with Bill’s emotions.
  3. (transitive) To display; to have as a notable feature.
    Jen’s sporting a new pair of shoes;  he was sporting a new wound from the combat
  4. (reflexive) To divert; to amuse; to make merry.
  5. (transitive) To represent by any kind of play.
  6. To practise the diversions of the field or the turf; to be given to betting, as upon races.
  7. To assume suddenly a new and different character from the rest of the plant or from the type of the species; said of a bud, shoot, plant, or animal.
    (Can we find and add a quotation of Darwin to this entry?)
  8. (transitive) To close (a door).

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/disport#English

disport

English

Etymology

The verb is derived from Middle English disportendesporten (to take part in entertainment, sport, etc., to pass time, amuse oneself, be merry; to amuse, entertain; to cheer, console; to behave (in a particular way), deport; to be active, to busy; to relieve (someone of a task); to prevent (someone from attending)),[1] from Anglo-Norman desporterOld French desporterdeporterdepporter (to amuse, entertain; to pass time, amuse oneself; to forbear; to stop),[2] from Latin deportārepresent active infinitive of portō (to bring, convey; to bring or take home; to carry along or down; to banish, transport), from dē- (prefix meaning ‘from, off’) + portō (to bear, carry; to bring, convey) (from  Proto-Indo-European *per- (to carry forth; fare)). The English word is a doublet of deport. Also a doublet of sport

The noun is derived from Middle English disportdesport (activity providing amusement, pleasure or relaxation; entertainment, recreation; game, pastime, sport; pleasure derived from an activity; source of comfort; consolation, solace; conduct, deportment; customary behaviour, manner; act, activity; departure),[3] from Anglo-Norman disportOld French desportdeport (game, pastime, sport; pleasure, recreation; disport), from desportersee further above.[4]

Pronunciation
Verb

disport (third-person singular simple present disportspresent participle disportingsimple past and past participle disported)

  1. (transitiveintransitive, reflexive, dated) To amuse oneself divertingly or playfully; in particular, to cavort or gambol.
    Synonyms: cheerdivertenjoyfrolic
Noun

disport (plural disports)

  1. (countable, archaic) Anything which diverts one from serious matters; a game, a pastime, a sport.
  2. (uncountable, archaic) Amusemententertainmentrecreationrelaxation.
  3. (countable, obsolete) The way one carries oneself; bearingcarriagedeportment.
  4. (countable, obsolete) Bearing, elevationorientation.
  5. (uncountable, obsolete) Fungaietyjoymerrimentmirth.
References
  1. disporten, v.” in MED Online, Ann Arbor, Mich.: University of Michigan, 2007, retrieved 15 February 2019.
  2. disport, v.”, in OED Online Paid subscription required, Oxford: Oxford University Press, 1896; “disport” in LexicoDictionary.comOxford University Press.
  3. disport, n.” in MED Online, Ann Arbor, Mich.: University of Michigan, 2007, retrieved 15 February 2019.
  4. disport, n.”, in OED Online Paid subscription required, Oxford: Oxford University Press, 1896.
Anagrams

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/porto#Latin

porto

Latin

Etymology

From Proto-Indo-European *per- (go, traverse), either as *pr̥-to- or *por-to-, perhaps from a noun having the sense of „way” or „passage„. Related to Ancient Greek πείρω (peírōI pierce, traverse).

Pronunciation
Verb

portō (present infinitive portāreperfect active portāvīsupine portātum); first conjugation

  1. carrybear
  2. conveybring
Conjugation
Conjugation of portō (first conjugation)
indicative singular plural
first second third first second third
active present portō portās portat portāmus portātis portant
imperfect portābam portābās portābat portābāmus portābātis portābant
future portābō portābis portābit portābimus portābitis portābunt
perfect portāvī portāvistīportāstī1 portāvit portāvimus portāvistisportāstis1 portāvēruntportāvēre
pluperfect portāveram portāverās portāverat portāverāmus portāverātis portāverant
future perfect portāverō portāveris portāverit portāverimus portāveritis portāverint
passive present portor portārisportāre portātur portāmur portāminī portantur
imperfect portābar portābārisportābāre portābātur portābāmur portābāminī portābantur
future portābor portāberisportābere portābitur portābimur portābiminī portābuntur
perfect portātus + present active indicative of sum
pluperfect portātus + imperfect active indicative of sum
future perfect portātus + future active indicative of sum
subjunctive singular plural
first second third first second third
active present portem portēs portet portēmus portētis portent
imperfect portārem portārēs portāret portārēmus portārētis portārent
perfect portāverim portāverīs portāverit portāverīmus portāverītis portāverint
pluperfect portāvissemportāssem1 portāvissēsportāssēs1 portāvissetportāsset1 portāvissēmusportāssēmus1 portāvissētisportāssētis1 portāvissentportāssent1
passive present porter portērisportēre portētur portēmur portēminī portentur
imperfect portārer portārērisportārēre portārētur portārēmur portārēminī portārentur
perfect portātus + present active subjunctive of sum
pluperfect portātus + imperfect active subjunctive of sum
imperative singular plural
first second third first second third
active present portā portāte
future portātō portātō portātōte portantō
passive present portāre portāminī
future portātor portātor portantor
non-finite forms active passive
present perfect future present perfect future
infinitives portāre portāvisseportāsse1 portātūrum esse portārī portātum esse portātum īrī
participles portāns portātūrus portātus portandus
verbal nouns gerund supine
genitive dative accusative ablative accusative ablative
portandī portandō portandum portandō portātum portātū

1At least one rare poetic syncopated perfect form is attested.

Synonyms
Derived terms
Descendants
References

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Indo-European/pr%CC%A5-to-&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Indo-European/pr̥-to-.

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Indo-European/por-to-&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Indo-European/por-to-.

…..

Port / PoR+T

https://pl.wiktionary.org/wiki/port

port (język polski)

port (1.1)

port (1.2)

port (1.3)

porty (1.4)

wymowa:
IPA[pɔrt]AS[port]wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. wyznaczone miejscewyposażone w odpowiednią infrastrukturęumożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnychzob. też port wodny w Wikipedii
(1.2) port lotniczy: port (1.1) przeznaczony dla samolotówhelikopterów i innych statków powietrznych
(1.3) pot. miasto z portem (1.1)
(1.4) inform. miejsce w urządzeniu do podłączenia innych urządzeńzob. też port w Wikipedii
odmiana:
(1.1–4)

przykłady:
(1.1) Zanim statek wpłynie do portumusi otrzymać zgodę.
(1.3) Do jakiego portu płyniecie? Do Gdańska.
kolokacje:
(1.1) port pasażerski • port wodny / morski / rybacki / wojenny / rzeczny / macierzysty / wolnocłowy • zawinąć / wpłynąć do portu
synonimy:
(1.1) przystańnadbrzeże
(1.2) lotnisko
(1.4) złącze
wyrazy pokrewne:
rzecz. portowiec mosprzedporcie mrz

zdrobn. porcik mrz
przym. portowywewnątrzportowywokółportowyprzedportowy
etymologia:
(1.1–3) łac. portus[1]
(1.4) ang. port < st.ang. port < łac. portus
tłumaczenia:
źródła:
  1.  Hasło port w: Słownik wyrazów obcych, Wydawnictwo Naukowe PWN, wyd. 1995 i nn.

port (język angielski)

wymowa:
IPA/poʊɹt/ lub /pɔːɹt/ lub /pɔːt/SAMPA/poUr\t/ lub /pO:r\t/ lub /pO:t/
wymowa amerykańska ?/i
znaczenia:

rzeczownik

(1.1) port
(1.2) otwórszczelina
(1.3) przest. brama
(1.4) lewa burta statku lub lewa strona samolotubakburta
(1.5) (winoporto
(1.6) austral. torbawalizka

przymiotnik

(2.1) lewy (jak (1.4))

czasownik przechodni

(3.1) przenosić
kolokacje:
(1.1) come into port; leave port
synonimy:
(1.1) havenharbour
(1.4) larboardleft
antonimy:
(1.4) starboard
wyrazy pokrewne:
rzecz. portability
przym. portless
etymologia:
(1.1) łac. portus
(1.2–3) łac. porta
(1.5) od nazwy port. miasta Porto (ang. Oporto)
(2.1) z (1.4)
(3.1) łac. portare

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/port

port

English

English Wikipedia has articles on: Port

Pronunciation
Etymology 1

The old port of Dubrovnik


From Old English port, borrowed from Latin portus (port, harbour), ultimately from Proto-Indo-European *pértus (crossing)  (and thus distantly cognate with ford).


Noun

port (plural ports)

English Wikipedia has an article on:

  1. A place on the coast at which ships can shelter, or dock to load and unload cargo or passengers.
  2. A town or city containing such a place, a port city.
  3. (nautical, uncountable) The left-hand side of a vessel, including aircraft, when one is facing the front. Port does not change based on the orientation of the person aboard the craft.
  4. (rowing) A sweep rower that primarily rows with an oar on the port side.
    Each eight has four ports and four starboards.
Synonyms
Antonyms
Derived terms
Related terms
Descendants
Adjective

port (not comparable)

  1. (nautical) Of or relating to port, the left-hand side of a vessel.
    on the port side
Synonyms
Antonyms
Verb

port (third-person singular simple present portspresent participle portingsimple past and past participle ported)

  1. (nautical, transitive, chiefly imperative) To turn or put to the left or larboard side of a ship; said of the helm.
    Port your helm!
Etymology 2

Inherited from the Old English port, from the Latin porta (passage, gate), reinforced by the Old French porte.

Noun

port (plural ports)

  1. (now Scotland, historical) An entryway or gate.
  2. An opening or doorway in the side of a ship, especially for boarding or loading; an embrasure through which a cannon may be discharged; a porthole.
  3. (curling, bowls) A space between two stones wide enough for a delivered stone or bowl to pass through.
  4. An opening where a connection (such as a pipe) is made.
  5. (computing) A logical or physical construct in and from which data are transferred. Wikipedia-logo-v2.svg Computer port (hardware) on Wikipedia.
  6. (computing) A female connector of an electronic device, into which a cable’s male connector can be inserted.
Hyponyms
Derived terms
Etymology 3

From Old French porter, from Latin portāre (carry). Akin to transportportable.

Verb

port (third-person singular simple present portspresent participle portingsimple past and past participle ported)

  1. To carry, bear, or transport. See porter.
  2. (military) To hold or carry (a weapon) with both hands so that it lays diagonally across the front of the body, with the barrel or similar part near the left shoulder and the right hand grasping the small of the stock; or, to throw (the weapon) into this position on command.
    Port arms!
  3. (computing, video games) To adapt, modify, or create a new version of, a program so that it works on a different platform. Wikipedia-logo-v2.svg Porting (computing) on Wikipedia.
  4. (telephony) To carry or transfer an existing telephone number from one telephone service provider to another.
  5. (US, government and law) To transfer a voucher or subsidy from one jurisdiction to another.
Derived terms
Noun

port (plural ports)

  1. Something used to carry a thing, especially a frame for wicks in candle-making.
  2. (archaic) The manner in which a person carries himself; bearingdeportmentcarriage. See also portance.
  3. (military) The position of a weapon when ported; a rifle position executed by throwing the weapon diagonally across the front of the body, with the right hand grasping the small of the stock and the barrel sloping upward and crossing the point of the left shoulder.
  4. (computing) A program that has been adaptedmodified, or recoded so that it works on a different platform from the one for which it was created; the act of this adapting.
    Gamers can’t wait until a port of the title is released on the new system.
    The latest port of the database software is the worst since we made the changeover.
  5. (computing, BSD) A set of files used to build and install a binary executable file from the source code of an application.
Derived terms
Etymology 4

Named from Portuguese Porto, a city in Portugal where the wines were originally shipped from.

Noun

port (countable and uncountableplural ports)

English Wikipedia has an article on:

  1. A type of very sweet fortified wine, mostly dark red, traditionally made in Portugal.
Synonyms
Etymology 5

Abbreviation of portmanteau.

Noun

port (plural ports)

  1. (Australia) A suitcase.
Anagrams

UWAGA!

From Old English port, borrowed from Latin portus (port, harbour), ultimately from Proto-Indo-European *pértus (crossing) (and thus distantly cognate with ford).

Słowo Port / POR+T w j. angielskim, itp jest wtórnym i późnym zapożyczeniem z języków od-łacińskich.

Słowo Ford / FoR+D do języków germańskich zostało zapożyczone z języka jak np. Pra-Słowiański dużo wcześniej, niż na początku tzw. naszej ery, a następnie zostało wtórnie zniekształcone przez ubezdźwięcznienie! Patrz poniżej:

Cognates include Northern Kurdish pir (bridge)Russian  пере́ть (perépush forward)Old Norse fjǫrðr (firth, fjord) and Old English ford (English ford).


…..

https://en.wiktionary.org/wiki/portus#Latin

portus

Latin

Etymology

From Proto-Italic *portus, from Proto-Indo-European *pértus (crossing). Cognates include Northern Kurdish pir (bridge)Russian  пере́ть (perépush forward)Old Norse fjǫrðr (firth, fjord) and Old English ford (English ford). See also porta.

Pronunciation
Noun

portus m (genitive portūs); fourth declension

  1. harbourport
  2. havenrefugeasylumretreat
  3. warehouse
Declension

Fourth-declension noun.

Case Singular Plural
Nominative portus portūs
Genitive portūs portuum
Dative portuī portibus
Accusative portum portūs
Ablative portū portibus
Vocative portus portūs
Derived terms
Descendants
References

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Indo-European/p%C3%A9rtus

Reconstruction:Proto-Indo-European/pértus

Proto-Indo-European

Etymology

From *per- (to penetrate; to cross (water)) +‎ *-tus.


Noun

*pértus m[1]

  1. crossing
Inflection
Athematic, proterokinetic
singular dual plural
nominative *pértus *pértuh₁(e) *pértewes
vocative *pértu *pértuh₁(e) *pértewes
accusative *pértum *pértuh₁(e) *pértums
genitive *pr̥téws *? *pr̥téwoHom
ablative *pr̥téws *? *pr̥túmos
dative *pr̥téwey *? *pr̥túmos
locative *pr̥téw*pr̥téwi *? *pr̥túsu
instrumental *pr̥túh₁ *? *pr̥túbʰi
Descendants
References
  1. Ringe, Donald (2006) From Proto-Indo-European to Proto-Germanic (A Linguistic History of English; 1), Oxford: Oxford University Press, →ISBN
  • Cabolov, R. L. (2010) Etimologičeskij slovarʹ kurdskovo jazyka [Etymological Dictionary of the Kurdish Language] (in Russian), volume II, Moscow: Russian Academy Press Vostochnaya Literatura, page 113

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Celtic/%C9%B8ritus

Reconstruction:Proto-Celtic/ɸritus

Proto-Celtic

Etymology

From Proto-Indo-European *pértus ~ *ptéw-.

Noun

*ɸritus m

  1. ford
Inflection
Masculine/feminine u-stem
singular dual plural
nominative *ɸritus *ɸritū *ɸritowes
vocative *ɸritu *ɸritū *ɸritūs
accusative *ɸritum *ɸritū *ɸritums
genitive *ɸritous *ɸritous *ɸritowom
dative *ɸritou *ɸritubom *ɸritubos
instrumental *ɸritū *ɸritubim *ɸritubis
Descendants

UWAGA!

Wszystkie powyższe postacie z języków celtyckich i germańskich są wtórnie ubezdźwięcznione lub zniekształcone przez całkowitą utratę dźwięku zapisywanego znakiem P! Język łaciński ma być zbliżony do języków celtyckich, jako członek grupy tzw. języków italo-celtyckich.

Dlaczego Portus / PoR+To’S nie zniekształcił się podobnie, jak Proto-Celtic *ɸritus?!!


…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Germanic/fer%C3%BEuz

Reconstruction:Proto-Germanic/ferþuz

Proto-Germanic

Etymology

From Proto-Indo-European *pértus, equivalent to *feraną (to cross) +‎ *-þuz. The oblique stem *pr̥téw- gave rise to *furduz.

Pronunciation
Noun

*ferþuz m

  1. inletfjord
Inflection
Declension of *ferþuz (u-stem)
singular plural
nominative *ferþuz *firþiwiz
vocative *ferþu *firþiwiz
accusative *ferþų *ferþunz
genitive *ferþauz *firþiwǫ̂
dative *firþiwi *ferþumaz
instrumental *ferþū *ferþumiz
Related terms
Descendants

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Germanic/furduz

Reconstruction:Proto-Germanic/furduz

Proto-Germanic

Etymology

From Proto-Indo-European *ptéw-, the oblique stem of *pértus, equivalent to unattested *feraną (to cross) +‎ *-þuz. The nominative stem gave rise to *ferþuz. In the nominative the stress fell on the root, and as such *ferþuz does not display the effects of Verner’s Law seen in *furduz, which has generalized the oblique stem.

Pronunciation
Noun

*furduz m

  1. ford

Inflection

Declension of *furduz (u-stem)
singular plural
nominative *furduz *furdiwiz
vocative *furdu *furdiwiz
accusative *furdų *furdunz
genitive *furdauz *furdiwǫ̂
dative *furdiwi *furdumaz
instrumental *furdū *furdumiz
Related terms
Descendants

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/ford

ford

English

English Wikipedia has articles on: ford

Alternative forms
  • foorth (obsolete, [14th century])
Etymology

From Middle English ford, from Old English ford, from Proto-Germanic *furduz, from Proto-Indo-European *pértus (crossing). Cognate with English firthfjord (via Old Norse), Low German FöördDutch voordGerman FurtNorwegian and Danish fjord, and more distantly with English port (via Latin). See also forth.

Pronunciation
Noun

ford (plural fords)

  1. A location where a stream is shallow and the bottom has good footing, making it possible to cross from one side to the other with no bridge, by walking, riding, or driving through the water; a crossing.
  2. stream; a current.
Derived terms

ford (third-person singular simple present fordspresent participle fordingsimple past and past participle forded)

  1. To cross a stream using a ford. 
Derived terms

…..

A teraz dla porównania słowiańskie słowa i te dźwięczne i te jakoś dziwnie ciągle bezdźwięczne…

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B5%D1%82%D1%8C#Russian

переть

Russian

Etymology

Inherited from Proto-Slavic *perti, from Proto-Indo-European *prey, whence English fare and ferry as well as German fahren.

Pronunciation
Verb

пере́ть  (perétʹimpf

  1. (colloquial, derogatory) to move, to trudge, to drag the feet
    Synonym: передвига́ться (peredvigátʹsja)
  2. (colloquial) to travel (on a burdensome journey)
    Synonym: передвига́ться (peredvigátʹsja)
  3. (colloquial) to carry (a burden)
    Synonym: тащи́ть (taščítʹ)
  4. (colloquial) to steal, to pinch
    Perfectives: спере́ть (sperétʹ)упере́ть (uperétʹ)
    Synonym: тащи́ть (taščítʹ)
  5. (colloquial, derogatory) to give off an unpleasant odour, to stink
    От тебя́ прёт чесноко́м. ― Ot tebjá prjót česnokóm. ― You reek of garlic.
  6. (slang, impersonal) to enjoy, to revel
    Меня́ прёт от э́того музла́ ― Menjá prjót ot étovo muzlá ― This music makes me revel.
    Synonym: тащи́ть (taščítʹ)
  7. (slang, even more) to ball, to floss
Conjugation
Derived terms

imperfective

perfective

References

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%87%D1%8C#Old_Church_Slavonic

прочь

Russian

Pronunciation

Etymology 1

Inherited from Old East Slavic прочь (pročĭaway). Cognate with Old East Slavic проче (pročeexcept)Ukrainian пріч (pričaway)проча́нин (pročánynpilgrim)Belarusian проч (pročaway)Old Church Slavonic прочь (pročĭrestremaining)проче (pročetherefore), Bulgarian про́чее (pčeetherefore)Slovene pč (away) (tonal orthography)Polish opcz (except); also, less clearly, with Czech pryč (awayout)Slovak preč (away)Polish precz (away)Upper Sorbian preč (away)Lower Sorbian pšec (away) (also  pšejc).

Per Vasmer, apparently an original comparative of Proto-Slavic *prokъ (whence Russian прок (prok)), originally an adjective meaning „ahead”. See Russian про́чий (pčij) and прок (prok) for more information.

Adverb

прочь  (pročʹ)

  1. awayaside
Interjection

прочь  (pročʹ)

  1. be off, get out
  2. begoneaway with you
  3. beat itscat
  4. hence
Related terms
Etymology 2
Verb

прочь  (pročʹ)

  1. second-person singular imperative imperfective of про́чить (próčitʹ)

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Slavic/prok%D1%8A&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Slavic/prokъ.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BA#Russian

прок

Russian

Etymology

Inherited from Old East Slavic прокъ (prokŭrest, remnant), from Proto-Slavic *prokъ (rest, remnant).

Pronunciation
Noun

прок  (prokm inan (genitive про́каnominative plural про́киgenitive plural про́ков)

  1. usebenefit
    что про́ку в э́того ― što próku v étovo ― what’s the good of it?
Declension
Related terms

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BA%D1%8A#Old_East_Slavic

прокъ

Old Church Slavonic

Adjective

прокъ  (prokŭ)

  1. remainingother

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%87%D0%B8%D0%B9#Russian

прочий

Russian

Etymology

Inherited from Old East Slavic прочии (pročiiother). Cognate with Serbo-Croatian про̏чӣ (other). Per Vasmer, apparently an original comparative of Proto-Slavic *prokъ (whence Russian прок (prok)), originally an adjective meaning „ahead”.

See Russian прочь (pročʹ) and прок (prok) for more information.

Pronunciation
Adjective

про́чий  (próčij)

  1. other
Declension
Related terms

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%87%D1%8C

прочь (język rosyjski)

transliteracja:
pročʹ
wymowa:
wymowa ?/i
znaczenia:

przysłówek

(1.1) precz
odmiana:
(1.1) nieodm.
przykłady:
(1.1) Сказала мнеиди прочь! → Powiedziała miidź precz!
(1.1) Руки прочь! → Ręce precz!
synonimy:
(1.1) вон

…..

Precz / PRe+C”

https://pl.wiktionary.org/wiki/precz

precz (język polski)

wymowa:
IPA[prɛʧ̑]AS[preč] wymowa ?/i
znaczenia:

przysłówek

(1.1) w połączeniu z czasownikiem nakazuje lub opisuje oddalenie się, wyrzucenie czegoś lub kogoś

wykrzyknik

(2.1) gwałtowne wyrażenie niechęci, sprzeciwu, tego że ma się czegoś dość
odmiana:
(1.1) nieodm.
(2.1) nieodm.
przykłady:
(1.1) Stary pan jesteśpowiada jeden z drugimidź precz![1]
(2.1) — Precz!!… — wrzasnął wskazując drzwi — precz!… słyszysz?[2]
synonimy:
(1.1) reg. pozn. prekreg. śl. hajdy
(2.1) paszoł wona kyszpsikwonreg. pozn. prek
związki frazeologiczne:
reg. pozn. być preczbyć wyjechanym precz
tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/precz#Polish

precz

Polish

Pronunciation
Adverb

precz (not comparable)

  1. (always with a verb) an adverb used to tell someone to go away or to describe something being thrown away; away
Interjection

precz

  1. (colloquial, dismissal) get out!, out!, beat it!, begone!
Synonyms
Further reading
  • precz in Polish dictionaries at PWN

…..

Oprócz / o+PR+o’C”

https://pl.wiktionary.org/wiki/opr%C3%B3cz

opcz (język polski)

wymowa:
IPA[ˈɔpruʧ̑]AS[opruč] wymowa ?/i
znaczenia:

przyimek

(1.1) oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś zbiorze, pozaz wyłączeniemnie licząc
odmiana:
(1.1) nieodm.
przykłady:
(1.1) Ktoś z nas dwóch musiał zdradzićbo tajne hasło oprócz ciebie znałem tylko ja.
składnia:
(1.1) oprócz + D.
kolokacje:
(1.1) oprócz tego
synonimy:
(1.1) pozapróczz wyjątkiemz wyłączeniemwyjąwszy
tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/opr%C3%B3cz#Polish

opcz

Polish

Pronunciation
Preposition

oprócz (+ genitive)

  1. exceptapart frombut
  2. besidesbeyondother than

…..

O słowie Pruć / PRo”+C’, itp., pisałem już tu:

https://skrbh.wordpress.com/2019/08/22/196-wtornie-ubezdzwiecznione-liczebniki-indogermanskie-i-ich-wysokoenergetyczne-pierwotne-pra-slowianskie-rdzenie-pierwsy-prw-pr-07/

https://skrbh.wordpress.com/?s=Pru%C4%87&submit=Szukaj

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/p%D1%8Crt%D1%8C

Reconstruction:Proto-Slavic/pьrtь

Proto-Slavic

Etymology 1

From Proto-Balto-Slavic *pirtis, from Proto-Indo-European *ptis, from *per- +‎ *-tis. Equivalent to *perti +‎ *-tь.


Cognate with  Lithuanian  pirtìs (per̃tiperiùperiaũ), Latvian pìrts (: pḕrtperu). Finnish pirtiiEastern Mari pört (pört), Chuvash pört (pört) are borrowed from Baltic.

Noun

*pьrtь f[1]

  1. bathhouse
Inflection
See also
Derived terms
Descendants
Further reading
Etymology 2

Action noun of *perti (to propel, to oppose), technically also from Proto-Indo-European *ptis.

Noun

*pьrtь f

  1. trailcorridor (for stock to follow)
Inflection
See also
Descendants
Further reading
References
  1. Derksen, Rick (2008), “*pьrtь”, in Etymological Dictionary of the Slavic Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 4), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 430: “f. i ‘bath-house’”

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Indo-European/pr%CC%A5tis&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Indo-European/ptis.

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=pier%C4%87&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have an entry for pierć.

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Slavic/pap%D1%8Crt%D1%8C&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Slavic/papьrtь.

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Slavic/prip%D1%8Crt%D1%8C&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Slavic/pripьrtь.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%8C#Russian

перть

Russian

Pronunciation
Etymology 1

From Old East Slavic пьрть (pĭrtĭbath-house), from Proto-Slavic *pьrtь (bath-house).

Noun

перть  (pertʹf inan (genitive пе́ртиnominative plural пе́ртиgenitive plural пе́ртей)

  1. (dialectal) Karelian cottage
Declension
Etymology 2

(This etymology is missing or incomplete. )

Noun

перть  (pertʹf inan (genitive пе́ртиnominative plural пе́ртиgenitive plural пе́ртей)

Declension
Related terms
References

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=%D0%BF%D1%8C%D1%80%D1%82%D1%8C&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have an entry for пьрть.

Perć / PeR+C’

https://pl.wiktionary.org/wiki/per%C4%87

perć (język polski)

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. (Podhale) stroma górska ścieżka[1]zwłaszcza taka wydeptana przez kozicea wykorzystywana przez pasterzyrzadziej też doświadczonych turystów[2]zob. też perć w Wikipedii
odmiana:
(1.1)

przykłady:
(1.1) A wtenczas z góryzza turniz leśnej perciktórędy owce rano chadzają w upłazydał się słyszeć ostrymęski Jaśkowy głos[4].
kolokacje:
(1.1) Orla Perć • Sokola Perć • Perć Akademików
hiperonimy:
(1.1) ścieżka
etymologia:
karpatyzm rozłączny; por. czes. pyrt’słc. prt’[5]
źródła:
  1.  publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło perć w: Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  2.  Hasło perć w: Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny, red. Halina Zgółkowa, t. 28, s. 150, Poznań, Wydawnictwo Kurpisz, 1994-2005, ISBN 83-900203-3-5.
  3.  publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło perć w: Wielki słownik ortograficzny, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  4.  Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Na skalnym Podhalu.
  5.  Marek Stachowski, Karpatyzm leksykalny, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego”, „Prace Językoznawcze”, z. 122/2005, s. 186.

…..

O English fareferry, fahren, itp., napiszę wkrótce.

2 uwagi do wpisu “225 Sport, Port, Precz, Perć, czyli śmierć palatalizacji słowiańskich, tzw. Proto-Germanic i wszystkiego, co ma związek z tym nigdy nie istniejącym czymś

  1. Pingback: 226 Prom, Pram, Ferry, Fear, Fare, Fahren, Far, Ferd, Forth, Forward, Fore, czyli tzw. Proto-Germanic i wszystkiego, co ma związek z tym nigdy nie istniejącym czymś | SKRBH

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.