229 Przejść, Przejazd, Przejeżdżać, Przejechać, Przenieść, Przebiec, Przebiegać, Przelecieć, Przeciągać, Przeciążać, Przetaczać, Przeciw i inne dowody na pierwotność i oboczność Pra-Słowiańskich rdzenie i słów

przejście (1.2)

…..

W tym odcinku Przedstawiam kilka kolejnych słów, nawiązujących do znaczenia ‚Przemieszczanie się‚ i zaczynających się Przedrostkiem Prze+ / PR”e. Tym razem nie chodzi mi tylko o Przemieszczanie kogoś lub czegoś przez Wodę / WoDe” lub zawieranie rdzenia WD, o czym pisałem w poprzednim wpisie.

Zaznaczam, że podobnych słów jest dużo więcej. Zestawiam je sobie tak, bym mógł w następnym odcinku pokazać w większości te same słowa, ale już zaczynające się Przedrostkiem Przy+ / PR”y,.. który Przy okazji oznacza coś dokładnie Przeciwnego od Prze+ / PR”e.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Przedrostek

Przedrostekprefiks (od łac. praefixus „przymocowany na przedzie”) – w językoznawstwie jest to fragment wyrazu (tzw. morfem) dodawany do początku słowa podstawowego lub jego rdzenia (czyli do podstawy słowotwórczej), służący tworzeniu wyrazów pochodnych. Wyraz może nie posiadać żadnego prefiksu, może posiadać jeden lub więcej prefiksów.

Prefiksy razem z wrostkami (infiksami) i przyrostkami (sufiksami) wchodzą w skład zrostków (afiksów), czyli tych morfemów słowotwórczych, które odpowiadają za tworzenie wyrazów pochodnych. (…)

Inne tytuły tego wpisu:

229 Peys, Piasta, Pieścić, Pizda, Pięść, Pięć, Piędź, Pięta, Pętać i inne dowody na pierwotną oboczność Pra-Słowiańskich rdzeni 24

229 Wtórnie ubezdźwięcznione liczebniki indogermańskie i ich wysokoenergetyczne PieRwotne PRa-Słowiańskie rdzenie, PieR+WS”y, PRW, PR 36

…..

Przejść / PR”e+J+S’+C’

https://pl.wiktionary.org/wiki/przejść

przejść (język polski)

wymowa:
IPA[pʃɛjɕʨ̑]AS[pšei ̯ść], zjawiska fonetyczne: utr. dźw. wymowa ?/i
znaczenia:

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. przechodzić)

(1.1) zob. przechodzić
odmiana:
(1.1)

wyrazy pokrewne:
rzecz. przejściówka żprzejściowość żprzechodniość żprzechadzka żprzechodzień mprzechodzenie nprzejście n
czas. przechodzić ndk.przechadzać się ndk.
przym. przejściowyprzechodni
przysł. przejściowo
związki frazeologiczne:
przejść do porządku dziennego • przejść koło nosa • przejść bez echa
tłumaczenia:
(1.1) dla języków nierozróżniających aspektów zobacz listę tłumaczeń w haśle: przechodzić

…..

Przejście / PR”e+J+S’+Cie

https://pl.wiktionary.org/wiki/przejście

przejście (język polski)

przejście (1.2)
przejście (1.2)
przejście (1.2)
wymowa:
IPA[ˈpʃɛjɕʨ̑ɛ]AS[pšei ̯śće], zjawiska fonetyczne: zmięk.• utr. dźw. wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzecz. odczas. od: przejść
(1.2) miejsceprzez które można przejść
(1.3) książk. zwykle przykre zdarzeniedoświadczenietakże przeżycie spowodowane tym zdarzeniem
(1.4) książk. faza pośrednia między dwoma elementamizjawiskamiokresami itp.
(1.5) muz. wstawka między dwiema częściami utworu
(1.6) sport. w siatkówcezmiana ustawienia drużyny na boiskupo zdobyciu prawa do wykonywania zagrywkipolegająca naprzesunięciu zawodników o jedną pozycjęzgodnie z ruchem wskazówek zegara
odmiana:
(1.1)

(1.2–6)

przykłady:
(1.1) Tym razem fala protestów musi zmusić rządy do przejścia od słów do czynów.
(1.2) Zróbcie przejście dla niepełnosprawnego.
kolokacje:
(1.2) przejście dla pieszych • przejście graniczne
(1.3) kobieta po przejściach
synonimy:
(1.6) rotacja
wyrazy pokrewne:
rzecz. przejściówka żprzejściowość żprzechodniość żprzechadzka żprzechodzień mprzechodzenie n
czas. przejść dk.przechodzić ndk.przechadzać się ndk.
przym. przejściowyprzechodni
przysł. przejściowoprzechodnio
uwagi:
(1.3) zwykle w lm
tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/przejście

przejście

Polish

Pronunciation
  • IPA(key)/ˈpʂɛj.ɕt͡ɕɛ/
Noun

przejście n

  1. crossing
    przejście dla pieszych – pedestrian crossing, zebra crossing
    przejście graniczne – border crossing, border checkpoint
  2. passagealley
    przejście podziemne – subway, underpass
  3. aisle
  4. interlude
  5. ordeal
Declension

UWAGA!

Przypominam o Przechodzić / PR”e+(c)HoDz+iC’, jako pochodzące od Przesiadać / PR”e+SiaD+aC’. Pisałem o tym np. tu:

https://skrbh.wordpress.com/2019/02/02/167-seite-czyli-sciana-czyli-dzieza-czyli-zad-czyli-siad-itd-czyli-dowody-na-wtorne-ubezdzwiecznienia-w-tzw-greckich-hedra-i-katedra-01/

https://skrbh.wordpress.com/2019/03/28/178-katedra-i-hedra-jako-dowody-na-wtorne-ubezdzwiecznienie-czyli-kentumizacje-pra-slowianskiego-rdzenia-sd/

https://skrbh.wordpress.com/2019/04/20/182-sadza-osad-osada-osadzac-osiadac-dosiadac-dosiasc-zsiasc-zsiadac-siac-czyli-inne-znaczenia-pra-slowianskiego-rdzenia-sd/


…..

Przejazd / PR”e+JaZD

https://pl.wiktionary.org/wiki/przejazd

przejazd (język polski)

przejazd (1.1)

przejazd (1.2)

wymowa:
IPA[ˈpʃɛjast]AS[pšei ̯ast], zjawiska fonetyczne: utr. dźw.• wygł. wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przebywanie jakiejś drogi pojazdem lub konno[1]
(1.2) miejscegdzie można przejechać w poprzek jakąś trasędrogęzwłaszcza tor kolejowy[1]
(1.3) zezwolenie na przejechanie
odmiana:
(1.1–3)

składnia:
(1.3) dać komuś przejazd
kolokacje:
(1.1) przejazd koleją / taksówką
(1.3) pierwszeństwo przejazdu
synonimy:
(1.1) przejścieprzelot
(1.2) przejścieskrzyżowanie
(1.3) droga wolna
wyrazy pokrewne:
rzecz. przejazdówka żprzejezdność żprzejażdżka żprzejechanie nprzejeżdżanie njazda żjezdnia żPrzejazd mjezdny mos
czas. przejeżdżać ndk.przejechać dk.jechać ndk.przyjechać dk.
przym. przejazdowyjezdny
przysł. przejazdem
tłumaczenia:
źródła:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/przejazd

przejazd

Polish

Pronunciation
Noun

przejazd m inan

  1. ride (instance of riding)drive (in a car), passage (on a boat)
Declension
Derived terms
Related terms
Further reading
  • przejazd in Polish dictionaries at PWN

…..

Przejeżdżać / PR”e+Je+Z”+Dz”+aC’

https://pl.wiktionary.org/wiki/przeje%C5%BCd%C5%BCa%C4%87#pl

przejeżdżać (język polski)

pociąg przejeżdża (1.2)

wymowa:
IPA[pʃɛˈjɛʒʤ̑aʨ̑]AS[pšei ̯ežǯać], zjawiska fonetyczne: utr. dźw. wymowa ?/i
znaczenia:

czasownik przechodni

(1.1) przebywać jakąś drogę lądowym środkiem lokomocji
(1.2) o lądowym środku lokomocjiprzebywać jakąś drogę
(1.3) dostawać się na drugą stronę czegoś jadącprzekraczać coś w czasie jazdy
(1.4) ranić lub zabijać istotę żywą na skutek najechania na niąlub potrącenia jej

czasownik nieprzechodni

(2.1) jadącmijać określone miejsce
(2.2) przesunąć coś po czymś innym
(2.3) zostać przesuniętym po czymś innym

czasownik zwrotny

(3.1) jechać dla własnej przyjemności
(3.2) pot. ostro wyśmiać lub skrytykować kogoś
(3.3) pot. zawieść się
(3.4) pot. umierać
odmiana:
koniugacja I

przykłady:
(1.1) Przejeżdżaliśmy  trasę już wielokrotnie.
(1.2) W ramach testów każdy samochód przejeżdża pewien odcinek.
(1.3) Przejeżdżamy właśnie Wisłę.
(1.4) O Bożena tym filmie ze wszystkich stron widać jak przejeżdżam człowieka!
(2.1) Ciągle ktoś przejeżdża ten zakazu wjazdu.
(2.2) Przejeżdżając metalem po szkle uzyskasz niezbyt miły dźwięk.
(2.3) Patrzyli z zapartym tchemjak palec nauczyciela przejeżdża wzdłuż listy w dzienniku.
(3.1) […] najbardziej urocza uliczka Krakowapo której zaczarowanymi dorożkami przejeżdżali się bohaterowie wiersza Gałczyńskiego. Internet
(3.2) Przejeżdżał się po nim nie raz i nie dwa.
(3.3) Przejeżdżałem się na kobietach wielokrotnieale ciągle łapię się w te same sidła.
wyrazy pokrewne:
rzecz. Przejazd mrzprzejezdność żprzejechanie nprzejeżdżanie nprzejazdprzejażdżka
przym. przejezdny
czas. dojeżdżaćnajeżdżaćnadjeżdżaćnazjeżdżaćobjeżdżaćodjeżdżaćpodjeżdżaćpoodjeżdżaćpoprzyjeżdżaćporozjeżdżaćpowjeżdżaćpowyjeżdżaćpozjeżdżaćprzyjeżdżaćrozjeżdżaćujeżdżaćwyjeżdżaćzajeżdżaćzjeżdżaćprzejechaćjechać
tłumaczenia:

…..

Przejażdżka / PR”e+Ja+Z”+Dz”+Ka

https://pl.wiktionary.org/wiki/przeja%C5%BCd%C5%BCka#pl

przejażdżka (język polski)

przejażdżka (1.1) po plaży

wymowa:
IPA[pʃɛˈjaʃʧ̑ka]AS[pšei ̯aščka], zjawiska fonetyczne: utr. dźw. wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krótka jazdazwykle dla przyjemnościnp. samochodemkonno
wyrazy pokrewne:
rzecz. przejezdny mosprzejazd mprzejezdność żprzejeżdżanie nprzejeżdżenie nprzejechanie nPrzejazd mrz
czas. przejeżdżać ndk.przejeździć dk.przejechać dk.
przym. przejezdny
przysł. przejezdnie

…..

Przejechać / PR”e+Je(c)H+aC’

https://pl.wiktionary.org/wiki/przejecha%C4%87

przejechać (język polski)

wymowa:
IPA[pʃɛˈjɛxaʨ̑]AS[pšei ̯eχać], zjawiska fonetyczne: utr. dźw.
znaczenia:

czasownik dokonany

(1.1) jadącprzebyć jakąś trasęodcinek drogi
(1.2) potrącić kogośjadąc pojazdem

czasownik zwrotny przejechać się

(2.1) zawieść sięzostać oszukanym
przykłady:
(1.2) Przechodzień nie miał żadnego pomysłu którędy uciekaćwięc go przejechałem. (z Internetu)
wyrazy pokrewne:
rzecz. przejazd mprzejezdność żprzejażdżka żprzejeżdżanie nprzejeżdżenie nprzejechanie nPrzejazd mrz
czas. przejeżdżać ndk.przejeździć dk.
przym. przejezdny
przysł. przejezdnie
tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/przejecha%C4%87

przejechać

Polish

Etymology

From prze- +‎ jechać.

Pronunciation
  • IPA(key)/pʂɛˈjɛ.xat͡ɕ/
Verb

przejechać pf (imperfective przejeżdżać)

  1. (transitive) to cover some distance by driving
  2. (transitive) to run over (drive over, causing injury or death)
    Synonym: rozjechać
  3. (transitive) to overshootdrive too far (e.g. miss a bus or train stop)
Conjugation
Further reading
  • przejechać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • przejechać in Polish dictionaries at PWN

UWAGA!

Czy widać oboczność rdzeni, patrz: Przejazd / PR”e+JaZD, Przejeżdżać / PR”e+Je+Z”+Dz”+aC’, Przejechać / PR”e+Je(c)H+aC’?


…..

Przenieść / PR”e+NieS’+C’

https://pl.wiktionary.org/wiki/przenie%C5%9B%C4%87

przenieść (język polski)

wymowa:
IPA[ˈpʃɛ̃ɲɛ̇ɕʨ̑]AS[pšńėść], zjawiska fonetyczne: zmięk.• utr. dźw.• podw. art.• nazal. wymowa ?/i
znaczenia:

czasownik przechodni

(1.1) aspekt dokonany od: przenosić

czasownik zwrotny

(2.1) aspekt dokonany od: przenosić się
odmiana:
(1.1) koniugacja XI

przykłady:
(1.1) (u2026) po wypędzeniu najeźdźców rodowici faraonowie XVIII dynastii przenieśli stolicę do Teb[1].
wyrazy pokrewne:
czas. nieśćprzenosić
rzecz. przenoszenie nnosze nmosnoszowy mos
przym. przenośnynoszowy
źródła:
  1.  Zenon Kosidowski, Opowieści biblijne, 1996, Narodowy Korpus Języka Polskiego.

…..

Przenosić / PR”e+NoS+iC’

https://pl.wiktionary.org/wiki/przenosi%C4%87#pl

przenosić (język polski)

oni przenoszą (1.1) pudła

ona przenosi (1.3) rysunek na papier

cyfry dziesiątek  przenoszone (1.19) do sumy kolejnych

wymowa:
IPA[pʃɛ̃ˈnɔɕiʨ̑]AS[pšẽnośić], zjawiska fonetyczne: zmięk.• utr. dźw.• nazal. wymowa ?/i
znaczenia:

czasownik przechodni niedokonany (dk. przenieść)

(1.1) przemieszczać coś niosąc
(1.2) umieszczać coś lub kogoś w innym miejscu lub warunkach
(1.3) kopiować z jednego egzemplarzalub nośnika na inny
(1.4) zmieniać wyznaczoną datę
(1.5) jęz. umieszczać część wyrazu w kolejnej linijce
(1.6) inform. kopiowaćnastępnie usuwając z poprzedniej lokalizacji
(1.7) biol. rozszerzać obszar występowania danego gatunkuprzemieszczając jego osobniki
(1.8) praw. udzielać komuś swoich prawjednocześnie samemu je tracąc
(1.9) ekon. lokować środki w innym miejscu
(1.10) med. w odniesieniu do ciąży: być w niej dłużej niż wynikałoby z daty poczęcia
(1.11) med. w odniesieniu do dziecka: urodzić je późniejniż wynikałoby z daty poczęcia
(1.12) fiz. w odniesieniu do oddziaływania: być kwantem jego pola
(1.13) fiz. posiadać określoną właściwośćpodlegającą prawom zachowania
(1.14) elektron. przetwarzaćwzmacniaćlub odtwarzać dane pasmo częstotliwości
(1.15) chem. fiz. elektron. transportować przy udziale pewnego nośnika (substancjifali nośnejitp.).
(1.16) w odniesieniu do uczuć: zmieniać obiekt uczucia
(1.17) psych. rzutować nieuświadomione myśliuczucia i wzorce zachowania na psychoterapeutęzob. też przeniesienie (psychologia) w Wikipedii
(1.18) w odniesieniu do rozumowania, schematu zachowania: stosować w nowym kontekście
(1.19) mat. stosować przy obliczaniu kolejnej cyfry wartość zapamiętaną przy obliczaniu cyfry poprzedniej (np. podczas dodawania lub odejmowania)
(1.20) mat. przekształcać równanie lub nierówność takaby określone wyrażenie znalazło się po drugiej stronie
(1.21) ekon. przemieszczać zapis księgowy do innej kolumnystronykontalub księgi
(1.22) med. o chorobie: rozprzestrzeniać
(1.23) o wzroku, spojrzeniu: zmieniać obiektna który się patrzy
(1.24) daw. wywyższać
(1.25) daw. przekraczać (nadal jest używany w języku prawniczym)
(1.26) daw. preferować
(1.27) daw. przewyższać
(1.28) książk. skłaniać kogoś do wyobrażania sobie lub przypominania innych czasów lub miejsc

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) wojsk. łow. o pocisku: przelatywać dalej niż wyznaczony cel
(2.2) wojsk. łow. o broni lub strzelcu: strzelać dalej niż wyznaczony cel

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(3.1) rzad. ponosić jakiś czas[1]

czasownik zwrotny niedokonany przenosić się (dk. przenieść się)

(4.1) zmieniać miejsce pobytu
(4.2) zmieniać szkołępracęlub inne miejscedo którego regularnie się uczęszcza
(4.3) zostać umieszczonym w innym miejscu lub warunkach
(4.4) rozprzestrzeniać się
(4.5) biol. o gatunku: zmieniać obszar występowania
(4.6) elektron. o sygnale lub paśmie: być przetwarzanymwzmacnianym lub odtwarzanym
(4.7) o uczuciach: zmieniać obiekt
(4.8) w odniesieniu do rozumowania, schematu zachowania: dawać się zastosować w innym kontekście
(4.9) o wzroku, spojrzeniu: zmieniać obiektna który jest skierowane
(4.10) daw. zmieniać pana
(4.11) książk. wyobrażać sobie lub przypominać inne czasy lub miejsca

czasownik zwrotny niedokonany przenosić się (dk. brak)

(5.1) daw. stawiać siebie wyżej od innych[1]
odmiana:
(1.1–28) koniugacja VIa

(2.1–2)

(4.1–11, 5.1)

przykłady:
(1.1) Przenoście  wazę ostrożniejest krucha i cenna.
(1.2) Przenoszę Mariusza do twojego zespołuniech nie marnuje doświadczenia przy testach.
(1.3) Teraz będziemy przenosili rysunek ze szkicu na płótno.
(1.4) Przenosimy projekt na przyszły tydzień.
(1.5) Nie wolno przenosić słówdzieląc sylabę na pół.
(1.6) Przenoszę aplikację na nowy serwer.
(1.7) To człowiek przenosił królika do Australii.
(1.8) O ile wiemdzień przed śmiercią dziadek przenosił prawa do domu na wnuczka.
(1.9) Przenoszę oszczędności do innego banku.
(1.10) Magda przenosiła ciążę o dwa tygodnie.
(1.11) Noworodek przenoszony to noworodek urodzony po czternastu lub więcej dniach po przewidzianym terminie.
(1.12) Foton przenosi oddziaływanie elektromagnetyczne.
(1.13) Elektron przenosi ładunek ujemny.
(1.14) Ten wzmacniacz przenosi pasmo 80-12000 Hz.
(1.15) Cząstki katalizatora  przenoszone w strumieniu gazu.
(1.15) Do przeniesienia informacji wystarczy tylko jedna wstęga bocznawięc druga wstęga i fala nośna mogą zostać z sygnału usunięteco spowodujeże całość wypromieniowanej mocy przenosi sygnał.[2]
(1.16) Ilekroć dostawał koszaprzenosił swą miłość na kolejną dziewczynę.
(1.17) Szkoła freudowska zakładaże pacjent przenosi swoje dziecięcenegatywne doświadczenia i konflikty na terapeutęsprawiając dochodzi do powstania tzw. „fantazji przeniesieniowej”.
(1.18) Niektórzy uważająże nie należy przenosić rozumowania o kapitalizmie w XIX w. na współczesne realia.[3]
(1.19) Dodając sześć i pięć przenosisz jeden do cyfry dziesiątek.
(1.20) Przenosząc zmieniamy znak wyrażenia.
(1.21) Przenoszę ten zapis do nowej księgi.
(1.22) Jeden chory przenosi chorobę na następnych.
(1.23) Przenosił wzrok między jednym a drugimciężko zdziwiony.
(1.24) Skutkiem tego powinno go się przenosić nad inne osobynad biskupa nawet[4]
(1.25) Tyle trudności i przeszkód w robotach […] zaczęły przenosić nad zysk wydatki i przymusiły opuścić kopalnię.[5]
(1.25) Jan Walezykról francuskizałożył kawaleryąw roku 1352, których liczba nie powinna była przenosić nad pięćdziesiąt.[6]
(1.25) … Żądanie odszkodowania przenoszącego wysokość zastrzeżonej kary nie jest dopuszczalnechyba że strony inaczej postanowiły.[7]
(1.26) Inflanty zaczęły wkrótce przenosić rząd szwedzki nad polskigłównie z téj przyczynyże się uwolniły od Jezuitów i ustało prześladowanie ich wyznania.[8]
(1.27) Dawny towarzysz pancerny o pół głowy go przenosił.[9]
(1.28) Lektura przenosi czytelnika w magiczny świat dzieciństwa.
(2.1) Echzawsze jak widzę dorodnego odyńcato mi breneka przenosi.
(2.2) Ta strzelba przenositrzeba brać poprawkę.
(4.1) Przenosimy się do własnego mieszkania!
(4.2) Przenoszę się do nowej firmybędę tam kierownikiem.
(4.3) Mariusz przenosi się do mojego zespołu.
(4.4) Gdy jest około 3000 obr/min (trzech tysięcy obrotów na minutęi więcej to wtedy te basy przenoszą się na całą karoserię.[10]
(4.5) Coraz więcej gatunków ptaków przenosi się do miast.
(4.6) Basy kiepsko przenoszą się przez mój wzmacniacz.
(4.7) Jej uczucia przeniosły się na Włodka.
(4.8) Ten dowód przenosi się na przypadek dowolnych pierścieni przemiennych.
(4.9) Spojrzenie przenosiło się to w górę to w dół.
(4.10) Kodeks francuski […] ogłosił włościan za wolnychto jest dał im wolność przenosić się s pod jednego pana pod drugiego.[11]
(4.11) Ilekroć czuł zniechęcenieprzenosił się myślą do domudo swej kochanej Anusi.
(5.1) Żadna nie przenosi się nad drugąnie ma lekkomyślnościpróżnowaniafałszuobmowyale przeciwnie rządnośćpraca i inne cnoty  ich rozumemurodą i posagiem.[12]
kolokacje:
(1.1) przenosić ciężary
(1.2) przenosić numer
(1.5) przenosić wyraz
(1.10) ciąża przenoszona
(1.12) przenosić oddziaływanie
(1.13) przenosić energię / pęd / ładunek
(1.14) pasmo przenoszenia • charakterystyka przenoszenia
(1.17) fantazja przeniesieniowa
(3.1) przenosić się z miejsca na miejsce
synonimy:
(1.1) przestawiaćprzemieszczaćdźwigaćreg. śl. kludzić
(1.3) kopiować
(1.4) odkładaćodraczaćopóźniaćprzeciągaćprzesuwaćzwlekać
(1.5) dzielić
(1.7) rozprzestrzeniaćroznosićintrodukować
(1.15) transportować
(1.17) projektowaćrzutować
(1.18) adaptowaćuogólniaćgeneralizować
(1.22) rozprzestrzeniać
(1.24) wywyższać
(1.25) przekraczaćwynieść więcej
(1.26) preferowaćwoleć
(2.1–2) przestrzelać
(4.1) przeprowadzać się
(4.2–3) przechodzić
(4.4–5) rozprzestrzeniać sięroznosić się
(5.1) wywyższać się
antonimy:
(1.1–2) zostawaćnie ruszać
(1.10–11, 2.1–2) niedonosić
wyrazy pokrewne:
rzecz. noszowy mosnosze nmosprzenoszenieprzenosinyprzenośnianośniaprzenośniknośniknośnaprzenośnośćnośność
czas. przenieśćprzenaszaćdonosićnanosićnaprzynosićnaznosićnosićobnosićodnosićpodnosićponanosićponosićpoodnosićpopodnosićpoprzenosićpoprzynosićporoznosićpowynosićpozanosićpoznosićprzynosićroznosićunosićwnosićwynosićwznosićzanosićznosić
przym. przenoszonyprzenośnyprzenoszeniowyprzeniesieniowynoszowy
przysł. przenośnie
związki frazeologiczne:
przenosić góry • przenosić się na łono Abrahama • przenosić się do wieczności • przenosić się na tamten świat • przenosić się na emeryturę • przenosić na ekran • dwa razy się przenosić tyle znaczy, co raz się spalić
etymologia:
prze- + nosić
tłumaczenia:
źródła:
  1. ↑ Skocz do:1,0 1,1 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło przenosić w: Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  2.  Wikipedii
  3.  internetu
  4.  Kwartalnik historyczny, Tom 20; Tom 1906 – Strona 650
  5.  Roczniki, Tom 6, Towarzystwo Warszawskie Przyjaciół Nauk, 1810
  6.  Kasper Niesiecki, Jan Nepomucew Bobrowicz: Herbarz polski Kaspra Niesieckiego S.J., wyd. Breitkopf i Haertel, 1839
  7.  Kodeks cywilny, art. 484, § 1
  8.  Jędrzej Moraczewski: Dzieje Rzeczypospolitej Polskiej, wyd. N. Kamieński, 1865
  9.  Klementyna Tańska-Hoffmanowa: Jan Kochanowski w Czarnolesie: obrazy z końca szesnastego wieku, s. 99
  10.  z internetu
  11.  Adam Mickiewicz: Pisma, tom 8
  12.  Michał Dymitr Krajewski: Woyciech Zdarzynski zycie i przypadki swoie opisujący, tom 1, str. 129

…..

Przebiegać / PR”e+BieG+aC’

https://pl.wiktionary.org/wiki/przebiega%C4%87

przebiegać (język polski)

wymowa:
IPA[pʃɛˈbʲjɛɡaʨ̑]AS[pšebʹi ̯egać], zjawiska fonetyczne: zmięk.• utr. dźw.• i → j 
znaczenia:

czasownik niedokonany (dk. przebiecprzebiegnąć)

(1.1) przebywać daną drogę biegiem
(1.2) postępowaćrozwijać się w czasieodbywać się
(1.3) będąc w ruchubiegiem przemieścić się z jednego punktu na drugi
(1.4) o linii, trasie: prowadzić przez cośbyć wytyczonym gdzieściągnąć się dokądś
odmiana:
(1.1–4) koniugacja I

przykłady:
(1.1) Codziennie przebiegam dwa kilometry.
(1.2) Jak zazwyczaj przebiegają demonstracje górników?
(1.3) Nie powinieneś tak przebiegać przez ulicęto niebezpieczne.
(1.4) Trasa przebiega przez malownicze zakątki Mazowsza.
wyrazy pokrewne:
czas. przebiecprzebiegnąć
rzecz. przebieg mprzebieganie nprzebiegnięcie n
uwagi:
por. dziać się
tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/przebiega%C4%87

przebiegać

Polish

Etymology

From prze- +‎ biegać.

Pronunciation
  • IPA(key)/pʂɛˈbʲɛ.ɡat͡ɕ/
Verb

przebiegać impf (perfective przebiec)

  1. (intransitive) to run, to proceed, to flow
  2. (intransitive) to flit, to dash
Conjugation
Further reading
  • przebiegać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • przebiegać in Polish dictionaries at PWN

…..

Przebiec / PR”e+BieC

https://pl.wiktionary.org/wiki/przebiec

przebiec (język polski)

znaczenia:

czasownik przechodni

(1.1) aspekt dokonany od: przebiegać
wyrazy pokrewne:
rzecz. przebieganie nprzebiegnięcie nprzebieg mrz
czas. przebiegać
tłumaczenia:
(1.1) dla języków nierozróżniających aspektów zobacz listę tłumaczeń w haśle: przebiegać

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/przebiec#Polish

przebiec

Polish

Alternative forms
Etymology

From prze- +‎ biec.

Pronunciation
  • IPA(key)/ˈpʂɛ.bʲɛt͡s/
Verb

przebiec pf (imperfective przebiegać)

  1. (intransitive) to run, to proceed, to flow
  2. (intransitive) to flit, to dash
Conjugation
Further reading
  • przebiec in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN

UWAGA!

Istnieje takie słowo, jak np. Bieżeć / BieZ”+eC’.

https://pl.wiktionary.org/wiki/bie%C5%BCe%C4%87

Podaję to po to, żeby zwrócić uwagę na oboczność rdzeni BC, BG, BZ”, itp. Zajmę się tym zagadnieniem w innym wpisie.


…..

Przelecieć / PR”e+LeC+ieC’

https://pl.wiktionary.org/wiki/przelecie%C4%87

przelecieć (język polski)

znaczenia:

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) o czasie lub przestrzeni: minąćprzebyć

czasownik przechodni dokonany

(2.1) przeczytać szybko i pobieżnie
(2.2) wulg. odbyć stosunek seksualny z kimś
przykłady:
(2.1) […] niech przeleci tekstżeby wiedziało czym jesta potem czyta szczegóły.
(2.2) […] jesteśmy samijest pięknieromantyczniea ty zamiast rzucić się na mnie i przelecieć tu na piachugapisz się na horyzont.
wyrazy pokrewne:
rzecz. przelatywanie nprzelot mrz
czas. latać
tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/przelecie%C4%87

przelecieć

Polish

Etymology

prze- +‎ lecieć

Pronunciation
  • IPA(key)/pʂɛˈlɛ.t͡ɕɛt͡ɕ/
Verb

przelecieć pf

  1. to fly from one place to another [+instrumental = on some machine]
  2. (slang) to do; to have sex [+accusative = with someone]
Conjugation
Synonyms
Related terms
Further reading

…..

Przeciągać / PR”e+Cia”G+aC’

https://pl.wiktionary.org/wiki/przeci%C4%85ga%C4%87

przecgać (język polski)

oni przeciągają (1.1) linę

wymowa:
IPA[pʃɛˈʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑]AS[pšećõŋgać], zjawiska fonetyczne: zmięk.• utr. dźw.• nazal.• asynch. ą 
znaczenia:

czasownik przechodni niedokonany (dk. przeciągnąć)

(1.1) powodować za pomocą ciągnięciaże coś przedostaje sięprzechodzi przez coś na inną stronę
(1.2) zmieniać położenie czegościągnąc to
(1.3) przedłużać czas trwania czegoś

czasownik zwrotny niedokonany przeciągać się (dk. przeciągnąć się)

(2.1) wyciągać swoje członki w boki lub do góry
odmiana:
(1.1–3) koniugacja I

(2.1) koniugacja I

synonimy:
(1.2) przenosić
(1.3) przedłużać
wyrazy pokrewne:
rzecz. przeciąg mprzeciąganie nprzeciągnięcie n
czas. ciągnąć ndk.przeciągnąć
przym. przeciągły
związki frazeologiczne:
przeciągnąć kogoś na swoją stronę • przeciągać strunę
tłumaczenia:

…..

A teraz znów kolejna oboczna Pra-Słowiańska postać rdzenia i słowa, powiązana z tym samym znaczeniem… Od razu zaznaczam, że powróce do tego zagadnienia w oddzielnej serii wpisów.

…..

Przeciążyć / PR”e+Cia”Z”+yC’

https://pl.wiktionary.org/wiki/przeci%C4%85%C5%BCy%C4%87

przecżyć (język polski)

znaczenia:

czasownik przechodni

(1.1) aspekt dokonany od: przeciążać
odmiana:
(1.1) zob. przeciążać
wyrazy pokrewne:
rzecz. przeciążanie nprzeciążenie nciążenie n
czas. przeciążać ndk.
tłumaczenia:
(1.1) dla języków nierozróżniających aspektów zobacz listę tłumaczeń w haśle: przeciążać

…..

https://sjp.pwn.pl/sjp/przeciazyc-sie;2509556.html

przecżyć się — przecżać się

1. «zbytnio się czymś obładować»
2. «wziąć na siebie zbyt wiele obowiązków»
3. «ulec nadmiernemu obciążeniu»

…..

Przetaczać / PR”e+TaC”+aC’

https://pl.wiktionary.org/wiki/przetacza%C4%87#pl

przetaczać (język polski)

mężczyzna przetacza (1.1) wózek
wymowa:
IPA[pʃɛˈtaʧ̑aʨ̑]AS[pšetačać], zjawiska fonetyczne: utr. dźw.
znaczenia:

czasownik przechodni niedokonany (dk. przetoczyć)

(1.1) przesuwać coś toczącobracającturlając
(1.2) przesuwać coś toczącpchając lub ciągnąc coś znajdującego się na kołach
(1.3) przepompowywać płyn
(1.4) med. wprowadzać do układu krwionośnego krew lub jej składniki

czasownik zwrotny niedokonany przetaczać się (dk. przetoczyć się)

(2.1) przesuwać się powoli tocząc się na kołach
(2.2) przen. dziać się przez jakiś czas (i skończyć)
odmiana:
(1–2) koniugacja I

przykłady:
(2.2) Burza obecnie przetacza się nad doliną.
wyrazy pokrewne:
czas. przetoczyć dk.
rzecz. przetaczanie ndk.przetoczenie dk.

…..

Przetoczyć / PR”e+ToC”+yC’

https://pl.wiktionary.org/wiki/przetoczy%C4%87

przetoczyć (język polski)

wymowa:
IPA[pʃɛˈtɔʧ̑ɨʨ̑]AS[pšetočyć], zjawiska fonetyczne: utr. dźw.
znaczenia:

czasownik przechodni dokonany (ndk. przetaczać)

(1.1) zob. przetaczać

czasownik zwrotny dokonany przetoczyć się (ndk. przetaczać się)

(2.1) zob. przetaczać się
odmiana:
(1.1) koniugacja VIb

(2.1) koniugacja VIb

wyrazy pokrewne:
czas. przetaczać ndk.
rzecz. przetoczenie dk.przetaczanie ndk.

…..

A teraz słowo opisujące znaczenie kogoś lub czegoś, co jest / znajduje się po ‚drugiej stronie’..

…..

Przeciw / PR”e+C+iW

https://pl.wiktionary.org/wiki/przeciw

przeciw (język polski)

wymowa:
IPA[ˈpʃɛʨ̑if]AS[pšećif], zjawiska fonetyczne: zmięk.• utr. dźw.• wygł. wymowa ?/i
znaczenia:

przyimek

(1.1) … używany do określenia celu czynności lub stanów związanych z walką lub grą z wyrażeniem stojącym za przyimkiem
(1.2) … używany do określenia celu działania czegoś
(1.3) … używany do wyrażenia poglądów lub stanowisk odmiennych wobec wyrażenia za przyimkiem
odmiana:
(1) nieodm.
przykłady:
(1.1) Walczyli przeciw najeźdźcom.
(1.1) Tenisista grał przeciw wielu znanym zawodnikom.
(1.2) Lekarz zalecił zastrzyk przeciw tężcowi.
(1.3) Jestem przeciw uznaniu pana wniosku.
składnia:
(1) przeciw + C.
kolokacje:
(1.1) grać / walczyć / występować / protestować / strajkować / procesować się / demonstrować / podżegać / … przeciw komuś/czemuś
(1.3) być przeciw wojnie / rządowi / czyimś poglądom / …; nie mam nic przeciw(ko) temu
synonimy:
(1) = przeciwko
(1.1) z
(1.2) nawobec
antonimy:
(1.3) za
wyrazy pokrewne:
przyim. naprzeciw
przym. przeciwny
rzecz. przeciwieństwoprzeciwnikprzeciwniczkaprzeciwnośćsprzeciw
przysł. naprzeciw
związki frazeologiczne:
postawić dolary przeciw orzechom
etymologia:
prasł. *protivъ
tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/przeciw

przeciw

Polish

Etymology

From Proto-Slavic *pretivъ*protivъ*protivo*protivǫ*proti, from Proto-Indo-European *preti*proti.

Pronunciation
  • IPA(key)/ˈpʂɛ.t͡ɕif/
Preposition

przeciw (+ dative)

  1. against (in competition with something, as a protection from something)
    Synonym: przeciwko
Further reading
  • przeciw in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • przeciw in Polish dictionaries at PWN

…..

Przeciwko / PR”e+C+iW+Ko

https://pl.wiktionary.org/wiki/przeciwko

przeciwko (język polski)

wymowa:
IPA[pʃɛˈʨ̑ifkɔ]AS[pšećifko], zjawiska fonetyczne: zmięk.• utr. dźw. wymowa ?/i
znaczenia:

przyimek

(1.1) zob. przeciw
odmiana:
(1.1) nieodm.
przykłady:
(1.1) Trafiłam do Związku Radzieckiego akurat w okresie walk wewnątrzpartyjnychMłodzież szalenie się w nie angażowaławystępując przeciwko Stalinowi.[1]
tłumaczenia:
zobacz listę tłumaczeń w haśle: przeciw
źródła:
  1.  Torańska Teresa, Oni, 1985

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/przeciwko

przeciwko

Polish

Pronunciation
  • IPA(key)/pʂɛˈt͡ɕif.kɔ/
Preposition

przeciwko (+ dative)

  1. against
    Synonym: przeciw
Further reading
  • przeciwko in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Slavic/pretiv%D1%8A&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Slavic/pretivъ.

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Indo-European/preti&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Indo-European/preti.

…..

W kolejnym wpisie to samo, tyle że z przedrostkiem Przy+ / PR”y+.

Jedna uwaga do wpisu “229 Przejść, Przejazd, Przejeżdżać, Przejechać, Przenieść, Przebiec, Przebiegać, Przelecieć, Przeciągać, Przeciążać, Przetaczać, Przeciw i inne dowody na pierwotność i oboczność Pra-Słowiańskich rdzenie i słów

  1. Pingback: 230 Przy, Przydać, Przyprawić, Przyprowadzić, Przywieźć, Przywozić, Przywodzić, Przywidywać, Przybrnąć, Przypływać i inne dowody na pierwotność Pra-Słowiańskich rdzenie i słów | SKRBH

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.