232 Praga, Praha, Prha, Pyrgać, Pierzga, Pierzchać, Prychać, Próżny, Prażyć, *Frekaz, Pragnąć, Przeżyć, Przeżuć, Przerzucać, Przerzut i inne dowody na pierwotną oboczność Pra-Słowiańskich rdzeni i słów

ziarna kawy prażą się (2.1)

…..

Jak może już wiecie, jakoś nie bardzo interesuje mnie wywodzenie źródłosłów nazw różnych ludów, krain, czy miast. Tym razem muszę jednak zrobić wyjątek. Tak mi nakazuje wyższa konieczność.

We wpisie 228 napisałem, że niebawem zajmę się czeskim słowem prha itp. Słowo się napisało, więc oto jestem. Spragniony wiedzy pragnę najpierw przypomnieć skąd to słowo się wzięło. Potem brodząc w podobnych słowach i ich znaczeniach, przedrę się do przodu przez próg i przejdę przez bród na przeciwległy brzeg. Tyle, że to już w następnych odcinkach… Teraz jednak radzę przyjrzeć się prastarym Pra-Słowiańskim obocznościom, jak np:

Prychać / PRy+(c)Ha+C’, Pierzchać / PieR”+(c)Ha+C’, Próżnia / PRo’Z”+Nia, Próżny / PRo’Z”+Ny, Prażyć / PRa+Z”/R”y+C’, Pragnąć / PRa+GNa”+C’, Pragnienie / PRa+GNie+Nie, Przeżyć / PR”e+Z”yC’, Przeżuć / PR”+R”/Z”o’C’, Przerzucać / PR”e+R”o’C+aC’, Przerzucić / PR”e+R”o’C+iC’, Przerzut / PR”e+R”o’T, itp.

Oto wywodzenia Pra-Słowiańskich źródłosłów dla słów jak PoRT, FoRD, czy PRoM, FeRRy, itp., ciąg dalszy, co zapowiedziałem we wpisach:

https://skrbh.wordpress.com/2020/02/06/227-przed-przod-przodek-przez-frons-front-czyli-smierc-tzw-proto-germanic-i-wszystkiego-co-ma-zwiazek-z-tym-nigdy-nie-istniejacym-czyms/

https://skrbh.wordpress.com/2020/02/04/226-prom-pram-ferry-fear-fare-fahren-far-ferd-forth-forward-fore-czyli-smierc-tzw-proto-germanic-i-wszystkiego-co-ma-zwiazek-z-tym-nigdy-nie-istniejacym-czyms/

Inne tytuły tego wpisu:

232 Peys, Piasta, Pieścić, Pizda, Pięść, Pięć, Piędź, Pięta, Pętać i inne dowody na pierwotną oboczność Pra-Słowiańskich rdzeni 27

232 Wtórnie ubezdźwięcznione liczebniki indogermańskie i ich wysokoenergetyczne PieRwotne PRa-Słowiańskie rdzenie, PieR+WS”y, PRW, PR 39

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/prze#Polish

prze

Czech

Pronunciation
Noun

prze f

  1. dative/locative singular of prha

Polish

Pronunciation
Verb

prze

  1. third-person singular present of przeć

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/prha#Czech

prha

Czech

Etymology

From Proto-Slavic *pьrga.

Pronunciation
Noun

prha f

  1. arnica
Declension
Further reading

UWAGA!

Widać co było pierwsze, patrz pierwotny dźwięk zapisywany znakiem G, czy ten wtórnie zniekształcony przez ubezdźwięcznienie, jak to czeskie, itp., H, patrz: „From Proto-Slavic *pьrga.„?


…..

Pyrgać / PyR+G+aC’

https://sjp.pwn.pl/doroszewski/pyrgac;5488260.html

pyrgać

…..

https://sjp.pl/pyrga%C4%87

pyrgać

gwarowo:
1. rzucać, ciskać;
2. pędzić; uciekać; skakać;
3. szturchać

…..

Pyrgnąć / PyR+G+N+a”C’

https://sjp.pl/pyrgn%C4%85%C4%87

pyrgć

gwarowo:
1. rzucić, cisnąć;
2. uciec, dać susa; prysnąć

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/p%D1%8Crga

Reconstruction:Proto-Slavic/pьrga

Proto-Slavic

Etymology

From *pьržiti (to fry, to roast).

Noun

*pьrga f

  1. roasted victuals ground and pulped together
Inflection
Descendants
References
  • Snoj, Marko (2016), “pŕga”, in Slovenski etimološki slovar, Ljubljana: Inštitut za slovenski jezik Frana Ramovša ZRC SAZU, →ISBN
  • Vasmer (Fasmer), Max (Maks) (1964–1973), “перга́”, in Etimologičeskij slovarʹ russkovo jazyka [Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), translated from German and supplemented by Trubačóv Oleg, Moscow: Progress

…..

Pierzga / PieR”/Z”+Ga

https://pl.wiktionary.org/wiki/pierzga

pierzga (język polski)

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pszcz. sfermentowany i zakonserwowany w komórkach plastra pyłekzob. też pierzga w Wikipedii
odmiana:
(1.1) blm

tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/pierzga#Polish

pierzga

Polish

Polish Wikipedia has an article on: pierzga

Etymology

From Proto-Slavic *pьrga.

Pronunciation
Noun

pierzga f

  1. beebreadbee pollen
Declension
Further reading

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Slavic/p%D1%8Cr%C5%BEiti&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Slavic/pьržiti.

…..

Pierzchać / PieR”+(c)Ha+C’

https://pl.wiktionary.org/wiki/pierzcha%C4%87

pierzchać (język polski)

znaczenia:

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) książk. uciekać w popłochu[1]pośpiesznie
(1.2) przen. znikaćrozwiewać się[1]
odmiana:
(1.1–2) koniugacja I

przykłady:
(1.1) Nieprzyjaciel pierzcha w kierunku wschodnimpozostawiając wielu jeńców[2].
synonimy:
(1.1) umykać
(1.2) niknąć
wyrazy pokrewne:
rzecz. pierzchanie npierzchnięcie n
czas. pierzchnąć dk.
źródła:
  1. ↑ Skocz do:1,0 1,1 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło pierzchać w: Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  2.  Jerzy Przybylski, Marynarze w walce o niepodległość Polski (1918–1920), 1999, Narodowy Korpus Języka Polskiego.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/pierzcha%C4%87

pierzchać

Polish

Pronunciation
  • IPA(key)/ˈpjɛʐ.xat͡ɕ/
Verb

pierzchać impf (perfective pierzchnąć)

  1. (intransitive) to scurry awayscamper
Conjugation
Related terms
Further reading

…..

Prychać / PRy+(c)Ha+C’

https://pl.wiktionary.org/wiki/prycha%C4%87

prychać (język polski)

wymowa:
IPA[ˈprɨxaʨ̑]AS[pryχać] wymowa ?/i
znaczenia:

czasownik

(1.1) gwałtownie wydmuchiwać powietrze (wargami lub nozdrzami), wydając specyficzny odgłos
(1.2) mówić opryskliwie
odmiana:
(1.1–2) koniugacja I

przykłady:
(1.2) – Tyleile potrzeba – prychagdy słyszy niemądre (jego zdaniempytania[1].
synonimy:
(1.1) parskać
(1.2) burczećodburkiwać
wyrazy pokrewne:
rzecz. prychanie n
źródła:

…..

Teraz słowo, które jest oboczne wobec słowa, które będzie jednym z dwóch głównych tematów następnego wpisu…

…..

Próżnia / PRo’Z”+Nia

https://pl.wiktionary.org/wiki/pr%C3%B3%C5%BCnia

pżnia (język polski)

wymowa:
IPA[ˈpruʒʲɲa]AS[pružʹńa], zjawiska fonetyczne: zmięk.• -ni…
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. przestrzeńw której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne); zob. też próżnia w Wikipedii
(1.2) techn. stan bardzo niskiego ciśnienia
(1.3) pusta przestrzeń[1]
(1.4) przen. stan braku lub niedoboru czegoś w jakiejś sferze życia i działalności człowieka[1]
odmiana:
(1.1–4)

przykłady:
(1.1) Astronauci wychodzą w próżnię w celu przeprowadzenia napraw lub zamontowania aparatury zbyt delikatnejaby zadanie to mogły wykonać roboty.[2]
(1.3) Poruszał się po ringu statycznieczęsto odbierał ciosya jego własne uderzenia zwykle trafiały w próżnię.[3]
(1.4) Coraz więcej pacjentów uskarża się na poczucie bezsensu i życiowej próżni.[4]
kolokacje:
(1.1) próżnia absolutna • próżnia doskonała
(1.4) egzystencjalna / życiowa próżnia • polityczna / prawna próżnia • swoista próżnia • nie znosić próżni • działać w próżni • wypełnić próżnię
synonimy:
(1) vacuum
(1.3) pustka
(1.4) jałowiznajałowośćpustka
wyrazy pokrewne:
rzecz. próżność żpróżniak mpróżniaczka żpróżniactwo npróżnowanie nopróżnianie nopróżnienie nwypróżnianie nwypróżnienie npróżnica ż
czas. opróżniać ndk.opróżnić dk.wypróżniać ndk.wypróżnić dk.próżnować ndk.
przym. próżniowypróżnypróżniackipróżniaczy
przysł. próżniowo
związki frazeologiczne:
zawisnąć w próżni • mówić w próżnię / pisać w próżnię • padać w próżnię / trafiać w próżnię
tłumaczenia:
źródła:
  1. ↑ Skocz do:1,0 1,1 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło próżnia w: Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/pr%C3%B3%C5%BCnia

pżnia

Polish

Polish Wikipedia has an article on: próżnia

Etymology

From pżny +‎ -nia.

Pronunciation
Noun

próżnia f

  1. vacuum (region of space that contains no matter)
Declension
Further reading
  • próżnia in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • próżnia in Polish dictionaries at PWN

…..

Próżny / PRo’Z”+Ny

https://pl.wiktionary.org/wiki/pr%C3%B3%C5%BCny

pżny (język polski)

wymowa:
IPA[ˈpruʒnɨ]AS[pružny] wymowa ?/i
znaczenia:

przymiotnik

(1.1) mający o sobie przesadnie dobre zdanielubiący żeby go podziwiać i schlebiać mu[1]
(1.2) niczym niewypełniony[1]
(1.3) o wysiłku, staraniach: nie mający szans powodzeniadaremny
odmiana:
(1.1–3)

przykłady:
(1.2) Pesymista widzi szklankę do połowy próżnąoptymista do połowy pełną.
synonimy:
(1.2) niewypełnionypusty
(1.3) daremnybezcelowybezowocnybezpłodnybezproduktywnybezskutecznyksiążk. czczydaremnyjałowynieefektywnynieskutecznyksiążk. płonnysyzyfowy[2]
antonimy:
(1.2) pełnywypełniony
wyrazy pokrewne:
rzecz. próżnowanie npróżność żpróżnia ż
przym. próżniowy
przysł. próżno
związki frazeologiczne:
przelewać z pustego w próżne • bęben dlatego tak głośny, bo próżny • ręce pełne, serce próżne
etymologia:
prasł. *porzdьnъ → ‚pusty wewnątrz, niezapełniony, nienapełniony’[3]
Zobacz też: białor. парожніros. порожнийukr. порожній.
tłumaczenia:
źródła:
  1. ↑ Skocz do:1,0 1,1 SJP.pl.
  2.  synonimy.ux.pl.
  3.  publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło próżny w: Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/pr%C3%B3%C5%BCny#Polish

pżny

Polish

Etymology

From Proto-Slavic *porzdьnъ.

Pronunciation
Adjective

próżny (comparative bardziej próżny or próżniejszysuperlative najbardziej próżny or najpróżniejszyadverb próżno)

  1. vainvainglorious
  2. emptyvoid
    Synonym: pusty
  3. fruitlessfutileunavailing
    Synonyms: czczydaremny
Declension
Derived terms
Further reading
  • próżny in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • próżny in Polish dictionaries at PWN

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/porzd%D1%8Cn%D1%8A

Reconstruction:Proto-Slavic/porzdьnъ

Proto-Slavic

Etymology

Unclear. (This etymology is missing or incomplete. )

Adjective

*porzdьnъ

  1. empty
Inflection

This adjective needs an inflection-table template.

Derived terms
Descendants
References

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/pr%C3%A1zdn%C3%BD#Czech

pzdný

Czech

Etymology

From Proto-Slavic *porzdьnъ.

Pronunciation
Adjective

prázdný

  1. empty
Declension
Antonyms
Derived terms
Further reading

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/pr%C3%A1zdn%C3%BD

pzdný (język czeski)

znaczenia:

przymiotnik

(1.1) pusty
wyrazy pokrewne:
rzecz. prázdnota ż

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/pr%C3%A1zdnota#cs

pzdnota (język czeski)

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pustka
wyrazy pokrewne:
przym. prázdný

pzdnota (język słowacki)

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pustka
wyrazy pokrewne:
przym. prázdny

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/pr%C3%A1zdnota

pzdnota

Czech

Etymology

From pzdný +‎ -ota.

Pronunciation
Noun

prázdnota f

  1. emptiness
Related terms
Further reading

…..

A teraz źródłosłów dla słowa Próżnia / PRo’Z”+Nia

…..

Prażyć / PRa+R”/Z”y+C’

https://pl.wiktionary.org/wiki/pra%C5%BCy%C4%87

prażyć (język polski)

ziarna kawy prażą się (2.1)

wymowa:
IPA[ˈpraʒɨʨ̑]AS[pražyć]
znaczenia:

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) kulin. poddawać żywność działaniu wysokiej temperatury bez użycia tłuszczu
(1.2) wojsk. ostrzeliwać ogniem ciągłymstrzelać seriami
(1.3) smagaćchłostaćbić

czasownik zwrotny niedokonany prażyć się

(2.1) kulin. być poddawanym działaniu wysokiej temperatury bez użycia tłuszczu
(2.2) książk. wystawiać się na działanie silnego gorąca
odmiana:
(1.1–3) koniugacja VIb

(2.1–2) koniugacja VIb

synonimy:
(1.1) piecprzypiekać
wyrazy pokrewne:
rzecz. prażucha żprażynka żprażonka żprażenie nprażonki nmos
czas. uprażyć dk.
tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/pra%C5%BCy%C4%87

prażyć

Polish

Etymology

From Proto-Slavic *pražiti, from Proto-Indo-European *progéyeti, from *preg.

Pronunciation
  • IPA(key)/ˈpra.ʐɨt͡ɕ/
Verb

prażyć impf (perfective uprażyć)

  1. (transitive) to roast, to calcine, to parch, to scorch
  2. (transitiveintransitive) to swelter
Conjugation
Derived terms
Synonyms
Further reading
  • prażyć in Polish dictionaries at PWN

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Indo-European/prog%C3%A9yeti&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Indo-European/progéyeti.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Indo-European/preg-

Reconstruction:Proto-Indo-European/preg

Proto-Indo-European

Root

*preg-[1]

  1. to yearn, to covet
Derived terms
References
  1. Kroonen, Guus (2013) Etymological Dictionary of Proto-Germanic (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 11), Leiden, Boston: Brill, →ISBN

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Germanic/frekaz

Reconstruction:Proto-Germanic/frekaz

Proto-Germanic

Etymology

From Proto-Indo-European *preg.

Pronunciation
Adjective

*frekaz

  1. greedy
Inflection
Related terms
Descendants

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Slavic/pragn%C7%ABti&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Slavic/pragti.

…..

Pragnąć / PRa+GNa”+C’

https://pl.wiktionary.org/wiki/pragn%C4%85%C4%87

pragć (język polski)

wymowa:
IPA[ˈpraɡnɔ̃ɲʨ̑]AS[pragnõńć], zjawiska fonetyczne: nazal.• asynch. ą  wymowa ?/i
znaczenia:

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zapragnąć)

(1.1) ofic. chcieć czegośmieć pragnienieżyczyć sobie
(1.2) książk. pożądać seksualnie[1]
(1.3) przest. być spragnionymchcieć pić[2]
odmiana:
(1.1–3) koniugacja Va

przykłady:
(1.1) Po prostu pragnę przedstawić  sprawę panu i panu zostawić głos rozstrzygający.[3]
(1.2) Pragnę cię, Boh, i ty mnie pragnieszkocham cię do szaleństwa, Boh.[4]
(1.3) Jeżeli nieprzyjaciel twój cierpi głód – nakarm goJeżeli pragnie – napój go![5]
(1.3) Mówciekomu czego brakniekto z was pragniekto z was łaknie?[6]
składnia:
(1.1–2) pragnąć + D.[7]
synonimy:
(1.1) pożądaćżądaćchciećłaknąć
(1.2) pożądać
(1.3) być spragnionymchcieć pić
wyrazy pokrewne:
rzecz. pragnienie n
czas. zapragnąć dk.
przym. spragnionyupragniony
związki frazeologiczne:
pragnąć jak kania dżdżu • kołacza pragnij, lecz chleba nie porzucaj • im kto ma więcej, tym więcej pragnie
uwagi:
(1.2) używane w mowie egzaltowanej lub w książkach
(1.3) używane współcześnie jedynie w języku poetyckim, w Biblii
tłumaczenia:
źródła:
  1.  publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło pragnąć w: Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  2.  publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło pragnąć w: Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  3.  Tadeusz Dołęga-Mostowicz: Profesor Wilczur
  4.  Tadeusz Dołęga-Mostowicz: Prokurator Alicja Horn
  5.  Biblia TysiącleciaRz 12:19-20
  6.  Adam Mickiewicz: Dziady, część II
  7.  Andrzej Markowski, Jak dobrze mówić i pisać po polsku, Warszawa 2000.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/pragn%C4%85%C4%87#Polish

pragć

Polish

Etymology

From Proto-Slavic *pragti. Ultimately from Proto-Indo-European *preg.

Pronunciation
  • IPA(key)/ˈpraɡ.nɔɲt͡ɕ/
Verb

pragnąć impf (perfective zapragnąć)

  1. (intransitive) to desire, to long for
  2. (archaic) to thirst
Conjugation
Synonyms
Related terms
Further reading
  • pragnąć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • pragnąć in Polish dictionaries at PWN

…..

Pragnienie / PRa+GNie+Nie

https://pl.wiktionary.org/wiki/pragnienie#pl

pragnienie (język polski)

wymowa:
IPA[praˈɟɲɛ̇̃ɲɛ]AS[praǵńė̃ńe], zjawiska fonetyczne: zmięk.• podw. art.• nazal.• -ni… wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fizj. jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmuzob. też pragnienie w Wikipedii
(1.2) chęć realizacjizrobienia czegośdążenie do czegośżyczenieambicja
odmiana:
(1.1–2)

kolokacje:
(1.1) ugasić pragnienie
(1.1–2) mieć / zaspokoić pragnienie
(1.2) spełnić / wzbudzać pragnienie
synonimy:
(1.1) reg. śl. żyżyń
(1.2) głódochotapokusapożądanieżądza
antonimy:
(1.1) łaknienie
hiperonimy:
(1.2) chęć
hiponimy:
(1.2) ambicjamarzenieoczekiwaniepotrzebatęsknotażyczenie
wyrazy pokrewne:
czas. pragnąć ndk.zapragnąć dk.
przym. spragniony
związki frazeologiczne:
ugasić pragnienie
uwagi:
(1.1) Zwykle w lp[1]
tłumaczenia:
źródła:
  1.  publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło pragnienie w: Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/pragnienie

pragnienie

Polish

Pronunciation
  • IPA(key)/praɡˈɲɛ.ɲɛ/
Noun

pragnienie n

  1. thirst
  2. longing
Declension
Further reading
  • pragnienie in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • pragnienie in Polish dictionaries at PWN

…..

A teraz w nawiązaniu jedynie do Prażenia / PRa+R”/Z”+eNia

…..

https://pl.wikipedia.org/wiki/Praga

(…) Pierwszymi mieszkańcami terenów nad Wełtawą były osiedlające się tu od ok. 500 roku p.n.e. plemiona celtyckie. Zostały one stopniowo wyparte pomiędzy IX a VI wiekiem p.n.e. przez napływający germański lud Markomanów. Pierwsze plemiona słowiańskie przybyły na te tereny ok. 500 roku. Walki o dominację doprowadziły ok. 800 roku do władzy dynastię Przemyślidów, którzy założyli tu miasto. Wznieśli oni dwie warowne osady: Zamek Praski i Wyszehrad. Od 973 roku Praga była siedzibą pierwszego biskupstwa na tych terenach, podległego metropolii mogunckiej. (…)

…..

https://en.wikipedia.org/wiki/Prague

(…) The Czech name Praha is derived from an old Slavic word, ph, which means „ford” or „rapid„, referring to the city’s origin at a crossing point of the Vltava river.[55] The same etymology is associated with the Praga district of Warsaw.[56]

Another view to the origin of name is also related to the Czech word ph (in the mean of a threshold) and a legendary etymology connects the name of the city with princess Libuše, prophetess and a wife of mythical founder of the Přemyslid dynasty. She is said to have ordered the city „to be built where a man hews a threshold of his house”. The Czech ph might thus be understood to refer to rapids or fords in the river, the edge of which could have acted as a means of fording the river – thus providing a „threshold” to the castle.

Another derivation of the name Praha is suggested from na prazě, the original term for the shale hillside rock upon which the original castle was built. At that time, the castle was surrounded by forests, covering the nine hills of the future city – the Old Town on the opposite side of the river, as well as the Lesser Town beneath the existing castle, appeared only later. (…)

…..

https://www.etymonline.com/word/Prague

Prague capital of the Czech Republic, Czech Praha, perhaps from an ancient Slavic word related to Czech pražiti, a term for woodland cleared by burning. Popular etymology is from Czech prah „threshold.” Related: Praguean; Praguian.

…..

https://places.behindthename.com/name/prague/

From Czech Praha, possibly from the Slavic root ph meaning ford. This is the name of the capital city of the Czech Republic.

…..

https://www.liquisearch.com/prague/etymology_and_other_names

Prague – Etymology and Other Names

Etymology and Other Names

The name Prague is derived from an old Slavic root, praga, which means „ford„, referring to the city’s origin at a crossing point of the Vltava river.

The native name of the cityPraha, however, is also related to the modern Czech word ph (threshold) and a legendary etymology connects the name of the city with princess Libuše, prophetess and a wife of mythical founder of the Přemyslid dynasty. She is said to have ordered the city „to be built where a man hews a threshold of his house”. The Czech ph might thus be understood to refer to rapids or a cataract in the river, the edge of which could have acted as a means of fording the river – thus providing a „threshold” to the castle. However, no geological ridge in the river has ever been located directly beneath the castle. The same etymology is associated with the Praga district of Warsaw.

Another derivation of the name Praha is suggested from na prazě, the original term for the shale hillside rock upon which the original castle was built. At that time, the castle was surrounded by forests, covering the nine hills of the future city – the Old Town on the opposite side of the river, as well as the Lesser Town beneath the existing castle, appeared only later.

Nicknames for Prague have included: Praga mater urbium/Praha matka měst („Prague – Mother of Cities”) in Latin/Czech, Stověžatá Praha  („City of a Hundred Spires”) based on count by 19 century mathematician Bernard Bolzano. Today’s count is estimated at 500.

Other nicknames: Zlaté město/Goldene Stadt („Golden City”) in Czech/German.

Read more about this topic:  Prague

…..

O Przez / PR”eZ, Przejściu / PR”e+J+S’Cio’, Parciu / PaR+Cio’, Przeciw / PR”e+C+iW, Naprzeciwko / Na+PR”e+C+iW+Ko itp., pisałem już np tu:

https://skrbh.wordpress.com/2020/02/06/227-przed-przod-przodek-przez-frons-front-czyli-smierc-tzw-proto-germanic-i-wszystkiego-co-ma-zwiazek-z-tym-nigdy-nie-istniejacym-czyms/

https://skrbh.wordpress.com/2020/02/16/229-przejsc-przejazd-przejezdzac-przejechac-przeniesc-przebiec-przebiegac-przeleciec-przeciagac-przeciazac-przetaczac-przeciw-i-inne-dowody-na-pierwotnosc-i-obocznosc-pra-slowianskich-rdzen/

… ale i tak napiszę o tym znów niebawem. Tymczasem więcej innych przykładów pierwotnej Pra-Słowiańskiej oboczności…

…..

Przeżyć / PR”e+Z”yC’

https://pl.wiktionary.org/wiki/prze%C5%BCy%C4%87

przeżyć (język polski)

wymowa:
wymowa ?/iIPA[ˈpʃɛʒɨʨ̑]AS[pšežyć], zjawiska fonetyczne: utr. dźw.
znaczenia:

czasownik dokonany (ndk. przeżywać)

(1.1) pozostać przy życiu
(1.2) doświadczyć czegoś
odmiana:
(1.1–2) koniugacja Xa

przykłady:
(1.1) – A skąd ty wieszże przeżyjesz jeszcze trzy dnijeśli nam nie wskażesz Wolfa?[1]
kolokacje:
(1.1) przeżyć katastrofę / wojnę / wypadek / zawał serca
(1.2) przeżyć miłe chwile / wielką miłość
synonimy:
(1.1) przetrwaćreg. śl. obstoć
(1.2) doświadczyćzaznać
hiponimy:
(1.1) nie zginąćnie umrzećnie zostać zgładzonym / zamordowanymujść z życiem
wyrazy pokrewne:
rzecz. przeżywanie nprzeżycie nprzeżytek mżycie n
czas. przeżywać ndk.żyć
przym. przeżytyżywyżyciowy
etymologia:
pol. prze- + ż < prasł. *pžiti < prasł. *prě- + *žiti prasł. *per- + *žiti[2]
tłumaczenia:
źródła:
  1.  Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan), Stawka większa niż życie, 2000, Narodowy Korpus Języka Polskiego.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/prze%C5%BCy%C4%87

przeżyć

Polish

Pronunciation
  • IPA(key)/ˈpʂɛ.ʐɨt͡ɕ/
Verb

przeżyć pf (imperfective przeżywać)

  1. (transitive) to experience
  2. (transitive) to outlive, to survive (live longer than)
  3. (intransitive) to survive
Conjugation
Related terms
Further reading

…..

Przeżuć / PR”+R”/Z”o’C’

https://en.wiktionary.org/wiki/prze%C5%BCu%C4%87

przeżuć

Polish

Etymology

From prze- +‎ ż.

Pronunciation
Verb

przeżuć pf (imperfective żuć or przeżuwać)

  1. to chew (to crush with teeth before swallowing); to masticate
Conjugation
Further reading

…..

Przerzucać / PR”e+R”o’C+aC’

https://pl.wiktionary.org/wiki/przerzuca%C4%87#pl

przerzucać (język polski)

most przerzucony (1.3) przez dolinę

wymowa:
IPA[pʃɛˈʒuʦ̑aʨ̑]AS[pšežucać], zjawiska fonetyczne: utr. dźw. wymowa ?/i
znaczenia:

czasownik

(1.1) rzucać z jakiegoś miejsca na inne
(1.2) rzucać nad kimś lub nad czymś
(1.3) budując mostkładkę przekraczać dolinę lub rzekę
(1.4) kłaść coś takaby zwisało z czegoś
(1.5) przeprawiać nielegalnie towary lub ludzi przez granicę
(1.6) przeglądać coś pobieżnie
odmiana:
(1) koniugacja I

przykłady:
(1.2) Tenisista zdobył punkt przerzucając piłkę nad przeciwnikiem.
wyrazy pokrewne:
rzecz. przerzucanie nprzerzutka żprzerzut mrz

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/przerzuca%C4%87

przerzucać

Polish

Etymology

From prze- +‎ rzucać.

Pronunciation
  • IPA(key)/pʂɛˈʐu.t͡sat͡ɕ/
Verb

przerzucać impf (perfective przerzucić)

  1. (transitive) to flip
  2. (transitive) to flick through (to browse rapidly)
  3. (reflexive) to convert, to switch
Conjugation
Further reading
  • przerzucać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • przerzucać in Polish dictionaries at PWN

…..

Przerzucić / PR”e+R”o’C+iC’

https://pl.wiktionary.org/wiki/przerzuci%C4%87#pl

przerzucić (język polski)

wymowa:
IPA[pʃɛˈʒuʨ̑iʨ̑]AS[pšežućić], zjawiska fonetyczne: zmięk.• utr. dźw. wymowa ?/i
znaczenia:

czasownik przechodni

(1.1) aspekt dokonany od: przerzucać
odmiana:
(1.1) zob. przerzucać
wyrazy pokrewne:
rzecz. przerzutka żprzerzut mrz
etymologia:
pol. prze- + rzucić[1]
tłumaczenia:
(1.1) dla języków nierozróżniających aspektów zobacz listę tłumaczeń w haśle: przerzucać
źródła:
  1.  Renata Grzegorczykowa, Zarys słowotwórstwa polskiego. Słowotwórstwo opisowe, wyd. III poprawione, Warszawa 1979, s. 18.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/przerzuci%C4%87

przerzucić

Polish

Etymology

From prze- +‎ rzucić.

Pronunciation
  • IPA(key)/pʂɛˈʐu.t͡ɕit͡ɕ/
Verb

przerzucić pf (imperfective przerzucać)

  1. (transitive) to flip
  2. (transitive) to flick through (to browse rapidly)
  3. (reflexive) to convert, to switch
Conjugation
Further reading
  • przerzucić in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • przerzucić in Polish dictionaries at PWN

…..

Przerzut / PR”e+R”o’T

https://pl.wiktionary.org/wiki/przerzut

przerzut (język polski)

przerzuty (1.3)

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. przewiezienie czegoś w inne miejsce
(1.2) pot. kontrabanda
(1.3) med. rozsiew nowotworumetastazazob. też Przerzut nowotworowy w Wikipedii
(1.4) sport. podanie piłki na inną stronę boiska
(1.5) sport. przeniesienie rywala w sportach siłowych
(1.6) sport. szybki obrót ciała w gimnastyce i skokach do wody
odmiana:
(1.1–6)

przykłady:
(1.3) Lekarze robili co mogliale już pojawiły się przerzuty.
synonimy:
(1.3) metastaza
wyrazy pokrewne:
czas. przerzucać ndk.przerzucić dk.
przym. przerzutnyprzerzutowy
przysł. przerzutowo
rzecz. przerzucanie nprzerzucenie nprzerzutność ż
etymologia:
pol. przerzucać
tłumaczenia:

…..

Widać oboczność Przerzucić / PR”e+R”o’C+iC’ i Przerzut / PR”e+R”o’T? Dalsze źródłosłowy w następnych wpisach.

 

5 uwag do wpisu “232 Praga, Praha, Prha, Pyrgać, Pierzga, Pierzchać, Prychać, Próżny, Prażyć, *Frekaz, Pragnąć, Przeżyć, Przeżuć, Przerzucać, Przerzut i inne dowody na pierwotną oboczność Pra-Słowiańskich rdzeni i słów

  1. Pingback: 233 Prah, Pražec, Próg, Podproże, Nadproże, Fret i inne dowody na pierwotną oboczność Pra-Słowiańskich rdzeni i słów | SKRBH

  2. Pingback: 235 Brodawka, Broda, Bródka, Podbródek, Brodacić, Brodacz, Brodaty i inne dowody na pierwotną oboczność Pra-Słowiańskich rdzeni i słów | SKRBH

  3. Pingback: 236 *bʰerǵʰ-, Brahman, Brahma, Flamen, Fortis, Force, Berg, Burg, Borough, Bury i inne dowody na pierwotną oboczność Pra-Słowiańskich rdzeni i słów | SKRBH

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.