264 Cięcie, Cięty, Ciętość, Cieśla, Ciąć, *tęti , Tít, Stít, Tnout, Tinti, Tinte, Odcinek, Odciąć, Odcięcie, Odcinać, Ściąć, Ścinać, Ścięcie, Cięciwa, цеціва, Tętent, Tętno, Tętnica – dowody na wtórność ubezdźwięcznień

ccie (1.1) deski

…..

A teraz obocznie Tnij Cciwo!

Oto w końcu ciąg dalszy wpisu 262 i wcześniejszych, szczególnie tych poświęconych słowom, jak Strumień / Z/S+TRo’+MieN’, Struna / Z/S+TRo’+Na, Strzała / Z/S+TR”a+L”a, itp., ale nie tylko ich, patrz poniżej.

A oto o co na podstawie zebranych w niem danych Mię rozchodzi się… 🙂

Twierdzę, że:

  • ofitzjalne jęsykosnaftzfo nie rozróżnia znaczeń Ciąć / Cia”C’ i Ciąg / Cia”G, a na ich podstawie dowolnie wywodzi źródłosłowy innych słów,
  • poniższe postacie bałtyckie i ich znaczenia, logicznie w żaden sposób nie mogły być pierwotne wobec postacie Pra-Słowiańskich / Proto-Slavic, patrz: Proto-Balto-Slavic *titei,
  • brak jest „atestowanej” postaci słowa Ciąć / Cia”C’ w SCS / OSC,
  • a nawet jeśli ona istniała, nie może ona być dowodem na rzekomą pierwotność postaci bezdźwięcznych i wtórność palatalizacji słowiańskich, patrz zachowane w j. polskim oboczne postacie jak np. Tnij / TNiJ, Tnę / TNe”, Tnie / TNie, Tną / TNa”, itp. (Przypominam wpisy 250246, itp.),
  • brak jest obecnie używanych postaci wschodnio i południowo-słowiańskich słowa Ciąć / Cia”C’,
  • postacie tego słowa w j. polskim są oboczne, czyli zarówno dźwięczne, jak i bezdźwięczne,
  • wymowa w j. czeskim zachowała dźwięki wysokoenergetyczne, mino tego, że zapis ich nie zachował, patrz: tít [ˈciːt]stít [ˈsciːt], tnout [ˈtnou̯t],
  • ofitzjalne odtfoszenie postaci Pra-Słowiańskich z użyciem samogłoski nosowej ę/e”, dowodzi pierwotności postaci zachodnio-słowiańskich / lechickich / polskich,
  • postacie z j. polskiego, jak np. Tną / TNa”, Tnij / TNij, Tnie / TNie, Tnę / TNe”, itp., są identyczne jak postacie tzw. PIE, patrz: Proto-Slavic *tęti  (stem *tьn-), from Proto-Indo-European  *tn̥-e,
  • wymiana samogłosek w rdzeniu, czyli tzw. przegłos, tzw. przegłos lechicki, czyli tzw. apofonia indoeuropejska nie zmienia znaczenia słów Ściąć / Z/S’+Cia”C’, Ścinać / Z/S’+CiNa+C’, Ścięcie / Z/S’+Cie”Cie, Ścięty / Z/S’+Cie”Ty, Zetnij, / Ze+TNij, itp..
  • w j. polskim istnieją inne podobnie brzmiące słowa, które jakoś wtórnie nie udźwięczniły / spalatalizowały się, patrz Tętent / Te”Te+NT, Tętno / Te”T+No, Tętnica / Te”T+Ni+Ca, Tętnić / Te”T+Ni+C’, itp.

W tej części zestawię ze sobą Pra-Słowiańskie słowa odnoszące się do pojęcia Ciąć / Cia”C’. Podobnymi słowami z innych języków, a także słowami związanymi z pojęciem Ciąg, zajmę się w częściach kolejnych.

Przypominam o pierwotności dźwięków nosowych ofitzjalnie odtfaszonych w Proto-Slavic i „atestowanych” w OCS / SCS, a obecnie zachowanych jedynie w j. polskim. Wobec powyższego nie będę dodatkowo zapisywał tu ułomnych postaci, które nie zawierają tych dźwięków!

Pisałem już o podobnych zagadnieniach i niektórych słowach min. w tej serii wpisów, które ostatnio poprawiłem, patrz:

https://skrbh.wordpress.com/2018/12/26/156-zrodloslowy-pra-slowianskiego-slowa-szczodry-scodry-jako-dowody-na-wielokrotne-wtorne-ubezdzwiecznienie-patrz-proto-slavic-scedr%d1%8a-itp-01/

Słowami jak Cny / CNy, Ciemno / CieM+No zajmę się w oddzielnych wpisach.

Już dziś na podstawie porównanych tu danych twierdzę, że zarówno te jak i inne podobne słowa, jak np. Tnij / TNiJ, itp. logicznie zaprzeczają kuper allo-allo twierdzeniom S. Ambroziaka, o rzekomym pierwszeństwie dźwięku tzw. PIE, ofitzjalnie odtfoszonego jako tzw. miękkie k, zapisywanego jako */K’.

…..

Cięcie / Cie”Cie

https://pl.wiktionary.org/wiki/ci%C4%99cie

ccie (język polski)

cięcie (1.1) deski

cyrkonia z widocznymi cięciami (1.3)

cięcie (1.4) na klatce piersiowej

cięcie (1.6)

wymowa:
IPA[ˈʨ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɛ]ASė̃ńće], zjawiska fonetyczne: zmięk.• podw. art.• nazal.• asynch. ę  ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzecz. odczas. od: ciąć
(1.2) cios zadany ostrymtnącym narzędziem
(1.3) miejsce przecięcianacięcia powierzchni przedmiotu
(1.4) przecięte miejsce na cielerana cięta
(1.5) leśn. wycinka chorychzbędnych drzew
(1.6) ogrod. przycinanie gałęzi roślin uprawnychzwłaszcza owocowychw celu ich wzmocnienia lub pozbycia się gałęzi chorychwybrakowanych
(1.7) zarz. ograniczenie środków przeznaczanychplanowanych na jakieś cele
(1.8) techn. proces dzielenia materiałów na kilka części
odmiana:
(1.1)

(1.2–8)

przykłady:
(1.1) Wielka precyzja cięcia skłania do podejrzeniaże zrobił to specjalista.
kolokacje:
(1.1) cesarskie cięcie
(1.2) cięcie szpady / miecza • otrzymać / odeprzeć cięcie • cięcie dzika
(1.3) cięcie kryształu
(1.6) cięcie na owoc • cięcie odmładzające
(1.7) cięcia budżetowe
(1.8) cięcie termiczne
synonimy:
(1.4) skaleczeniebliznaszrama
(1.5) wyrąb
wyrazy pokrewne:
czas. odcinaćobcinaćciąć ndk.wyciąć dk.przyciąć dk.naciąć dk.uciąć dk.zaciąć dk.dociąć dk.
przym. cięty
rzecz. przycięcie nciętość żobcinacz mrzobcinaczka żnacinanie n
tłumaczenia:(edytuj)

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/ci%C4%99cie

ccie

Polish

Pronunciation
  • IPA(key)/ˈt͡ɕɛɲ.t͡ɕɛ/
Noun

cięcie n

  1. verbal noun of ciąć
  2. cutting
Declension
Further reading
  • cięcie in Polish dictionaries at PWN

…..

Cięty / Cie”Ty

https://pl.wiktionary.org/wiki/ci%C4%99ty#pl

cty (język polski)

znaczenia:

przymiotnik

(1.1) potrafiący atakować
(1.2) pot. okazujący złość
(1.3) pot. oddający się czemuś z pasją
(1.4) o kwiatach o przerwanej łodydzeprzeznaczony do bukietuwazonu
(1.5) med.o ranie zadany ostrym przedmiotem

czasownik, forma fleksyjna

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od ciąć
odmiana:
(1.1)

kolokacje:
(1.1) pies cięty
synonimy:
(1.1) kostycznyostryzjadliwyzłośliwy
(1.2) krytykanckirozgniewanyzły
(1.3) zaciętyzawzięty
wyrazy pokrewne:
rzecz. ciętość żcięcie n
czas. ciąć ndk.
związki frazeologiczne:
cięty jak osa • mieć cięty język
tłumaczenia:(edytuj)

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/ci%C4%99ty

cty

Polish

Pronunciation
Participle

cięty

  1. masculine singular passive adjectival participle of ciąć
Declension
Further reading
  • cięty in Polish dictionaries at PWN

UWAGA!

Widzisz oboczne postacie, jak np. Cięty / Cie”Ty i Cięci / Cie”Ci, itp?


…..

Ciętość / Cie”T+oS’C’

https://sjp.pwn.pl/doroszewski/cietosc;5417811.html

ctość

…..

Zaciętość / Za+Cie”T+oS’C’

https://sjp.pwn.pl/doroszewski/zacietosc;5524074.html

zactość


…..

Cieśla / CieS’+La

https://pl.wiktionary.org/wiki/cie%C5%9Bla

cieśla (język polski)

cieśla (1.1)
wymowa:
IPA[ˈʨ̑ɛ̇ɕla]ASėśla], zjawiska fonetyczne: zmięk.• podw. art. ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. osoba profesjonalnie zajmująca się wykonywaniem drewnianych konstrukcji budowlanych oraz  drewnianych domów
odmiana:
(1.1)

przykłady:
(1.1) Ponoć święty Józef był cieślą w Nazarecie i ciosał stropy domów.
synonimy:
(1.1) reg. śl. tesarzstolarz
hiperonimy:
(1.1) rzemieślnik
wyrazy pokrewne:
rzecz. ciosła żciesielka żciesielstwo ncieślictwo nciesiołka żcieślarnia żcieślica żcieśliczka ż
przym. ciesielski
związki frazeologiczne:
jeździec na koniu, cieśla na domu, rybak w czółnie – mają krzepko stać • żeby nie klin i mech, to by cieśla zdechł • tycz cieśla
uwagi:
zobacz też: Indeks:Polski – Zawody
tłumaczenia:(edytuj)

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/cie%C5%9Bla

cieśla

Polish

Etymology

From dialectal Proto-Slavic *tesľa.


Pronunciation
Noun

cieśla m pers

  1. carpenter
Declension
Related terms
Further reading
  • cieśla in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • cieśla in Polish dictionaries at PWN

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Slavic/tes%C4%BEa&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Slavic/tesľa.

…..

Ciąć / Cia”C’

https://pl.wiktionary.org/wiki/ci%C4%85%C4%87

ciąć (język polski)

cieśla tnie (1.1) deski

mężczyzna tnie (1.1) metal

wymowa:
IPA[ʨ̑ɔ̇̃ɲʨ̑]AS[ćo̊̃ńć], zjawiska fonetyczne: zmięk.• podw. art.• nazal.• asynch. ą  ?/i
znaczenia:

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) dzielić na części ostrym narzędziem

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) pot. żądlić

czasownik zwrotny niedokonany ciąć się

(3.1) slang. kaleczyć się umyślnie
odmiana:
(1.1, 2.1) koniugacja Xc

(3.1) koniugacja Xc

przykłady:
(1.1) Laserem można ciąć diament.
(2.1) Osy cięły na łącewięc poszliśmy na spacer do lasu.
synonimy:
(1.1) reg. pozn. bzybzać
wyrazy pokrewne:
rzecz. cięcie nścięcie nprzecinka żodcinek mścinek mcięciwa żwycinanka żnacinanie n
czas. uciąćucinaćnaciąćnacinaćprzeciąćprzecinaćrozciąćrozcinaćwyciąćwycinaćzaciąćzacinaćdociąćdocinaćodciąćodcinaćpociąćściąćścinaćprzycinaćwcinaćprzyciąć
przym. cięty
związki frazeologiczne:
ciąć koszty
uwagi:
mówiąc o jedzeniu najczęściej używa się kroić
tłumaczenia:(edytuj)

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/ci%C4%85%C4%87

ciąć

Polish

Etymology

From Proto-Slavic *tęti (stem *tьn-), from Proto-Indo-European *tn̥-e. Cognates include Lithuanian tìnti and  Latvian tît.


Pronunciation
Verb

ciąć impf

  1. (transitive) to cut (to perform an incision)
Conjugation
Derived terms
Related terms
Synonyms
Further reading
  • ciąć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • ciąć in Polish dictionaries at PWN

UWAGA!

To Proto-Indo-European *tn̥-e przenosi tu:

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Indo-European/ten-

(…)

*ten- (perfective)[1][2][3]

  1. to stretch, to extend
    Synonym: *temp-

(…)

Wynika z tego logicznie, że pojęcie Ciąć / Cia”C’… jest ofitzjalnie wywodzone z pojęcia Ciąg / Cia”G! Omówię to zagadnienie w następnych częściach tego wpisu…


…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/t%C4%99ti

Reconstruction:Proto-Slavic/tęti

Proto-Slavic

Etymology

From Proto-Balto-Slavic *titei, from Proto-Indo-European *temh₁.


Verb

*tęti impf

  1. to cutchopbeat
Declension
Descendants
References
  • Derksen, Rick (2008), “*tęti”, in Etymological Dictionary of the Slavic Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 4), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 494
  • Vasmer, Max (1964–1973), “тну”, in Etimologičeskij slovarʹ russkovo jazyka [Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), translated from German and supplemented by Oleg Trubačóv, Moscow: Progress

UWAGA!

Brak jest postaci z tzw. SCS / OCS, co może oznaczać, że:

  • taka postać nie istniała we wtórnie ubezdźwięcznionych gwarach bułgarskich, które były podstawą do utworzenia rzekomo pierwotnego języka tzw. SCS / OCS,
  • postacie z j. wschodnio-słowiańskich, jak Old East Slavic: тѧти (tęti)Belarusian: цяць (cjacʹ)Russian: тять (tjatʹ) (archaic), Ukrainian: тя́ти (tjáty), LOGICZNIE MUSZĄ BYĆ PIERWOTNIEJSZE I POCHODZIĆ Z JĘZYKA PRA-SŁOWIAŃSKIEGO, KTÓREGO BEZPOŚREDNIM POTOMKIEM JEST JĘZYK POLSKI, KTÓRY ZACHOWAŁ PIERWOTNE ZNACZENIE SŁOWA CIĄĆ!!!

Tym Proto-Indo-European *temh₁ zajmę się w następnej części tego wpisu.

Tym Proto-Slavic *potęti, itp., zajmę się przy okazji omawiania obocznych słów, jak:  Poczęcie / Po+C”e”Cie, Poczęty / Po+C”e”Ty, Począć / Po+C”a”C’, Początek / Po+C”a”T+eK, Czyn / C”yN, itp.

Już dziś jednak przypominam, że dźwięk zapisywany znakiem Cz/C” ofitzjalnie istniał w tzw. Proto-Slavic!

Oto inne podobnie brzmiące oboczne Pra-Słowiańskie słowa, powiązane ze znaczeniem Ciąć / Cia”C’:

Kęs / Ke”S, Kąsać / Ka”Sa+C’, Siec / SieC, Siekać / SieKa+C’, Siekiera / SieKie+Ra, Siekacz / SieK+aC”, Sierp / SieRP, itp.


…..

https://en.wiktionary.org/wiki/t%C3%ADt#Czech

tít

Czech

Alternative forms
Etymology

From Proto-Slavic *tęti.


Pronunciation
Verb

tít impf

  1. Synonym of tnout.
Derived terms
Further reading

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/st%C3%ADt#Czech

stít

Czech

Alternative forms
Etymology

From s- +‎ tít.


Pronunciation
Verb

stít pf

  1. to behead (to remove the head)
Conjugation
Further reading

UWAGA!

Czy widzisz wysokoenergetyczną wymowę tych czeskich słów, mimo że do ich zapisu używa się znaków odpowiadających dźwiękom nisko-energetycznym, patrz: tít [ˈciːt]stít [ˈsciːt]?!!

Jak taka wymowa jest w ogóle możliwa i jak można ten fakt wytłumaczyć, jeśli jednocześnie ofitzjalnie odrzuca się możliwość pierwotnego istnienia postaci wysokoenergetycznych!??

Dlaczego w j. polskim istnieją oboczne postacie jak Stać / STa+C’ i Szczać / S”C”a+C’, itp?

Poniżej do porównania wymowa słowa tnout [ˈtnou̯t]. Przy okazji przypominam o słowach jak Szczyt / S”C”y+T, Szczać / S”C”a+C’, Szczy / S”C”y, itp.


…..

https://en.wiktionary.org/wiki/tnout#Czech

tnout

Czech

Alternative forms
Pronunciation
Verb

tnout

  1. to cut
Derived terms
See also
Further reading

…..

A teraz dla porównania postacie bałtyckie, rzekomo ofitzjalnie pierwotne wobec postaci Pra-Słowiańskich / Proto-Slavic…

Ciekawe, jak to możliwe? Czyżby późno zapożyczone pojęcia jak np. „tusz”, były pierwotniejsze od Pra-Słowiańskiego Cięcia? Doprawdy,.. a kfa jak, hm?

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/t%C4%ABt#Latvian

tīt

Latvian

Pronunciation
Verb

tīt tr., 1st conj., prestinutintinpast tinu

  1. to wind
  2. to reel
  3. to coil
  4. to wrap
  5. to swaddle
  6. to swathe
Conjugation

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/tinti#Lithuanian

tinti

Latvian

Noun

tinti f

  1. accusative singular form of tinte

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/tinte

tinte (język łotewski)

wymowa:
IPA[tinte]
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) atrament
kolokacje:
(1.1) tintes kārtridžs
wyrazy pokrewne:
rzecz. tintnīca ż
etymologia:
niem. Tinte

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/tinte#Latvian

tinte

Latvian

Tinte

Etymology

Borrowed from German Tinte, itself a borrowing from Latin tincta (aqua) (colored water, liquid). This word is first mentioned in the early 19th century. It replaced an earlier borrowing blaka, from Middle Low German blakblack (black ink). An attempt to introduce a neologism melne (from melns (black); compare Russian черни́ла (černílaink), from  чёрный (čórnyjblack)) also failed.[1]


Pronunciation
Noun

tinte f (5th declension)

  1. ink (colored liquid used for writing)
    zilā, sarkanā, melnā tinte ― blue, red, black ink
    parastā, speciālā tinte ― normal, special ink
  2. (biology, anatomy) ink (dark liquid produced by certain animals or plants)
    gliemju tintes dziedzeri ― mollusk ink glands
Declension
Derived terms
References
  1. Karulis, Konstantīns (1992), “tinte”, in Latviešu Etimoloģijas Vārdnīca (in Latvian), Rīga: AVOTS, →ISBN

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Balto-Slavic/tin%CB%80tei&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Balto-Slavic/titei.

…..

I to byłoby na tyle ofitzjalnych dowodóf potfierdzających rzekome pierwszeństwo postaci bałtyckich, nad rzekomo wtórnymi postaciami Pra-Słowiańskimi / Proto-Slavic.

Długa piłka na dziś jest taka:

Skąd do licha w postaciach Proto-Slavic i wszystkich tych powstałych z niej postaci słowiańskich / zachodnio-słowiańskich / lechickich / polskich, rzekomo wtórnych i wobec postaci Proto-Indo-European *temh₁, jak i postaci Proto-Balto-Slavic *titei, czy postaci bałtyckich jak tīt, tintitinte, w ogóle mogły wziąć się samogłoski nosowe zapisywane jako ą/a”, ę/e”, czy samogłoska i,.. albo odwrotnie, hm?

Teraz do porównania trochę słów i rdzeni i dźwięków nosowych i ich braku, czyli witam w tajemnicach ofitzjalnej logiki i tzw. apofonii indoeuropejskiej, czyli tzw. przegłosu…

…..

Odcinek / oD+CiN+eK

https://pl.wiktionary.org/wiki/odcinek#pl

odcinek (język polski)

odcinek (1.2)

wymowa:
IPA[ɔtʲˈʨ̑ĩnɛk]AS[otʹćĩnek], zjawiska fonetyczne: zmięk.• utr. dźw.• nazal. ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jeden fragment powieścifilmu itp.należący do większej całościpublikowany lub emitowany osobno
(1.2) mat. zbiór wszystkich punktów leżących pomiędzy dwoma punktami krzywej (w domyśleprostej), włącznie z tymi punktami; zob. też odcinek w Wikipedii
(1.3) fragment czegoś podłużnegona podobieństwo odcinka (1.2)
(1.4) fragment większej całościodcięty od niej
odmiana:
(1.1–4)

przykłady:
(1.1) Telewizja nadała tylko niektóre odcinki serialu.
(1.2) Odcinek łączący dwa punkty na okręgu to cięciwa.
(1.3) Ten odcinek drogi jest bardzo niebezpieczny.
(1.4) Po wypełnieniu polecenia przelewu otrzymasz odcinekktóry jest twoim dowodem wpłaty.
kolokacje:
(1.1) odcinek serialu • powieść w odcinkach
(1.2) odcinek prostej • odcinek krzywej (por. łuk) • narysować odcinek • długość odcinka
synonimy:
(1.1) urywek
(1.3) fragment
(1.4) skrawekurywek
wyrazy pokrewne:
przym. odcinkowy
czas. ciąćodcinaćodciąć
etymologia:
(1.1) z (1.4)
(1.2) z (1.3)
(1.3) z (1.4)
(1.4) od odcinać
tłumaczenia:(edytuj)

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/odcinek

odcinek

Polish

Polish Wikipedia has an article on: odcinek

Prosta polprosta odcinek2.svg
Pronunciation
  • IPA(key)/ɔtˈt͡ɕi.nɛk/
Noun

odcinek m inan

  1. stretchsection (segment of a road, a river, etc.)
  2. (geometry) line segment
  3. episode (program in a television series)
Declension
Further reading
  • odcinek in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • odcinek in Polish dictionaries at PWN

…..

Odciąć / oD+Cia”C’

https://pl.wiktionary.org/wiki/odci%C4%85%C4%87#pl

odcć (język polski)

wymowa:
IPA[ˈɔtʲʨ̑ɔ̇̃ɲʨ̑]AS[otʹćo̊̃ńć], zjawiska fonetyczne: zmięk.• utr. dźw.• podw. art.• nazal.• asynch. ą 
znaczenia:

czasownik przechodni dokonany (ndk. odcinać)

(1.1) aspekt dokonany od: odcinać
(1.2) przerwać dopływ czegoś dostarczanego rurociągiem lub przewodem

czasownik zwrotny odciąć się (ndk. odcinać się)

(2.1) aspekt dokonany od: odcinać się
przykłady:
(1.2) Nie zapłaciłem rachunkuwięc odcięli mi internet.
kolokacje:
(1.2) odciąć gaz / internet / prąd / telefon / wodę
wyrazy pokrewne:
rzecz. odcinanie nodcięcie nodcinek m
czas. ciąć ndk.odcinać ndk.
tłumaczenia:(edytuj)
(1.1) dla języków nierozróżniających aspektów zobacz listę tłumaczeń w haśle: odcinać

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/odci%C4%85%C4%87

odcć

Polish

Etymology

From od- +‎ cć.


Pronunciation
  • IPA(key)/ˈɔt.t͡ɕɔɲt͡ɕ/
Verb

odciąć pf (imperfective odcinać)

  1. (transitive) to cut off, to sever, to detach
  2. (transitive) to cut off, to isolate
Conjugation
Related terms
Further reading
  • odciąć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • odciąć in Polish dictionaries at PWN

…..

Odcięcie / oD+Cie”Cie

https://pl.wiktionary.org/wiki/odci%C4%99cie#pl

odccie (język polski)

wymowa:
IPA[ɔtʲˈʨ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɛ]AS[otʹćė̃ńće], zjawiska fonetyczne: zmięk.• utr. dźw.• podw. art.• nazal.• asynch. ę 
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) oddzielenie czegoś od pewnej całości cięciem
(1.2) techn. przerwanie dopływu czegoś
(1.3) sport. w szermierce: szybkie uderzenie natychmiast po odparowaniu ciosu przeciwnika[1]
odmiana:
(1.1)

kolokacje:
(1.2) kolej. odcięcie hamulca • mot. odcięcie wtrysku / zapłonu
wyrazy pokrewne:
czas. odciąćodcinąć dk.odcinać ndk.
rzecz. odcinanie n
etymologia:
pol. rzecz. odczas. od: odciąć
tłumaczenia:(edytuj)
źródła:
  1.  publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło odcięcie w: Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.

…..

Odcinać / oD+CiNa+C’

https://pl.wiktionary.org/wiki/odcina%C4%87#pl

odcinać (język polski)

mężczyzna odcina (1.1) kawałek deski

wymowa:
IPA[ɔtʲˈʨ̑ĩnaʨ̑]AS[otʹćĩnać], zjawiska fonetyczne: zmięk.• utr. dźw.• nazal. ?/i
znaczenia:

czasownik przechodni niedokonany (dk. odciąć)

(1.1) tnącoddzielać coś od jakiejś całości[1]
(1.2) tnącuwalniać coś lub kogoś
(1.3) przerywać dopływ czegoś[1]
(1.4) przen. uniemożliwiać komuś osiągnięcie czegoś[1]
(1.5) przen. uniemożliwiać kontakt z kimś lub z czymś[1]

czasownik zwrotny niedokonany odcinać się (dk. odciąć się)

(2.1) tnąc cośuwalniać siebie samego[2]
(2.2) przen. zrywać z czymś lub z kimś[2]
(2.3) przen. zajmować odrębne stanowisko w jakiejś sprawie lub nie brać w czymś udziału[2]
(2.4) przen. trafnie i szybko odpowiadać na postawiony zarzutna krytykę itp.[2]
(2.5) przen. wyraźnie zarysować się na jakimś tle[2]
odmiana:
(1.1–5) koniugacja I

(2.1–5) koniugacja I

przykłady:
(2.5) Przedwczesna siwizna na skroniach jasnym srebrem odcina się od ciemnej twarzy[3].
wyrazy pokrewne:
rzecz. odcięcie nodcinanie ncięcie nodcinek m
czas. odciąćciąć ndk.
przym. odcinkowy
przysł. odcinkowo
związki frazeologiczne:
odcinać kupony
tłumaczenia:(edytuj)
źródła:
  1. ↑ Skocz do:1,0 1,1 1,2 1,3 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło odciąć – odcinać w: Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  2. ↑ Skocz do:2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło odciąć się – odcinać się w: Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  3.  Halina Rudnicka, Uczniowie Spartakusa, 1951, Narodowy Korpus Języka Polskiego.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/odcina%C4%87

odcinać

Polish

Pronunciation
  • IPA(key)/ɔtˈt͡ɕi.nat͡ɕ/
Verb

odcinać impf (perfective odciąć)

  1. (transitive) to cut off, to sever, to detach
  2. (transitive) to cut off, to isolate
Conjugation
Related terms
Further reading
  • odcinać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • odcinać in Polish dictionaries at PWN

…..

Ściąć / Z/S’+Cia”C’

https://pl.wiktionary.org/wiki/%C5%9Bci%C4%85%C4%87#pl

ścć (język polski)

wymowa:
IPA[ɕʨ̑ɔ̇̃ɲʨ̑]AS[śćo̊̃ńć], zjawiska fonetyczne: zmięk.• podw. art.• nazal.• asynch. ą  ?/i
znaczenia:

czasownik przechodni dokonany (ndk. ścinać)

(1.1) aspekt dokonany od: ścinać
przykłady:
(1.1) Świątynię wznoszono na wzgórzu Ofel, którego wierzchołek ścięto i wyrównano[1].
wyrazy pokrewne:
czas. ciąćścinać
rzecz. ścinanie n
tłumaczenia:(edytuj)
(1.1) dla języków nierozróżniających aspektów zobacz listę tłumaczeń w haśle: ścinać
źródła:
  1.  Zenon Kosidowski, Opowieści biblijne, 1996, Narodowy Korpus Języka Polskiego.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/%C5%9Bci%C4%85%C4%87

ścć

Polish

Etymology

From ś- +‎ cć.


Pronunciation
  • IPA(key)/ɕt͡ɕɔɲt͡ɕ/
Verb

ściąć pf (imperfective ścinać)

  1. (transitive) to cut off (to remove by cutting)
    Ścięli mu głowę. ― They cut off his head.
  2. (transitive) to cut down; to fell
    Ścięto wszystkie drzewa. ― All the trees were cut down.
  3. (transitive) to truncate
Conjugation
Further reading
  • ściąć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • ściąć in Polish dictionaries at PWN

…..

Ścinać / Z/S’+CiNa+C’

https://pl.wiktionary.org/wiki/%C5%9Bcina%C4%87#pl

ścinać (język polski)

mężczyzna ścina (1.1) drzewo

wymowa:
IPA[ˈɕʨ̑ĩnaʨ̑]AS[śćĩnać], zjawiska fonetyczne: zmięk.• nazal. ?/i
znaczenia:

czasownik przechodni niedokonany (dk. ściąć)

(1.1) oddzielać coś od całości lub od podstawy za pomocą ostrego narzędzia
(1.2) doprowadzić do krzepnięcia
(1.3) doprowadzić do koagulacji
(1.4) dokonywać egzekucji poprzez dekapitację
(1.5) sport. w tenisie i siatkówce posyłać piłkę nad siatką szybko i stromo w dół
(1.6) mot. o zakręcie: pokonywać skracając sobie drogę przez wewnętrzny pas

czasownik zwrotny niedokonany ścinać się (dk. ściąć się)

(2.1) o cieczy: przechodzić ze stanu ciekłego do stałegokrzepnąć
(2.2) sprzeczać siękłócić siękonfrontować się
(2.3) dostawać na egzaminie ocenę niedostateczną
odmiana:
(1.1–6) koniugacja I

(2.1–3) koniugacja I

przykłady:
(1.1) Mówił panże dosłownie lada tydzień nastąpi koniec świataże zstąpią archaniołowie z ognistymi mieczami i będą ścinać głowy grzeszników[1].
kolokacje:
(1.1) ścinać drzewa / gałęzie / trawę • ścinać piłą
synonimy:
(1.3) koagulować
wyrazy pokrewne:
rzecz. ścinka żścinanie nścięcie nścinek m
czas. ciąć ndk.ściąć dk.
związki frazeologiczne:
ścinać z nóg • posła nie ścinają ani nie wieszają
tłumaczenia:(edytuj)
źródła:
  1.  Piotr Krawczyk, Plamka światła, 1997, Narodowy Korpus Języka Polskiego.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/%C5%9Bcina%C4%87

ścinać

Polish

Pronunciation
  • IPA(key)/ˈɕt͡ɕi.nat͡ɕ/
Verb

ścinać impf (perfective ściąć)

  1. (transitive) to cut off
  2. (transitive) to cut down, to fell
  3. (transitive) to truncate
Conjugation
Further reading
  • ścinać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • ścinać in Polish dictionaries at PWN

…..

Ścięcie / Z/S’+Cie”Cie

https://pl.wiktionary.org/wiki/%C5%9Bci%C4%99cie#pl

śccie (język polski)

wymowa:
?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzecz. odczas. od: ściąć
kolokacje:
(1.1) ścięcie włosów / drzewa
wyrazy pokrewne:
czas. ścinaćciąć
rzecz. ścinanie n
związki frazeologiczne:
iść jak na ścięcie

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/%C5%9Bci%C4%99cie

śccie

Polish

Pronunciation
  • IPA(key)/ˈɕt͡ɕɛɲ.t͡ɕɛ/
Noun

ścięcie n

  1. verbal noun of ściąć
Declension
Further reading
  • ścięcie in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • ścięcie in Polish dictionaries at PWN

…..

Cięciwa / Cie”Ci+Wa

https://pl.wiktionary.org/wiki/ci%C4%99ciwa

cciwa (język polski)

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) linka łącząca końce łuku albo kuszy
(1.2) mat. odcinek łączący dwa dowolne punkty krzywej lub powierzchniktóry nie ma innych punktów wspólnych z daną krzywą czy powierzchnią
(1.3) archit. największa szerokość wewnętrzna sklepienia
hiperonimy:
(1.1) linkastruna
wyrazy pokrewne:
rzecz.

zdrobn. cięciwka ż
czas. obcinaćciąć
przym. cięciwowy
etymologia:
pol. ciąć + -iwa
tłumaczenia:(edytuj)

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/ci%C4%99ciwa

cciwa

Polish

Etymology

From Proto-Slavic *tętiva.


Pronunciation
  • IPA(key)/t͡ɕɛɲˈt͡ɕi.va/
Noun

cięciwa f

  1. bowstring (string of an archer’s bow)
  2. (geometry) chord
Declension
Further reading
  • cięciwa in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • cięciwa in Polish dictionaries at PWN

…..

https://pl.wiktionary.org/wiki/%D1%86%D0%B5%D1%86%D1%96%D0%B2%D0%B0#be

цеціва (język białoruski)

transliteracja:
cecìva
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cięciwa (część łuku)
holonimy:
(1.1) лук

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Slavic/t%C4%99tiva&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Slavic/tętiva.

…..

Tętent / Te”Te+NT

https://pl.wiktionary.org/wiki/t%C4%99tent

tętent (język polski)

wymowa:
IPA[ˈtɛ̃ntɛ̃nt]AS[tntẽnt], zjawiska fonetyczne: nazal.• asynch. ę 
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odgłos uderzających o ziemię kopyt biegnącego zwierzęcia
odmiana:
(1.1)

przykłady:
(1.1) Stanęliśmy i przez chwilę zaległa taka ciszaże słychać było tętent siwej klaczy dopędzającego nas adiutanta.[1]
(1.1) Na przodzie orszaku smyczki dotąd w powietrzu sterczące na struny opadłyz dźwiękami skrzypiec i basetli wygrywających marsza zmieszał się turkot kół i tętent koni.[2]
składnia:
(1.1) tętent + D.
kolokacje:
(1.1) tętent koni • tętent końskich kopyt
wyrazy pokrewne:
czas. tętnić ndk.
rzecz. tętno n
tłumaczenia:(edytuj)
źródła:
  1.  B. Prus: Lalka
  2.  E. Orzeszkowa: Nad Niemnem

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/t%C4%99tent

tętent

Polish

Pronunciation
Noun

tętent m inan

  1. clop (sound of a horse’s hoof striking the ground)
Conjugation
Related terms
Further reading
  • tętent in Wielki słownik języka polskiego, I

…..

Tętno / Te”T+No

https://pl.wiktionary.org/wiki/t%C4%99tno

tętno (język polski)

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. biol. falistypowtarzający się ruch naczyń krwionośnych wywoływany akcją sercazob. też tętno w Wikipedii
odmiana:
(1.1)

kolokacje:
(1.1) pomiar tętna • brak tętna • tętno spowolnione / normalne / przyspieszone • wyczuwać / wyczuć tętno • nie wyczuwać / nie wyczuć tętna
synonimy:
(1.1) puls
wyrazy pokrewne:
rzecz. tętnica żtętniczka żtętniak mtętent mtętnienie n
czas. tętnić ndk.zatętnić dk.
przym. tętniczy
przysł. tętniczo
tłumaczenia:(edytuj)

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/t%C4%99tno

tętno

Polish

Polish Wikipedia has an article on: tętno

Pronunciation
Noun

tętno n

  1. (physiology) pulse
Declension
Related terms
Further reading
  • tętno in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • tętno in Polish dictionaries at PWN

…..

Tętnica / Te”T+Ni+Ca

https://pl.wiktionary.org/wiki/t%C4%99tnica#pl

tętnica (język polski)

tętnice (1.1) człowieka

wymowa:
IPA[tɛ̃ntʲˈɲiʦ̑a]AS[tẽntʹńica], zjawiska fonetyczne: zmięk.• nazal.• asynch. ę 
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. naczynie krwionośnew którym krew płynie z sercazob. też tętnica w Wikipedii
odmiana:
(1.1)

synonimy:
(1.1) arteria
wyrazy pokrewne:
rzecz. tętniak mtętnienie n

zdrobn. tętniczka ż
czas. tętnićzatętnić
przym. tętniczy
uwagi:
tłumaczenia:(edytuj)
(1.1) zobacz listę tłumaczeń w haśle: arteria

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/t%C4%99tnica

tętnica

Polish

Etymology

tętno +‎ -ica


 

Pronunciation
  • IPA(key)/tɛnˈtɲi.t͡sa/
Noun

tętnica f

  1. artery
Declension
Further reading
  • tętnica in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • tętnica in Polish dictionaries at PWN

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=t%C4%99tni%C4%87&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have an entry for tętnić.

…..

cdn.

3 uwagi do wpisu “264 Cięcie, Cięty, Ciętość, Cieśla, Ciąć, *tęti , Tít, Stít, Tnout, Tinti, Tinte, Odcinek, Odciąć, Odcięcie, Odcinać, Ściąć, Ścinać, Ścięcie, Cięciwa, цеціва, Tętent, Tętno, Tętnica – dowody na wtórność ubezdźwięcznień

    • Z tym Cios / CioS itp. no to jest ciekawie, ponieważ ofitzjalnie jego znaczenie jest wywodzone nie od Ciosać / CioS+aC’, jako Ciąć / Cia”C’, ale od Żuć, Kuć, itp. Może powinienem usunąć tego Cieślę z tego wpisu i zrobić o tym wpis oddzielny? Dodałem go, bo jakoś tak mi przypasowało…

      Polubienie


  1. The Sound of the Proto Indo European language (Numbers, Words & Story)
    24,357 views•Aug 6, 2020
    I Love Languages!

    This video was made for educational purposes only. (It’s a reconstructed language. Not really sure how it sounded like) All credit goes to rightful owners 😀

    blazerlazer
    wow! this kinda sounds like a mix of Albanian, Arbëresh, Arvanitic, Armenian, Latgalian, Latvian, Lithuanian, Breton, Celtiberian, Cornish, Cumbric, Gaulish, Irish, Lepontic, Lusitanian, Manx, Scottish Gaelic, Tartessian, Welsh, Afrikaans, Alsatian, Bavarian, Cimbrian, Danish, Dutch, Elfdalian, English, Faroese, Flemish, Frisian (North), Frisian (Saterland), Frisian (West), German, Gothic, Gottscheerish, Hunsrik, Icelandic, Limburgish, Low German, Luxembourgish, Mòcheno, Norn, Norwegian, Old English, Old Norse, Pennsylvania German, Ripuarian, Scots, Shetland(ic), Stellingwarfs, Swedish, Swiss German, Värmlandic, Wymysorys, Yiddish, Zeelandic, Greek, Griko, Pontic Greek, Tsakonian, Yevanic, Awadhi, Assamese, Bengali, Bhojpuri, Chakma, Dhivehi, Dhundari, Domari, Fiji Hindi, Garhwali, Gujarati, Hajong, Hindi, Kashmiri, Konkani, Kotia, Kutchi, Magahi, Maithili, Marathi, Marwari, Modi, Nepali, Odia, Palula, Punjabi, Rajasthani, Rohingya, Romani, Saraiki, Sarnámi Hindustani, Sindhi, Sinhala, Shina, Sourashtra, Sugali, Sylheti, Torwali, Urdu, Avestan, Baluchi, Bartangi, Dari, Gilaki, Hazaragi, Ishkashimi, Juhuri, Khufi, Kurdish, Luri, Mazandarani, Ossetian, Oroshor, Persian, Parthian, Pashto, Rushani, Sanglechi, Sarikoli, Shabaki, Shughni, Tajik, Talysh, Tat, Wakhi, Yaghnobi, Yazghulami, Zazaki, Faliscan, Latin, Oscan, South Picene, Umbrian, Aragonese, Aranese, Aromanian, Asturian, Catalan, Corsican, Dalmatian, Emilian-Romagnol, Extremaduran, Fala, Franco-Provençal, French, Friulian, Galician, Gallo, Gascon, Genoese, Guernésiais, Istriot, Italian, Jèrriais, Ladino, Ladin, Lombard, Lorrain, Megleno-Romanian, Mirandese, Moldovan, Monégasque, Mozarabic, Neapolitan, Occitan, Picard, Piedmontese, Portuguese, Romanian, Romansh, Sardinian, Sicilian, Spanish, Venetian, Walloon, Belarusian, Bosnian, Bulgarian, Croatian, Czech, Kashubian, Knaanic, Macedonian, Montenegrin, Old Church Slavonic, Polish, Russian, Rusyn, Serbian, Silesian, Slovak, Slovenian, Sorbian, Ukrainian and West Polesian!

    Dewey Dezimal
    … and Gothic, Afrikaans and Scythian.

    J P
    Underrated comment lmao

    voiceless glottal fricative
    @Dewey Dezimal Don’t forget Yiddish

    Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.