279 Odcisk, odciskać, odcisnąć, nacisk, naciskać, nacisnąć, przecisk, przeciskać, przecisnąć, przycisk, przyciskać, przycisnąć, wcisk, wciskać, wcisnąć, wycisk, wyciskać, wycisnąć i inne problemy ofitzjalnego jęsykosnaftzfa

mężczyzna naciska (1.1) guzik

…..

Dobrze Mię idzie z tymi jednocześnie istniejącymi obocznościami, więc Docisnę / Do+CiS+Ne” bardziej i Pocisnę / Po+CiS+Ne” więcej.

Podobnie jak poprzednio, także i w tym wpisie skupię się na opisywaniu słów związanych z pojęciem „cisnąć, ciskać, jako gnieść”. Pociskiem / Po+CiS+Ki+eM, itp., jak i pojęciem „ciskać, jako rzucać”, zajmę się na dobre już niedługo.

Od razu przypominam, że o jednocześnie istniejących obocznych postaciach nisko-energetycznych / bezdźwięcznych, jak np. Kisnąć / KiS+Na”C’, Kisić / KiSi+C’, itp., pisałem już patrz wpis nr 270

Przypominam, że także i te dane zaprzeczają logice powstania rzekomych tzw. palatalizacji słowiańskich, a szczególnie tej drugiej, patrz:

https://en.wikipedia.org/wiki/Slavic_second_palatalization

(…)

The inherited velars *k (< PIE *k, *) and *g (< PIE *g, *, *, *gʷʰ) change before the Proto-Slavic diphthong *aj/āj (< PIE *oy, *h₂ey/ay), which itself must have become by the time the second palatalization started to occur:[2] 

*k > *t > c

(…)

Przypomnę jeszcze, że ofitzjalnie zgodnie z powyższym, dźwięk zapisywany jako K istniał wcześniej, niż dźwięk zapisywany jako T… To oznacza, że np. ciągle jakoś niespalatalizowane postacie jak Kisnąć / KiS+Na”C’, czy Kisić / KiSi+C’, itp., ofitzjalnie były pierwotne…

Zastanawia Mię brak podobnie brzmiących odpowiedników w innych językach słowiańskich, nie mówiąc już nawet o bałtyckich. Pozaznaczałem co ważniejsze różnice do przemyślenia…

…..

Odcisk / oD+CiS+K

https://pl.wiktionary.org/wiki/odcisk

odcisk (język polski)

odcisk (1.1) podkowy

odcisk (1.1) palca

odcisk (1.2)

wymowa:
IPA[ˈɔtʲʨ̑isk]AS[otʹćisk], zjawiska fonetyczne: zmięk.• utr. dźw. ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odbicie kształtu jakiegoś obiektuprzedmiotu w innym
(1.2) med. zgrubienie skóry powstałe na skutek ucisku
odmiana:
(1.1–2)

kolokacje:
(1.1) odcisk palca • odcisk stopy / łapy / kopyta / pieczęci / stempla
synonimy:
(1.2) nagniotekmodzelodgniotek
wyrazy pokrewne:
rzecz. odciskanie nodciśnięcie n
czas. odciskać ndk.odciskiwać dk.cisnąć ndk.
związki frazeologiczne:
nadepnąć na odcisk
tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/odcisk

odcisk

Polish

Pronunciation
Noun

odcisk m inan

  1. impression (indentation or depression made by pressure)
  2. corn (type of callus)
Declension
Further reading
  • odcisk in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • odcisk in Polish dictionaries at PWN

…..

Odciskać / oD+CiS+Ka+C’

https://wsjp.pl/index.php?id_hasla=35267&id_znaczenia=5052695&l=18&ind=0

odciskać

zostawiać ślad jakiegoś przedmiotu, naciskając nim na coś

…..

Odcisnąć / oD+CiS+Na”+C’

https://sjp.pwn.pl/slowniki/odcisn%C4%85%C4%87%20si%C4%99.html

odcisć się — odciskać się

1. «zostać odciśniętym na czymś»
2. «wywrzeć trwały i istotny wpływ na kogoś lub na coś»

…..

Nacisk / Na+CiS+K

https://pl.wiktionary.org/wiki/nacisk

nacisk (język polski)

wymowa:
IPA[ˈnaʨ̑isk]AS[naćisk], zjawiska fonetyczne: zmięk. ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) działanie na coś z pewną siłą
(1.2) presjaprzymus
(1.3) zaakcentowanie czegośwyróżnienie
odmiana:
(1)

wyrazy pokrewne:
czas. naciskać
etymologia:
pol. naciskać[1]
tłumaczenia:(edytuj)
źródła:
  1.  Henryk Gaertner, Gramatyka współczesnego języka polskiego. Część III, 1. Słowotwórstwo, Książnica – Atlas, Warszawa – Lwów 1934, s. 240.
Hasło nacisk w: SJP.pl.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/nacisk

nacisk

Polish

Pronunciation
Noun

nacisk m inan

  1. pressurestress(exercising physical force on something)
  2. pressurestresscoercion (attempting to make someone do something)
  3. stressaccentemphasis
Conjugation
Further reading
  • nacisk in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • nacisk in Polish dictionaries at PWN

…..

Naciskać / Na+CiS+Ka+C’

https://pl.wiktionary.org/wiki/naciska%C4%87#pl

naciskać (język polski)

mężczyzna naciska (1.1) guzik

wymowa:
IPA[naˈʨ̑iskaʨ̑]AS[naćiskać], zjawiska fonetyczne: zmięk. ?/i
znaczenia:

czasownik przechodni niedokonany (dk. nacisnąć)

(1.1) działać na coś siłą
(1.2) przen. wywierać na kogoś presję psychicznąemocjonalną itp.
(1.3) mocno nakładać czapkęzakrywając uszyczoło

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(2.1) wrzucić gdzieś wiele czegoś

czasownik zwrotny niedokonany naciskać się (dk. nacisnąć się)

(3.1) działać siłą na siebie samego
(3.2) działać siłą na siebie wzajemnie
(3.3) ciskaćrzucać czymś wielokrotniedo przesytu
(3.4) ciskać sięmiotać się ze złości wielokrotniedo przesytu
odmiana:
(1.1–3) koniugacja I

(2.1) koniugacja I

(3.1–4) koniugacja I

przykłady:
(1.2) Ambasador niemiecki w Santiago naciskałżeby Honeckera wydać[1].
wyrazy pokrewne:
rzecz. nacisk mnaciskanie nnaciśnięcie nwyciskarka ż
czas. ściskaćciskać ndk.cisnąć dk.nawciskać dk.
przym. naciskowy
tłumaczenia:
źródła:
  1.  Daniel Passent, Choroba dyplomatyczna, 2002, Narodowy Korpus Języka Polskiego.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/naciska%C4%87

naciskać

Polish

Etymology

From na- +‎ ciskać.

Pronunciation
  • IPA(key)/naˈt͡ɕi.skat͡ɕ/
Verb

naciskać impf (perfective nacisnąć)

  1. (transitive) to press, to push (e.g. a button)
  2. (transitive) to press, to urge, to impel
Conjugation
Further reading
  • naciskać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • naciskać in Polish dictionaries at PWN

…..

Nacisnąć / Na+CiS+Na”+C’

https://pl.wiktionary.org/wiki/nacisn%C4%85%C4%87#pl

nacisć (język polski)

wymowa:
IPA[naˈʨ̑isnɔ̃ɲʨ̑]AS[naćisnõńć], zjawiska fonetyczne: zmięk.• nazal.• asynch. ą  ?/i
znaczenia:

czasownik przechodni

(1.1) aspekt dokonany od: naciskać

czasownik zwrotny nacisnąć się

(2.1) aspekt dokonany od: naciskać się
(2.2) cisnąc sięwejść tłumnie
odmiana:
(1.1) koniugacja Va

przykłady:
(1.1) Choć bezgłośnie nacisnął na klamkęzdradziło go skrzypienie drzwi.
wyrazy pokrewne:
rzecz. naciśnięcie n
tłumaczenia:
(1.1) dla języków nierozróżniających aspektów zobacz listę tłumaczeń w haśle: naciskać

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/nacisn%C4%85%C4%87

nacisć

Polish

Etymology

From na- +‎ cisnąć.

Pronunciation
  • IPA(key)/naˈt͡ɕis.nɔɲt͡ɕ/
Verb

nacisnąć pf (imperfective naciskać)

  1. (transitive) to press, to push (e.g. a button)
  2. (transitive) to press, to urge, to impel
Conjugation
Further reading
  • nacisnąć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • nacisnąć in Polish dictionaries at PWN

…..

Przecisk / PRe+CiS+K

https://pl.wikipedia.org/wiki/Kret_(urz%C4%85dzenie)

…..

Przeciskać / PRe+CiS+Ka+C’

https://pl.wiktionary.org/wiki/przeciska%C4%87

przeciskać (język polski)

wymowa:
IPA[pʃɛˈʨ̑iskaʨ̑]AS[pšećiskać], zjawiska fonetyczne: zmięk.• utr. dźw. ?/i
znaczenia:

czasownik

(1.1) przesuwaćprzekładać coś poprzez coś innego (najczęściej ciasnegozwartego)

czasownik zwrotny przeciskać się

(2.1) z trudem przedostawać się przez jakieś wąskie miejsce
odmiana:
(1.1) koniugacja I

(2.1) koniugacja I

przykłady:
(2.1) Zacząłem się przeciskać między fotelami[1].
kolokacje:
(2.1) przeciskać się przez tłum
wyrazy pokrewne:
czas. przecisnąć
rzecz. przeciskanie n
tłumaczenia:(edytuj)
źródła:
  1.  Artur Baniewicz, Afrykanka, 2005, Narodowy Korpus Języka Polskiego.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/przeciska%C4%87

przeciskać

Polish

Etymology

From prze- +‎ ciskać.

Pronunciation
  • IPA(key)/pʂɛˈt͡ɕi.skat͡ɕ/
Verb

przeciskać impf (perfective przecisnąć)

  1. (transitive) to press (through), to push (through) [+ przez (accusative) = through something]
  2. (reflexive) to squeeze through, to push one’s way through
Conjugation
Further reading
  • przeciskać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • przeciskać in Polish dictionaries at PWN

…..

Przecisnąć / PRe+CiS+Na’+C’

https://pl.wiktionary.org/wiki/przecisn%C4%85%C4%87#pl

przecisć (język polski)

wymowa:
IPA[pʃɛˈʨ̑isnɔ̃ɲʨ̑]AS[pšećisnõńć], zjawiska fonetyczne: zmięk.• utr. dźw.• nazal.• asynch. ą  ?/i
znaczenia:

czasownik

(1.1) aspekt dokonany od: przeciskać
odmiana:
(1.1)

wyrazy pokrewne:
czas. przeciskać
tłumaczenia:(edytuj)
(1.1) dla języków nierozróżniających aspektów zobacz listę tłumaczeń w haśle: przeciskać

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/przecisn%C4%85%C4%87

przecisć

Polish

Etymology

From prze- +‎ cisnąć.

Pronunciation
  • IPA(key)/pʂɛˈt͡ɕis.nɔɲt͡ɕ/
Verb

przecisnąć pf (imperfective przeciskać)

  1. (transitive) to press (through), to push (through) [+ przez (accusative) = through something]
  2. (reflexive) to squeeze through, to push one’s way through
Conjugation

Further reading[edit]

  • przecisnąć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • przecisnąć in Polish dictionaries at PWN

…..

Przycisk / PRy+CiS+K

https://pl.wiktionary.org/wiki/przycisk

przycisk (język polski)

przycisk (1.1)

przycisk (1.2)

Fl Return Button.png
przycisk (1.3)
wymowa:
IPA[ˈpʃɨʨ̑isk]AS[pšyćisk], zjawiska fonetyczne: zmięk.• utr. dźw.
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) część urządzenia elektrycznegoktóra przyciśniętasteruje obwodem
(1.2) ciężarek do przyciskania czegośnp. papieru
(1.3) inform. pole na ekraniektóre reaguje na wskazaniekliknięciewybór itp.
(1.4) podkreślenie wypowiedzi intonacją głosu lub gestem
(1.5) jęz. zob. akcent dynamiczny
(1.6) daw. czynność przyciskania czegoś
odmiana:
(1.1–6)

kolokacje:
(1.1) naciskać / nacisnąć przycisk • przycisk do dzwonka / do windy / do włączania • przycisk alarmowy • przycisk dzwonka / windy / włącznika / zasilania
(1.2) przyciskać / przycisnąć przyciskiem • przycisk do papieru
(1.4) przycisk retoryczny
synonimy:
(1.1) guzikslang. pipsztyk
(1.4) nacisk
(1.5) akcent dynamicznyakcent przyciskowyakcent ekspiracyjnyakcent ekspiratoryjnyakcent ekspiratoryczny
(1.6) przyciskanieprzyciśnięcie
wyrazy pokrewne:
rzecz. przyciskanie nprzyciśnięcie n
czas. przyciskaćprzycisnąćcisnąćciskać
przym. przyciskowy
etymologia:
pol. przyciskać[1]
tłumaczenia:
źródła:
  1.  Henryk Gaertner, Gramatyka współczesnego języka polskiego. Część III, 1. Słowotwórstwo, Książnica – Atlas, Warszawa – Lwów 1934, s. 240.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/przycisk

przycisk

Polish

Pronunciation
  • IPA(key)/ˈpʂɨ.t͡ɕisk/
Noun

przycisk m inan

  1. button (mechanical device meant to be pressed)
  2. (computing) button
Declension
Further reading
  • przycisk in Polish dictionaries at PWN

…..

Przyciskać / PRy+CiS+Ka+C’

https://pl.wiktionary.org/wiki/przyciska%C4%87#pl

przyciskać (język polski)

wymowa:
IPA[pʃɨˈʨ̑iskaʨ̑]AS[pšyćiskać], zjawiska fonetyczne: zmięk.• utr. dźw.
znaczenia:

czasownik

(1.1) aspekt niedokonany od przycisnąć

czasownik zwrotny przyciskać się

(2.1) aspekt niedokonany od przycisnąć się
odmiana:
(1) koniugacja I

(2) koniugacja I

przykłady:
(1.1) Margit przykucnęła przyciskając wokół kolan wzdętą sukienkę[1].
wyrazy pokrewne:
czas. przycisnąć dk.
rzecz. przycisk mprzyciśnięcie n dk.przyciskanie n ndk.
tłumaczenia:
(1–2) dla języków nierozróżniających aspektów zobacz listę tłumaczeń w haśle: przycisnąć
źródła:
  1.  Wojciech Żukrowski, Kamienne tablice, 1994, Narodowy Korpus Języka Polskiego.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/przyciska%C4%87

przyciskać

Polish

Etymology

From przy- +‎ ciskać.

Pronunciation
  • IPA(key)/pʂɨˈt͡ɕi.skat͡ɕ/
Verb

przyciskać impf (perfective przycisnąć)

  1. (transitive) to press, to push (e.g. a button)
  2. (transitive, figurative) to press, to put the screws on, to pressure
Conjugation
Further reading
  • przyciskać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • przyciskać in Polish dictionaries at PWN

…..

Przycisnąć / PRy+CiS+Na+”C’

https://pl.wiktionary.org/wiki/przycisn%C4%85%C4%87#pl

przycisć (język polski)

wymowa:
IPA[pʃɨˈʨ̑isnɔ̃ɲʨ̑]AS[pšyćisnõńć], zjawiska fonetyczne: zmięk.• utr. dźw.• nazal.• asynch. ą 
znaczenia:

czasownik dokonany

(1.1) wywrzeć fizyczny nacisk na cośnadusićprzydusić
(1.2) przyprzeć coś lub kogoś do czegośprzydusićprzygnieść
(1.3) przen. wywrzeć na kogoś presję
(1.4) przen. wywrzeć na kogoś mocnyniekorzystny wpływ

czasownik zwrotny przycisnąć się

(2.1) przywrzećprzytulić się do czegoś lub kogoś
(2.2) przywrzećprzytulić się do siebie nawzajem
odmiana:
(1) koniugacja Va

(2) koniugacja Va

przykłady:
(1.1) Mocniej przyciśnij guzikbo inaczej maszyna nie zareaguje.
(1.2) Przyciśnij gazę do rany.
(1.3) Muszę go przycisnąćby wziął się do roboty.
(1.4) Ogromny dług przycisnął Grecję.
wyrazy pokrewne:
czas. przyciskać ndk.
rzecz. przycisk mprzyciśnięcie n dk.przyciskanie n ndk.
tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/przycisn%C4%85%C4%87

przycisć

Polish

Etymology

From przy- +‎ cisnąć.

Pronunciation
  • IPA(key)/pʂɨˈt͡ɕis.nɔɲt͡ɕ/
Verb

przycisnąć pf (imperfective przyciskać)

  1. (transitive) to press, to push (e.g. a button)
  2. (transitive, figurative) to press, to put the screws on, to pressure
Conjugation
Further reading
  • przycisnąć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • przycisnąć in Polish dictionaries at PWN

…..

Wcisk / W+CiS+K

Wciskać / W+CiS+Ka+C’

Nie znalazłem żadnych źródeł dotyczących tych słów, które uznałem za warte upowszechnienia.

…..

Wcisnąć / W+CiS+Na+”C’

https://pl.wiktionary.org/wiki/wcisn%C4%85%C4%87

wcisć (język polski)

wymowa:
IPA[ˈfʲʨ̑isnɔ̃ɲʨ̑]AS[fʹćisnõńć], zjawiska fonetyczne: zmięk.• utr. dźw.• nazal.• asynch. ą 
znaczenia:

czasownik przechodni

(1.1) aspekt dokonany od: wciskać
odmiana:
(1.1) zob. wciskać
wyrazy pokrewne:
rzecz. wciśnięcie nwciskanie n
związki frazeologiczne:
wcisnąć gaz do dechy
tłumaczenia:
(1.1) dla języków nierozróżniających aspektów zobacz listę tłumaczeń w haśle: wciskać

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/wcisn%C4%85%C4%87

wcisć

Polish

Etymology

From w- +‎ cisnąć.

Pronunciation
  • IPA(key)/ˈft͡ɕis.nɔɲt͡ɕ/
Verb

wcisnąć pf (imperfective wciskać)

  1. (transitive) to press in, to push in
  2. (transitive) to jam, to cram, to squeeze
  3. (transitive, computing) to click
  4. (reflexive) to squeeze in
Conjugation
Further reading
  • wcisnąć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • wcisnąć in Polish dictionaries at PWN

…..

Wycisk / Wy+CiS+K

Nie znalazłem żadnych źródeł dotyczących tego słowa, które uznałem za warte upowszechnienia.

…..

Wyciskać / Wy+CiS+Ka+C’

https://pl.wiktionary.org/wiki/wyciska%C4%87

wyciskać (język polski)

znaczenia:

czasownik przechodni niedokonany (dk. wycisnąć)

(1.1) oddzielać od czego płynną zawartość poprzez ściskanie
(1.2) wypychać coś na zewnątrzściskając to palcami
(1.3) odbijać śladwklęsły wzór
(1.4) pot. wymuszać maksymalną sprawność
synonimy:
(1.1) ekstrahowaćwydobywaćwykręcaćwyżymać
(1.2) wyduszać
(1.3) odbijaćodciskać
(1.4) uzyskiwaćwymuszać
wyrazy pokrewne:
rzecz. wycisk mrzwyciskacz mrzwyciskanie nwyciskarka żwyciśnięcie n
czas. ściskaćwycisnąć dk.
związki frazeologiczne:
wyciskać jak cytrynę • wyciskać siódme poty
tłumaczenia:

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/wyciska%C4%87

wyciskać

Polish

Pronunciation
  • IPA(key)/vɨˈt͡ɕi.skat͡ɕ/
Verb

wyciskać impf (perfective wycisnąć)

  1. (transitive) to squeeze out (juice, etc.)
    Wyciskam sok z pomarańczy, chcesz trochę?

    I’m squeezing orange juice, do you want some?
  2. (transitive) to bench press; to press
    Na świeżo wyciskam osiemdziesiąt kilo.

    When fresh, I can bench press eighty kilos.
Conjugation
Further reading
  • wyciskać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • wyciskać in Polish dictionaries at PWN

…..

Wycisnąć / Wy+CiS+Na+”C’

https://pl.wiktionary.org/wiki/wycisn%C4%85%C4%87#pl

wycisć (język polski)

wymowa:
IPA[vɨˈʨ̑isnɔ̃ɲʨ̑]AS[vyćisnõńć], zjawiska fonetyczne: zmięk.• nazal.• asynch. ą  ?/i
znaczenia:

czasownik przechodni

(1.1) aspekt dokonany od: wyciskać
odmiana:
(1.1) zob. wyciskać
przykłady:
(1.1) Otarła łzękolejnąktórą wycisnęło bolesne i jakże żywe wspomnienie[1].
wyrazy pokrewne:
rzecz. wyciskarka żwyciśnięcie nwyciskanie nwyciskacz mrz
czas. wyciskać
przym. ciśnieniowy
tłumaczenia:
(1.1) dla języków nierozróżniających aspektów zobacz listę tłumaczeń w haśle: wyciskać
źródła:
  1.  Wiesława Maria Korczyńska, Wróć…, 2001, Narodowy Korpus Języka Polskiego.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/wycisn%C4%85%C4%87

wycisć

Polish

Etymology

From wy- +‎ cisnąć.

Pronunciation
  • IPA(key)/vɨˈt͡ɕis.nɔɲt͡ɕ/
Verb

wycisnąć pf (imperfective wyciskać)

  1. (transitive) to squeeze (out), to wring
  2. (transitive) to impress, to imprint
    Synonym: odcisnąć
Conjugation
Further reading
  • wycisnąć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • wycisnąć in Polish dictionaries at PWN

…..

cdn…

Jedna uwaga do wpisu “279 Odcisk, odciskać, odcisnąć, nacisk, naciskać, nacisnąć, przecisk, przeciskać, przecisnąć, przycisk, przyciskać, przycisnąć, wcisk, wciskać, wcisnąć, wycisk, wyciskać, wycisnąć i inne problemy ofitzjalnego jęsykosnaftzfa

  1. Pingback: 280 Ciśnienie, cieśnina, ciasny, ciasnota, ciasto, cesto, pasta, pásta, pastós, pássō i inne problemy ofitzjalnego jęsykosnaftzfa | SKRBH

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.