286 Końcówki Proto-Slavic *-ta, *-ti, *-tь, *-tьje, *-tъ, *-ťa, *-ja, *-ťi, *-ťь (i te brakujące), a także *broščь, *bъrščь, *moťь, *peťь, *dolto, *věščь, *tós, *tus, *tis i inne problemy ofitzjalnego jęsykosnaftzfa

…..

We wpisach 285, 284 i 283 opisałem końcówki Proto-Slavic, zawierające dźwięki:

  • wysokoenergetyczne / „spalatalizowane” / dźwięczne / tzw. satem, zapisywane jako *č/C” i *c/C,
  • niskoenergetyczny / niespalatalizowany / bezdźwięczny/ tzw. centum, zapisywany jako *k/K.

Powtórzę to znów, żeby nikomu nie umkło, że:


Już w Proto-Slavic jednocześnie istniały i końcówki i dźwięki wysokoenergetyczne / „spalatalizowane” / dźwięczne / tzw. satem, zapisywany jako *č/C” i *c/C, a także i niskoenergetyczne / niespalatalizowane / bezdźwięczne / tzw. centum, zapisywane jako *k/K, *t/T itd…


Nadszedł teraz czas bym porównał postacie końcówek Proto-Slavic, zawierające dźwięk ciągle niespalatalizowany / bezdźwięczny / niskoenergetyczny / tzw. centum, zapisywany jako *t/T.

W tej części opiszę jedynie te końcówki, które nie zawierają w sobie przed dźwiękiem głównym żadnego innego dźwięku, ani nie zawierają po nim żadnej innej spółgłoski. Końcówkami niespełniającymi tych założeń zajmę się w oddzielnych wpisach.

Podstawą do wszystkich porównań są dwa ofitzjalne zestawienie danych, patrz:

https://en.wiktionary.org/wiki/Category:Proto-Slavic_suffixes

The following 95 pages are in this category, out of 95 total.

https://en.wiktionary.org/wiki/Category:Proto-Slavic_words_by_suffix

This category has the following 176 subcategories, out of 176 total.


UWAGA!

Część końcówek Proto-Slavic występuje jedynie na jednej z powyższych stron. Oznacza to, że czasem jakaś końcówka ofitzjalnie jest:

  • opisana i posiada późniejsze, a nawet współcześnie istniejące odpowiedniki, wraz z zaznaczonymi odpowiednimi dźwiękami, a także odnośnik na przykłady słów, gdzie rzekomo była użyta, patrz: *-ti, *-tьje, ,
  • opisana, ale brakuje jej jakiejś części wyżej wymienionych danych, patrz: *-tь, *-tъ, *-ťi, *-ťь,
  • nieopisana, ale występują przykłady słów, gdzie rzekomo była użyta, patrz: *-ta, *-ťa,
  • niewymieniona i nieopisana, choć występują przykłady słów, gdzie rzekomo była użyta, patrz: *-tà, *-tą, *-tě, *těxъ ,*-tę, *-to, *-tò*-tòma, *-tòmь, *-tъ̀mь*-tù, *-ty,..

Wg Mię, logicznie oznacza to, że końcówek Proto-Slavic jest dużo więcej, niż ofitzjalnie wymienione 176! Choć pominięte i nie opisane, to jednak zostały one ofitzjalnie wymienione w odmianach innych końcówek Proto-Slavic, np. *-tъ!


Wszystkie te nielogiczności, czy zwykłe błędy i przekłamania wypisałem odpowiednio pod każdą z omawianych końcówek Proto-Slavic. Trochę tam tego jest…

W nawiązaniu do ww. błędów, niedomówień, przemilczeń i przekłamań, powtórzę pytania, które zadałem już poprzednio:

Czyżby tzw. palatalizacje słowiańskie raz działały, a innym razem nie działały,.. nie tylko wobec rdzeni Pra-Słowiańskich, ale także i wobec końcówek Proto-Slavic, hm?!

Jak dźwięki zapisywane jako Proto-Slavic *a/a, *o/o, *ó,u/o’, *y/y mogły „wywołać / spowodować” rzekomą palatalizację dźwięku wysokoenergetycznego / (już niby) spalatalizowanego / tzw. satem, zapisywanego jako *c/C , *č/C lub innego, np. niskoenergetycznego / tzw. centum, zapisywanego jako *k/K, (ale także i) *t/T*d/D, *h/H, *g/G,.. lub jednocześnie tego nie „wywołać / spowodować”, patrz np. *dьrcati, *dьrčati, *dьrkàti, hm?!

Co spowodowało wybiórczą palatalizację tych i podobnych końcówek Proto-Slavic (szczególnie patrz dźwięki zapisywane jako Proto-Slavic *a/a, *o/o, *ó,u/o’, *y/y,.. ale nie spowodowało palatalizacji w inny przypadkach, gdzie ona powinna była ofitzjalnie nastąpić, hm?!

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Category:Proto-Slavic_words_suffixed_with_*-ta

Category:Proto-Slavic words suffixed with *-ta

Proto-Slavic words ending with the suffix *-ta.

Pages in category „Proto-Slavic words suffixed with *-ta


UWAGA!

Twierdzę, że w przypadku słowa Proto-Slavic Pęta / Pe”Ta, nie może być mowy o istnieniu końcówki Proto-Slavic *-ta!

Jak widać poniżej, dźwięk zapisywany jako T, jest częścią Pra-Słowiańskiego rdzenia PT, a nie częścią dołączonej do niego końcówki Proto-Slavic *-ta!

Patrz:


…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Slavic/-ta&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Slavic/-ta.


UWAGA!

Powtarzam, dźwięk zapisywany jako *a/a, rzekomo powodował palatalizację, patrz *dьrcati, *dьrčati,.. jaki jej nie powodował, patrz *dьrkàti,.. co opisałem we wpisie 285


…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Category:Proto-Slavic_words_suffixed_with_*-ti

Category:Proto-Slavic words suffixed with *-ti

Proto-Slavic words ending with the suffix *-ti.

Pages in category „Proto-Slavic words suffixed with *-ti

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/-ti

Reconstruction:Proto-Slavic/ti

Proto-Slavic

Alternative forms
  • (palatalized form when the infinitive stem ends in velar consonant)*-ťi
Etymology

From Proto-Balto-Slavic *-tei, from the dialectal Proto-Indo-European *-tey, the dative or locative singular of *-tis (as opposed to the regular dative *-tey-ey, with a suffix *-tey- in e-grade and the dative singular ending *-ey).

E.g. Late Proto-Slavic *dàti (to give) < Early Proto-Slavic *dā́ˀtei < Proto-Balto-Slavic *dṓˀtei < earlier *deh₃téy < Proto-Indo-European *dh₃téy (and not *deh₃tey-ey), nominative *déh₃tis, from the root *deh₃-.

Suffix

*-ti

  1. The ending of the infinitive. Not productive by itself; new verbs were created with a variety of stem-forming suffixes before the ending.
Descendants
  • East Slavic:
    • Old East Slavic: -ти (-ti)
  • South Slavic:
    • Old Church Slavonic:
      Cyrillic: ти (ti)
      Glagolitic:  (ti)
    • Bulgarian: — (infinitive has been lost)
    • Macedonian: — (infinitive has been lost)
    • Serbo-Croatian:
      Cyrillic: -ти
      Latin: -ti
    • Slovene: -ti
References
  • Ranko Matasović (2008), Poredbenopovijesna gramatika hrvatskog jezika, Matica hrvatska: Zagreb, page 300

UWAGA!

Jak widać powyżej, wysokoenergetyczny dźwięk zapisywany jako Polish: ć/C’, ofitzjalnie powstał z niezmiękczonego / niespalatalizowanego dźwięku niskoenergetycznego, tzw. centum, zapisywanego jako Proto-Slavic *t/T, patrz: Proto-Slavic *ti, podczas gdy: „(palatalized form when the infinitive stem ends in velar consonant*-ťi)”,.. a wcześniej z „Proto-Balto-Slavic *-tei, from the dialectal Proto-Indo-European *-tey, the dative or locative singular of *-tis„.

Tyle tylko, że dźwięk zapisywany jako Polish: ć/C’, jest zmiękczoną / spalatalizowaną postacią innego wysokoenergetycznego dźwięku, zapisywanego jako Polish: c/C,.. który to dźwięk istniał już w Proto-Slavic, patrz wpis 283!

https://pl.wikipedia.org/wiki/%C4%86

https://en.wikipedia.org/wiki/%C4%86

O „Late Proto-Slavic *dàti (to give) < Early Proto-Slavic *dā́ˀtei < Proto-Balto-Slavic *dṓˀtei < earlier *deh₃téy < Proto-Indo-European *dh₃téy (and not *deh₃tey-ey), nominative *déh₃tis, from the root *deh₃-” napiszę oddzielny wpis.


…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Category:Proto-Slavic_words_suffixed_with_*-t%D1%8C

Category:Proto-Slavic words suffixed with *-tь

Proto-Slavic words ending with the suffix *-tь.


UWAGA!

Końcówka  *-tь nie występuje ani w poniższych słowach, ani w ich odmianach, a tłumaczenia ich rzekomych etymologii nic nie wyjaśniają, patrz:

(…)

Alternative reconstructions

Of uncertain origin. Per Trubachev, from an unattested *broskati +‎ *-tь. Both i-stem and yo-stem declension are attested among descendants.

Based on semantic similarities, may reflect pre-Slavic *bro(z)gtь from the sparsely attested Proto-Slavic  *brьzgati (to burst) / *bražiti (to decompose, to disintegrate (for organic materials)) + *-ťь, akin to East Slavic *braga (pre-distilled alcohol mixture, must). Possibly ultimately from Proto-Indo-European *bʰreHg- (to stink).

(…)

(…) Old Polish: broszcz, Polish: brocz (obsolete) (…)

(…)

Likely formed as *bъrzgati (to grind, to slash) +‎ *-tь (or from another related verb), from Proto-Balto-Slavic *bursktis, from Proto-Indo-European *bʰers- (to prickle, to spike). Akin to Proto-Germanic *burstiz  (bristle)Proto-Germanic *bruskaz (tuft, thicket, underbrush)Proto-Indo-Iranian *bʰr̥štíš (top, point).

(…)

Przy okazji, a co to niby było, to „pre-Slavic”, czyżby rzekomy tzw. Proto-Balto-Slavic, czy niby coś innego, hm?

(…)

From Proto-Indo-European *mogʰtis (from *me), whence also Proto-Germanic *mahtiz (Gothic 𐌼𐌰𐌷𐍄𐍃 (mahtspower, might), Old English miht). Equivalent to *moťi +‎ *-tь.

Noun

*mȍťь f[1][2]

  1. power
Declension
Derived terms
Related terms
Descendants

(…)

(…)

From earlier *pektь, from Proto-Balto-Slavic *pektis, from Proto-Indo-European *pékʷtis, from *pekʷ (to cook). Equivalent to *peťi +‎ *-tь.

Noun

*pȅťь f[1]

  1. oven
Inflection
Descendants

Widoczne wtórne ubezdźwięcznienia w OCS / SCS, patrz poniżej, a także dźwięki zapisywane jako C, C’, C”, C”+’!!!

A oto zniekształcenia widoczne / słyszalne tylko w OCS / SCS, wynikające z jego wtórnie ubezdźwięcznionego zapisu:


…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/-t%D1%8C

Reconstruction:Proto-Slavic/tь

Proto-Slavic

Alternative forms
  • (palatalized form when the verbal root ends in velar consonant)*-ťь
Etymology

From Proto-Indo-European *-tis.

Suffix

*-tь f

  1. Deverbative, creates nouns denoting act, state, objects or tools.
    *merti (to die) → *sъmьrtь (death)
    *mogti > *moťi (to be able to, can) → *mogtь > *moťь (power, strength)
    *pekti > *peťi (to bake) → *pektь > *peťь (furnace)
    *padti > *pasti (to fall) → *padtь >*pastь (trap)
    *mazati (to grease) → *maztь > *mastь (ointment)
    *dē- (to suck) > *dětь (child)
Declension
Derived terms
References
  • Šekli, Matej (2012) , “Besedotvorni pomeni samostalniških izpeljank v praslovanščini”, in Philological Studies[1] (in Slovene), volume 10, issue 1, Skopje, Perm, Ljubljana, Zagreb, pages 115–32

UWAGA!

Tzw. Proto-Slavic *-ь, ofitzjalnie odpowiada dźwiękowi samogłoski (raczej krótkiej), zapisywanej jako i/i, patrz:

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/-%D1%8C

Ofitzjalnie nie ma podanych żadnych odpowiedników końcówki Proto-Slavic *-tь (i jej dźwięków), używanych w przeszłości lub współcześnie.

Dźwiękiem głównym końcówka Proto-Slavic *-tь jest dźwięk niezmiękczony / niespalatalizowany dźwięk niskoenergetyczny, tzw. centum, zapisywany jako *t/T, patrz: „(palatalized form when the verbal root ends in velar consonant*-ťь)”, który powstał bezpośrednio z „Proto-Indo-European *-tis„, z pominięciem ofitzjalnie nieistniejącej postaci Proto-Balto-Slavic!

Zgodnie z jedną ofitzjalną logiką, (odmiana końcówki Proto-Slavic *-ti, patrz powyżej), w j. polskim wymowa dźwięku końcówki Proto-Slavic *-tь powinna być zapisywana jako ć/C’.

Tyle tylko, że zgodnie z inną ofitzjalną logiką, (*-t and *-ьje, patrz poniżej), w j. polskim wymowa tego samego dźwięku powinna być jednocześnie zapisywana też jako c/C!

Co spowodowało zaniknięcie dźwięków zapisywanych jako *g/G i *k/K i rzekomą palatalizację dźwięku zapisywanego jako *t/T?

Patrz:

*mogti > *moťi (to be able to, can) → *mogtь > *moťь (power, strength)

*pekti > *peťi (to bake) → *pektь > *peťь (furnace)


…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/-t%D1%8Cje

Reconstruction:Proto-Slavic/tьje

Proto-Slavic

Etymology

Compounded from the past participle suffix *-t and *-ьje. Originally it is therefore a deadjectival variant of *-ьje, denoting a state, condition, or property.

Suffix

*-tьje n

  1. Deverbal, forming action nouns.
    *žiti (to live) → *žitьje (life)
    *byti (to be) → *bytьje (being)
    *bez (witout) + *sъmerti (to die naturally) → *bezsъmьrtьje (immortality)
  2. Deverbal, forming resultant nouns.
    *ěsti (to eat) → *ěstьje (dish, food)
    *dati (to give) → *datьje (task, assignment)
    *začęti (to beget) → *začętьje (conception)
Declension
Descendants
References
  • Šekli, Matej (2012) , “Besedotvorni pomeni samostalniških izpeljank v praslovanščini”, in Philological Studies[1] (in Slovene), volume 10, issue 1, Skopje, Perm, Ljubljana, Zagreb, pages 115–32
  • Halla-aho, Jussi (2006) Problems of Proto-Slavic Historical Nominal Morphology: On the Basis of Old Church Slavic (Slavica Helsingiensia; 26)‎[2], Helsinki: University of Helsinki, page 75f

UWAGA!

Jak dźwięk ofitzjalnie ciągle niskoenergetyczny / niespalatalizowany / tzw. centum, zapisywany jako *t/T, miał niby w obecności stojącego za nim dźwięku Proto-Slavic *-ь, ofitzjalnie odpowiadającemu dźwiękowi samogłoski (raczej krótkiej), zapisywanej jako *i/i, raz przekształcić się w dźwięk wysokoenergetyczny / spalatalizowany, tzw. satem, zapisywany jako ć/C’, a raz w c/C, hm?


…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Category:Proto-Slavic_words_suffixed_with_*-t%D1%8A

Category:Proto-Slavic words suffixed with *-tъ

Proto-Slavic words ending with the suffix *-tъ.


UWAGA!

Brak końcówek Proto-Slavic *-tà, *-tą, *-tě, *těxъ ,*-tę, *-to, *-tò*-tòma, *-tòmь, *-tъ̀mь*-tù, *-ty, patrz:

Reconstruction:Proto-Slavic/dolto

Współczesne postacie do porównania:

Błoto / BL”o+To

Złoto / ZL”o+To, Słoto / SL”o+To

Złotą / ZL”o+Ta”, Słoto / SL”o+Ta”

Słotę / SL”o+Te”

Słoty / SL”o+Ty

…..

Jestem świadomy ofitzjalnych tłumaczeń rzekomego powstania podwójnych przekształceń samogłosek nosowych w Proto-Slavic i jakoś gdzieś później. Po rzekomym rozłączeniu się, zlaniu i ponownym rozłączeniu, odpowiednio:

  • dźwięk zapisywany jako o/o, miał rzekomo przekształcić się w dźwięk zapisywany jako ą/a”,
  • dźwięk zapisywany jako e/e miał rzekomo przekształcić się w dźwięk zapisywany jako ę/e”

… by następnie znów zaniknąć we wszystkich innych językach słowiańskich, za wyjątkiem języka polskiego…


…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/-t%D1%8A

Reconstruction:Proto-Slavic/tъ

Proto-Slavic

Etymology

The suffix continues both Proto-Indo-European *-tós and *-tus. A distinguishing feature between the two is that lemmas formed with the u-stem suffix, later were extended with *-kъ, e.g. Serbo-Croatian podátak (datum) < *datъ (load, something given).

Suffix

*-tъ m

  1. Deverbal from mono-syllabic simple stems, forms passive participles
    Synonym: *-nъ
    From ū-grade root:

    *obutъ (footwear put on) ← *obuti (to put on footwear)
    *nadutъ (swelled) (*na-) ← *duti (to blow up)
    From ī-grade root:

    *šitъ (sewed) ← *šiti (to sew)
    *bitъ (beaten) ← *biti (to beat)
    From nasal-grade root:

    *klętъ (pitiable, damned) ← *klęti (to curse)
    *vъzętъ (taken) ← *vъzęti (to take, to acquire)
  2. Deverbal, forms nouns (usually with o-grade)
    *potъ (sweat) ← *peťi (to bake)
    *letъ (flight) ← Pre-Slavic *lekti (to spring, to hop)
    *moltъ (hammer) ← *melti (to mold)
    *datъkъ (levy) ← **datъ ← *dati (to give)
    *vitъkъ (coil) ← **vitъ ← *viti (to wind, to curve)
    *ostatъkъ (remainder) ← **ostatъ ← *ostati (to remain)
Declension
See also
Derived terms

UWAGA!

Ofitzjalnie nie ma podanych żadnych odpowiedników końcówki *-tъ (i jej dźwięków), używanych w przeszłości lub współcześnie.

Zgodnie ofitzjalną logiką, (Proto-Slavic *-ъ, patrz powyżej), w j. polskim dźwięk ten powinien być zapisywany jako o/oó,u/o’, albo coś jakoś tak, czy raczej inaczej,.. patrz:

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/-%D1%8A

Odmiana końcówki Proto-Slavic *-tъ (i jej dźwięków) wskazuje na przechodzenie w postacie innych końcówek i dźwięków, jak: *-ta, *-tě, *-těxъ, *-te, *-ti, *-tomь, *-toma, *-ty, patrz powyżej!


…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Category:Proto-Slavic_words_suffixed_with_*-%C5%A5a

Category:Proto-Slavic words suffixed with *-ťa

Proto-Slavic words ending with the suffix *-ťa.

Pages in category „Proto-Slavic words suffixed with *-ťa

This category contains only the following page.

…..

(Redirected from Reconstruction:Proto-Slavic/ťa)

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/-ja

Reconstruction:Proto-Slavic/-ja

Proto-Slavic

Alternative forms
Etymology

From Proto-Indo-European *-yeh₂. Cognate with Lithuanian -ia and -ja.

Suffix

*-ja f

  1. Suffix creating feminine action nouns, usually concretized in nomina instrumenti and nomina acti.
    1. Deverbal, from the present stem.
      Synonyms: *-ělь*-ъkъ
      *sěťi (to cut, mow, chop) → *sěča (chopping, cutting)
      *žędati (to be thirsty) → *žęďa (thirst)
      *pręsti (to spin) → *pręďa (yarn)
    2. Deverbal, from -i- verbs.
      *loviti → *lovľa
      *grabiti → *grabľa
      *gorditi → *gorďa
      *xoditi → *xoďa
    3. Deadjectival.
      Synonyms: *-ědь*-ina*-yni*-ota*-ostь
      *suxъ (dry) → *suša (drought)
      *gǫstъ (dense) → *gǫšča (thicket; slurry, sludge; something dense or densely arranged)
      *mok- (wet) → *moča (wetness)
    4. Denominal.
      *světъ (light, brightness) → *svěťa (candle)
      *koza (goat) → *koža (skin, leather)
      *duxъ (spirit) → *duša (soul)
    5. Denominal, from i-stem.
      Synonym: *-i
      *tьstь (father in law) → *tьšča (mother in law)
      *gospodь (lord, master) → *gospoďa (lady, mistress)
      *zemь → *zemľa
Declension
See also
Derived terms
References
  • Sławski, Franciszek, editor (1974) Słownik prasłowiański (in Polish), volume 1, Wrocław: Polska Akademia Nauk, page 81ff
  • Šekli, Matej (2012) , “Besedotvorni pomeni samostalniških izpeljank v praslovanščini”, in Philological Studies[1] (in Slovene), volume 10, issue 1, Skopje, Perm, Ljubljana, Zagreb, pages 115–32

UWAGA!

Nie mam pojęcia o co chodzi z tą zamianą dźwięku niskoenergetycznego, ale spalatalizowanego Proto-Slavic, zapisywanego jako *ť/T’>*J! Podejrzewam, że może chodzi o coś jakby *T’+*Ja…, czyli coś jak to:

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/-t%D1%8Cje

Reconstruction:Proto-Slavic/tьje

Proto-Slavic

Etymology

Compounded from the past participle suffix *-t and *-ьje. Originally it is therefore a deadjectival variant of *-ьje, denoting a state, condition, or property. (…)

Dźwięk Proto-Slavic zapisywany jako *a/a, wcale nie spalatalizował dźwięku Proto-Slavic, zapisywanego jako *ť/T’, patrz końcówka Proto-Slavic *-ťa!!!

Musiało to zrobić coś innego… Pytanie tylko co?


…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/-%C5%A5i

Reconstruction:Proto-Slavic/ťi

Proto-Slavic

Etymology

When the stem ended in a velar the cluster *-kt became palatalized before front vowels during the Common Slavic period which yielded this variant ending: *-kti > *-k’t’i > *-ťi.


Suffix

*-ťi

  1. Form of *-ti, used with root-stem verbs ending in *k or *g.
Descendants
  • East Slavic:
    • Old East Slavic: -чи (či)
      • Belarusian: -чы (čy)
      • Russian: -чь (čʹ)
      • Ukrainian: -чи (čy)
  • South Slavic:
    • Old Church Slavonic:
      Cyrillic: -щи (šti)
      Glagolitic: -ⱋⰹ (šti)
    • Bulgarian: — (infinitive has been lost)
    • Macedonian: — (infinitive has been lost)
    • Serbo-Croatian:
      Cyrillic: -ћи
      Latin: ći
    • Slovene: či
References
  • Ranko Matasović (2008), Poredbenopovijesna gramatika hrvatskog jezika, Matica hrvatska: Zagreb, page 300f

UWAGA!

Nie na żadnych przykładów słów zawierających końcówką końcówki Proto-Slavic z

Jak widać powyżej, ofitzjalnie dźwięk wysokoenergetyczny / spalatalizowany / tzw. satem, zapisywany jako Polish: c/C, miał niby powstać z końcówki Proto-Slavic zapisywanej jako *-ťi,.. której niskoenergetyczny / niespalatalizowany / tzw. centum dźwięk główny jest ofitzjalnie spalatalizowaną postacią innego niskoenergetycznego / niespalatalizowanego / tzw. centum dźwięku głównego końcówki Proto-Slavic *-ti, patrz: „(palatalized form when the infinitive stem ends in velar consonant)*-ťi

Jak widać powyżej, to nie dźwięk Proto-Slavic zapisywany jako *i/i, spalatalizował główny dźwięk końcówki Proto-Slavic zapisywanej jako *-ťi!!! Pytanie co to zrobiło?

Dodatkowo w niektórych językach słowiańskich, końcówki i dźwięki, które rzekomo powstały z Proto-Slavic *-ťi, są różne, patrz: Old East Slavic: чи (či), Russian: чь (čʹ), Slovene: čiSerbo-Croatian: Latin: ći, Slovene: či, Czech: ci, Polish: c, Slovak: ť

Jest to w dwójnasób dziwne i odwrotne logicznie, ponieważ dźwięk zapisywany jako tzw. Polish: ć/C’, jest zmiękczoną / spalatalizowaną postacią Polish: c/C, a nie odwrotnie!

Dodatkowo ofitzjalnie wygląda na to, że te zmiękczenia / spalatalizowania nastąpiły później niż w czasie tzw. Proto-Slavic, podczas tzw. Common Slavic period,.. cokolwiek to ofitzjalnie niby oznacza, patrz:

https://en.wiktionary.org/wiki/Common_Slavic

(…) The term Proto-Slavic is often used synonymously with the term Common Slavic, denoting a proto-language stage after the loss of quantitive oppositions and monophthongisations, but more proper linguistic use prescribes the usage of the term Proto-Slavic as synonymous with Early Proto-Slavic (c. 600 C.E.), and Common Slavic as synonymous with Late Proto-Slavic (ca. 8th–9th centuries C.E.). In its attributive usage, the noun denotes a historical period when Slavic sound changes occurred in all or almost all Slavic dialects (ca. 7th–10th centuries). (…)

Wygląda na to, że ofitzjalne jęsykosnaftzfo wynalazło tu pętlę czasoprzestrzenną i zagięło nią nie tylko czas i przestrzeń, ale i swoją własną logikę, dotycząca min. tzw. palatalizacji słowiańskich

Dodatkowo końcówka Proto-Slavic *-ťi ofitzjalnie pochodzi od wcześniejszej końcówki *-kti, której dźwięk zapisywany jako *k/K, niby następnie spalatalizował się do tzw. miękkiego k, zapisywanego jako *k’/K’, by w końcu i tak zaniknąć zupełnie, patrz:

„When the stem ended in a velar the cluster *-kt became palatalized before front vowels during the Common Slavic period which yielded this variant ending: *-kti > *-k’t’i > *-ťi.”

Czyżby więc to dźwięk zapisywany jako *t’/T’spalatalizował dźwięk zapisywany jako *k’/K’,.. skoro nie zrobił tego dźwięk zapisywany jako *i/i, hm?!!

Dziwne jest to, że ten spalatalizowany dźwięk zanikł, a nie przekształcił się z dźwięk zapisywany jako S, jak to sobie Sławomir Ambroziak i inni allo-allo wydumali!!!

A oto do porównania inne końcówki Proto-Slavic *-stъ, *-estь, *-ostь, *-ьstvo, *-ьskъ, *-išče, *-isko. Zajmę się nimi dokładniej w następnych wpisach.

Przypominam, że dźwięk zapisywany jako *c/C, istniał już w Proto-Slavic, patrz wpis 283!

A oto zniekształcenia widoczne / słyszalne tylko w OCS / SCS, wynikające z jego wtórnie ubezdźwięcznionego zapisu:

  • South Slavic:
    • Old Church Slavonic:
      Cyrillic: -щи (šti)
      Glagolitic: -ⱋⰹ (šti)
    • Bulgarian: — (infinitive has been lost)
    • Macedonian: — (infinitive has been lost)

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Category:Proto-Slavic_words_suffixed_with_*-%C5%A5%D1%8C

Category:Proto-Slavic words suffixed with *-ťь

Proto-Slavic words ending with the suffix *-ťь.

Pages in category „Proto-Slavic words suffixed with *-ťь

The following 2 pages are in this category, out of 2 total.


UWAGA!

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/v%C4%9B%C5%A1%C4%8D%D1%8C

Reconstruction:Proto-Slavic/ščь

Proto-Slavic

Etymology

From *věděti (to foresee, to know) +‎ *-ťь.

Adjective

*věščь

  1. proficientskilled
  2. oracular
Inflection
Derived terms
Related terms
Descendants
Further reading
  • Vasmer, Max (1964–1973) , “вещий”, in Etimologičeskij slovarʹ russkovo jazyka [Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), translated from German and supplemented by Oleg Trubačóv, Moscow: Progress

…..

Występują jednocześnie oboczne postacie wysokoenergetyczne i niskoenergetyczne, patrz:

Dlaczego w ofitzjalnie wywiedzionym źródłosłowie słowa *věščь, zanikł dźwięk zapisywany jako D, patrz: „From *věděti (to foresee, to know) +‎ *-ťь.”?!!


…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Slavic/-%C5%A5%D1%8C

Reconstruction:Proto-Slavic/ťь

Proto-Slavic

Suffix

*-ťь f

  1. (when the verbal root ends in velar consonant) Alternative form of *-tь
Declension

UWAGA!

Ofitzjalnie nie ma podanych żadnych odpowiedników końcówki *-ťь (i dźwięków), używanych w przeszłości lub współcześnie.

Zgodnie z powyższymi ofitzjalnymi przykładami i logiką, ten podwójnie spalatalizowany dźwięk, w j. polskim powinien być zapisywany coś jako ć’/C’+’,.. czyli najpewniej zwyczajnie jako c/C

Dźwięk zapisywany jako *c/C, istniał już w Proto-Slavic, patrz wpis 283!


…..

A teraz ciągle nieopisane postacie Proto-Balto-Slavic i Proto-Indo-European…

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Balto-Slavic/-tas&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Balto-Slavic/-tas.

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Balto-Slavic/-tus&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Balto-Slavic/-tus.

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Balto-Slavic/-tis&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Balto-Slavic/-tis.

…..

https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Balto-Slavic/-tei&action=edit&redlink=1

Wiktionary does not yet have a reconstruction page for Proto-Balto-Slavic/-tei.

…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Indo-European/-t%C3%B3s

Reconstruction:Proto-Indo-European/tós

Proto-Indo-European

Suffix

*(Ø)-tós[1]

  1. Creates verbal adjectives from verb stems.
Inflection
Thematic
masculine singular dual plural
nominative *(Ø)-tós *(Ø)-tóh₁ *(Ø)-tóes
vocative *(Ø)-té *(Ø)-tóh₁ *(Ø)-tóes
accusative *(Ø)-tóm *(Ø)-tóh₁ *(Ø)-tóms
genitive *(Ø)-tósyo *? *(Ø)-tóoHom
ablative *(Ø)-téad *? *(Ø)-tómos
dative *(Ø)-tóey *? *(Ø)-tómos
locative *(Ø)-téy*(Ø)-tóy *? *(Ø)-tóysu
instrumental *(Ø)-tóh₁ *? *(Ø)-tṓys
feminine singular dual plural
nominative *(Ø)-téh₂ *(Ø)-téh₂h₁(e) *(Ø)-téh₂es
vocative *(Ø)-téh₂ *(Ø)-téh₂h₁(e) *(Ø)-téh₂es
accusative *(Ø)-tā́m *(Ø)-téh₂h₁(e) *(Ø)-téh₂m̥s
genitive *(Ø)-téh₂s *? *(Ø)-téh₂oHom
ablative *(Ø)-téh₂s *? *(Ø)-téh₂mos
dative *(Ø)-téh₂ey *? *(Ø)-téh₂mos
locative *(Ø)-téh₂*(Ø)-téh₂i *? *(Ø)-téh₂su
instrumental *(Ø)-téh₂h₁ *? *(Ø)-téh₂bʰi
neuter singular dual plural
nominative *(Ø)-tóm *(Ø)-tóy(h₁) *(Ø)-téh₂
vocative *(Ø)-tóm *(Ø)-tóy(h₁) *(Ø)-téh₂
accusative *(Ø)-tóm *(Ø)-tóy(h₁) *(Ø)-téh₂
genitive *(Ø)-tósyo *? *(Ø)-tóoHom
ablative *(Ø)-téad *? *(Ø)-tómos
dative *(Ø)-tóey *? *(Ø)-tómos
locative *(Ø)-téy*(Ø)-tóy *? *(Ø)-tóysu
instrumental *(Ø)-tóh₁ *? *(Ø)-tṓys
Synonyms
Derived terms
Descendants
  • Balto-Slavic: *-tas
    • Slavic: *-tъ (some past passive participles)
  • Hellenic: *-tós
  • Germanic: *-daz (all weak past participles, a few adjectives)*-taz*-þaz*-saz (post-consonantal allomorphs)
  • Indo-Iranian: *-tás*-dás 
  • Italic: *-tos
    • Latin: -tus (all perfect past participles)
References
  1. Ringe, Donald (2006) From Proto-Indo-European to Proto-Germanic (A Linguistic History of English; 1), Oxford: Oxford University Press, →ISBN

UWAGA!

Widoczne wtórnie zniekształcone / ubezdźwięcznione i udźwięcznione postacie tzw. (Proto)-Germanic, jak: *-daz*-taz*-þaz*-saz, jak i Indo-Iranian: *-tás*-dás… i Balto-Slavic: *-tas


…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Indo-European/-tus

Reconstruction:Proto-Indo-European/tus

Proto-Indo-European

Suffix

*(é)-tus m

  1. Derives action nouns from verb roots.
Inflection
Athematic, proterokinetic
singular dual plural
nominative *(é)-tus *(é)-tuh₁(e) *(é)-tewes
vocative *(é)-tu *(é)-tuh₁(e) *(é)-tewes
accusative *(é)-tum *(é)-tuh₁(e) *(é)-tums
genitive *(Ø)-téws *? *(Ø)-téwoHom
ablative *(Ø)-téws *? *(Ø)-túmos
dative *(Ø)-téwey *? *(Ø)-túmos
locative *(Ø)-téw*(Ø)-téwi *? *(Ø)-túsu
instrumental *(Ø)-túh₁ *? *(Ø)-túbʰi
Derived terms
Category Proto-Indo-European nouns suffixed with *-tus not found
Descendants

UWAGA!

Widoczne wtórnie zniekształcone / ubezdźwięcznione i udźwięcznione postacie tzw. (Proto)-Germanic, jak Germanic:*-þuz


…..

https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Indo-European/-tis

Reconstruction:Proto-Indo-European/tis

Proto-Indo-European

Suffix

*(é)-tis f

  1. Derives abstract/action nouns from verb roots.
Inflection
Athematic, proterokinetic
singular dual plural
nominative *(é)-tis *(é)-tih₁(e) *(é)-teyes
vocative *(é)-ti *(é)-tih₁(e) *(é)-teyes
accusative *(é)-tim *(é)-tih₁(e) *(é)-tims
genitive *(Ø)-téys *? *(Ø)-téyoHom
ablative *(Ø)-téys *? *(Ø)-tímos
dative *(Ø)-téyey *? *(Ø)-tímos
locative *(Ø)-téy*(Ø)-tḗy *? *(Ø)-tísu
instrumental *(Ø)-tíh₁ *? *(Ø)-tíbʰi

Frequent hysterokinetic/mesostatic pattern:

Athematic, hysterokinetic
singular dual plural
nominative *(Ø)-tís *(Ø)-tíh₁(e) *(Ø)-téyes
vocative *(Ø)-tí *(Ø)-tíh₁(e) *(Ø)-téyes
accusative *(Ø)-tím *(Ø)-tíh₁(e) *(Ø)-tíms
genitive *(Ø)-téys *? *(Ø)-téyoHom
ablative *(Ø)-téys *? *(Ø)-téymos
dative *(Ø)-téyey *? *(Ø)-téymos
locative *(Ø)-téy*(Ø)-tḗy *? *(Ø)-téysu
instrumental *(Ø)-téyh₁ *? *(Ø)-téybʰi
Derived terms
Descendants

UWAGA!

Widoczne wtórnie zniekształcone / ubezdźwięcznione i udźwięcznione postacie tzw. (Proto)-Germanic, jak Germanic: *-þiz (also the variant forms *diz, *tiz, *siz)!

Dlaczego w przeciwieństwie do powyższego, końcówki Proto-Slavic *-tь, *-ti nie spalatalizowały się do postaci czegoś jak *-čь, czy *C, *C’, *C”+’/i i pozostały identyczne, jak rzekomy pierwowzór z tzw. PIE, patrz *-tis?

Czyżby dlatego, że jednocześnie istniała już też w Proto-Slavic pierwotnie obocznie „spalatalizowane” postacie jak *-čь, *-cь, itp?

Dźwięk zapisywany jako *c/C, istniał już w Proto-Slavic, patrz wpis 283!

Proto-Slavic words suffixed with *-cati‎ (1 e)

Proto-Slavic words suffixed with *-cь‎ (1 e)

Proto-Slavic words suffixed with *-ica‎ (23 e)

Proto-Slavic words suffixed with *-ьca‎ (1 e)

Proto-Slavic words suffixed with *-ьce‎ (3 e)

Proto-Slavic words suffixed with *-ьcь‎ (17 e)


…..

cdn…

Jedna uwaga do wpisu “286 Końcówki Proto-Slavic *-ta, *-ti, *-tь, *-tьje, *-tъ, *-ťa, *-ja, *-ťi, *-ťь (i te brakujące), a także *broščь, *bъrščь, *moťь, *peťь, *dolto, *věščь, *tós, *tus, *tis i inne problemy ofitzjalnego jęsykosnaftzfa

  1. Pingback: 287 Końcówki Proto-Slavic *-ata, *-ati, *-ato, *-atъ, *-ota, *-otь, *-otь̀ja, *-otъ, *-ǫtъ, *-uti, *-ъtь, *-ъtъ (i te brakujące), *lopàta, *lopъ, *tъščeta, *běgǫtъ, *-eh₂tos i inne problemy ofitzjalnego jęsykosnaftzfa | SKRBH

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.